കേരള മുസ്ലിം സമൂഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഊർജസ്വലമായ കലാരൂപങ്ങളിലൊന്നാണ് ദഫ് മുട്ട്. കൈയിൽ ദഫ് എന്ന വൃത്താകൃതിയിലുള്ള താളവാദ്യം പിടിച്ച് പാട്ടിനും താളത്തിനും അനുസരിച്ച് കൂട്ടമായി അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഈ കല നൂറ്റാണ്ടുകളായി മലബാറിന്റെ സാംസ്കാരിക ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. മതപരമായ ആഘോഷങ്ങൾ, വിവാഹച്ചടങ്ങുകൾ, സാമൂഹിക ചടങ്ങുകൾ, കലോത്സവങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ദഫ് മുട്ടിന് ഇന്നും പ്രധാന സ്ഥാനമുണ്ട്.
ദഫ് മുട്ടിന്റെ ചരിത്രം അറബ് ലോകവുമായി കേരളത്തിനുണ്ടായിരുന്ന പുരാതന വ്യാപാര-സാംസ്കാരിക ബന്ധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. അറബ് സംഗീതപാരമ്പര്യത്തിലെ ദഫ് എന്ന താളവാദ്യമാണ് കേരളത്തിലെത്തിയത്. പിന്നീട് മലയാള ഭാഷയും മാപ്പിളപ്പാട്ടും പ്രാദേശിക കലാപാരമ്പര്യവും ചേർന്ന് കേരളത്തിന് സ്വന്തമായ ദഫ് മുട്ട് രൂപപ്പെട്ടു. അറബ് സ്വാധീനവും കേരളീയ ജനകീയ ശൈലിയും സമന്വയിച്ച കലാരൂപമായാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ദഫ് മുട്ടിന്റെ പ്രധാന ആകർഷണം ദഫ് എന്ന വാദ്യോപകരണമാണ്. മരച്ചട്ടക്കുള്ളിൽ മൃഗത്തോലോ ആധുനിക കാലത്ത് കൃത്രിമ വസ്തുക്കളോ ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിക്കുന്ന ഈ വാദ്യം കൈകൊണ്ട് താളത്തിൽ അടിച്ചാണ് വായിക്കുന്നത്. നിരവധി കലാകാരന്മാർ ഒരേ സമയം ദഫ് വായിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ശക്തമായ താളമാണ് അവതരണത്തിന്റെ മുഖ്യഭംഗി.
ദഫ് മുട്ടിൽ സംഗീതവും താളവും ശരീരചലനങ്ങളും ഒരുമിച്ച് ചേരുന്നു. കലാകാരന്മാർ വൃത്താകൃതിയിലോ വരിയായോ നിന്ന് ദഫ് വായിക്കുകയും ഒരേ താളത്തിൽ ചുവടുവെക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മാപ്പിളപ്പാട്ടുകളോ മതപരമായ ഗാനങ്ങളോ ആണ് സാധാരണയായി ഇതോടൊപ്പം ആലപിക്കുന്നത്. സംഘത്തിന്റെ അച്ചടക്കവും താളബോധവുമാണ് അവതരണത്തിന്റെ വിജയത്തെ നിർണയിക്കുന്നത്.
ഈ കലാരൂപത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രസക്തി കൂട്ടായ്മയിലാണ്. ഒറ്റയാൾ പ്രകടനമല്ല, മുഴുവൻ സംഘവും ഒരേ താളത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോഴാണ് ദഫ് മുട്ടിന്റെ യഥാർഥ സൗന്ദര്യം പ്രകടമാകുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സഹകരണത്തിന്റെയും അച്ചടക്കത്തിന്റെയും പ്രതീകമായും ഈ കലാരൂപം വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
ദഫ് മുട്ട് ഇന്ന് കേരളത്തിലെ സ്കൂൾ കലോത്സവങ്ങളിലും സർവകലാശാല കലോത്സവങ്ങളിലും പ്രധാന മത്സര ഇനമാണ്. നിരവധി പ്രൊഫഷണൽ ദഫ് മുട്ട് സംഘങ്ങൾ രാജ്യത്തിനകത്തും വിദേശത്തും പരിപാടികൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലെ മലയാളി സമൂഹത്തിന്റെ ആഘോഷങ്ങളിലും ദഫ് മുട്ട് സ്ഥിരമായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
വിനോദസഞ്ചാര രംഗത്തും ദഫ് മുട്ടിന് പ്രാധാന്യം വർധിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിന്റെ ബഹുസ്വര സാംസ്കാരിക പൈതൃകം അവതരിപ്പിക്കുന്ന പരിപാടികളിൽ ദഫ് മുട്ട് പതിവായി ഉൾപ്പെടുന്നു. വിദേശ സഞ്ചാരികൾക്ക് കേരള മുസ്ലിം കലാപാരമ്പര്യം പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന പ്രധാന അവതരണങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇത്.
ആധുനിക കാലത്ത് ദഫ് മുട്ടിൽ പുതിയ സംഗീതപരീക്ഷണങ്ങൾ വന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും പരമ്പരാഗത താളവും അവതരണശൈലിയും സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ തുടരുകയാണ്. നിരവധി കലാകാരന്മാരും സാംസ്കാരിക സംഘടനകളും പുതുതലമുറയ്ക്ക് ഈ കലാരൂപം പരിശീലിപ്പിച്ചുവരുന്നു.
ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ദഫ് മുട്ട് ഒരു താളവാദ്യ അവതരണം മാത്രമല്ല. കേരള മുസ്ലിം സമൂഹത്തിന്റെ സംഗീതപാരമ്പര്യവും മത-സാമൂഹിക ജീവിതവും കൂട്ടായ്മയും അച്ചടക്കവും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ജീവിക്കുന്ന സാംസ്കാരിക പൈതൃകമാണ് അത്. അറബ് ലോകത്തിന്റെ സംഗീതസ്വാധീനവും മലയാള മണ്ണിന്റെ താളവും മനോഹരമായി സമന്വയിപ്പിച്ച ഈ കലാരൂപം കേരളത്തിന്റെ ബഹുസ്വര സാംസ്കാരിക സ്വത്വത്തിന്റെ അഭിമാനമായി ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു.
