കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ജനപ്രിയമായ പരമ്പരാഗത പായസങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഗോതമ്പ് പായസം. ഓണസദ്യ, വിഷുസദ്യ, ക്ഷേത്രോത്സവങ്ങൾ, വിവാഹവിരുന്നുകൾ, കുടുംബാഘോഷങ്ങൾ തുടങ്ങി വിവിധ അവസരങ്ങളിൽ ഈ പായസം തയ്യാറാക്കാറുണ്ട്. നുറുക്ക് ഗോതമ്പ്, ശർക്കര, തേങ്ങാപ്പാൽ എന്നിവയുടെ സമന്വയമാണ് ഈ വിഭവത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രത്യേകത.
നുറുക്ക് ഗോതമ്പ് നന്നായി കഴുകി വേവിച്ചശേഷം ശർക്കരപ്പാനിയുമായി യോജിപ്പിക്കുന്നു. പിന്നീട് കട്ടിയുള്ള തേങ്ങാപ്പാൽ ചേർത്ത് പതുക്കെ ഇളക്കി വേവിക്കുന്നു. അവസാനം നെയ്യിൽ വറുത്ത തേങ്ങാക്കൊത്ത്, കശുവണ്ടി, ഉണക്കമുന്തിരി, ഏലയ്ക്കാപ്പൊടി എന്നിവ ചേർക്കുമ്പോൾ പായസത്തിന് പ്രത്യേക രുചിയും സുഗന്ധവും ലഭിക്കുന്നു. ചിലയിടങ്ങളിൽ ഉണക്ക തേങ്ങാക്കഷണങ്ങൾ നെയ്യിൽ വറുത്ത് ചേർക്കുന്നതും പതിവാണ്.
ഗോതമ്പിന്റെ മൃദുവായ ഘടനയും ശർക്കരയുടെ മധുരവും തേങ്ങാപ്പാലിന്റെ ക്രീമിയായ സ്വാദും ചേർന്നതാണ് ഈ പായസത്തിന്റെ പ്രത്യേകത. മറ്റ് പല പായസങ്ങളേക്കാളും കൂടുതൽ വയറുനിറഞ്ഞ അനുഭവം നൽകുന്ന വിഭവമായതിനാൽ ഇത് പല കുടുംബങ്ങളുടെയും പ്രിയപ്പെട്ട മധുരമാണ്.
കേരളത്തിലെ നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രത്യേക വഴിപാടായും അന്നദാനത്തോടനുബന്ധിച്ചും ഗോതമ്പ് പായസം തയ്യാറാക്കാറുണ്ട്. അതിനാൽ ഈ പായസത്തിന് ആത്മീയമായ പ്രാധാന്യവും ഉണ്ട്. ഉത്സവദിവസങ്ങളിൽ വലിയ ചെമ്പുകളിൽ തയ്യാറാക്കി നൂറുകണക്കിന് ഭക്തർക്കാണ് ഇത് വിതരണം ചെയ്യുന്നത്.
ഇന്ന് ആരോഗ്യബോധം വർധിച്ചതോടെ ഗോതമ്പ് പായസത്തിന് കൂടുതൽ പ്രചാരം ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. നുറുക്ക് ഗോതമ്പിന്റെ പോഷകഗുണങ്ങളും പരമ്പരാഗത രുചിയും ഒരുമിക്കുന്നതിനാൽ പഴയ തലമുറയ്ക്കൊപ്പം യുവതലമുറയും ഈ വിഭവത്തെ സ്വീകരിച്ചുവരുന്നു. കേരളത്തിലെ പാരമ്പര്യ ഭക്ഷണശാലകളിലും ഉത്സവമേളകളിലും ഇത് സ്ഥിരമായി ലഭ്യമാണ്.
ലാളിത്യവും പോഷകസമൃദ്ധിയും പരമ്പരാഗത രുചിയും ഒരുമിക്കുന്ന ഗോതമ്പ് പായസം കേരളത്തിന്റെ ഭക്ഷണപൈതൃകത്തിലെ വിലമതിക്കാനാകാത്ത മധുരവിഭവമാണ്. തലമുറകൾ മാറിയിട്ടും വീടുകളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ആഘോഷവിരുന്നുകളിലും ഒരേ സ്നേഹത്തോടെ വിളമ്പപ്പെടുന്ന ഈ പായസം ഇന്നും മലയാളികളുടെ മധുരസ്മരണകളുടെ ഭാഗമായി തുടരുന്നു.
