കർക്കടകമാസത്തിലെ രാമായണപാരായണത്തിൽ ഭക്തരുടെ കണ്ണ് നനയിക്കുന്ന അധ്യായങ്ങളിലൊന്നാണ് ജടായുവിന്റെ ത്യാഗം. സ്വന്തം ജീവൻ പോലും വകവെക്കാതെ ധർമ്മത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ഒരു മഹാവീരന്റെ കഥയാണ് ഇത്. രക്തബന്ധമോ സ്വാർത്ഥതയോ ഇല്ലാതെയും നീതിക്കുവേണ്ടി പോരാടാൻ കഴിയുമെന്ന് ജടായു തന്റെ ജീവിതത്തിലൂടെ തെളിയിച്ചു.
സീതാദേവിയെ അപഹരിച്ച് രാവണൻ പുഷ്പകവിമാനത്തിൽ ലങ്കയിലേക്ക് പോകുമ്പോഴാണ് വയോധികനായ കഴുകരാജാവായ ജടായു ആ കാഴ്ച കാണുന്നത്. അയോധ്യാധിപനായ ദശരഥ മഹാരാജാവിന്റെ സുഹൃത്തായിരുന്ന ജടായു, സീതയെ തന്റെ മകളെപ്പോലെയാണ് കണ്ടിരുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ രാവണനെ തടയാൻ അദ്ദേഹം ഒരു നിമിഷം പോലും മടിച്ചില്ല.
പ്രായം തളർത്തിയ ശരീരമായിരുന്നെങ്കിലും ധൈര്യത്തിൽ ഒരു കുറവും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. രാവണന്റെ രഥത്തിന് മുന്നിൽ ജടായു ചിറകുവിരിച്ച് നിന്നു. സീതയെ മോചിപ്പിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം രാവണനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ രാവണൻ അത് നിരസിച്ചതോടെ ആകാശത്ത് കടുത്ത പോരാട്ടം നടന്നു.
ജടായു തന്റെ കൊക്കുകൊണ്ടും ചിറകുകൊണ്ടും നഖങ്ങൾകൊണ്ടും രാവണനെ ആക്രമിച്ചു. രാവണന്റെ രഥം തകർക്കുകയും കുതിരകളെ പരിക്കേൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതായി രാമായണം വിവരിക്കുന്നു. കുറച്ചുസമയം രാവണന്റെ യാത്ര തടയാനും ജടായുവിന് കഴിഞ്ഞു. എന്നാൽ ഒടുവിൽ രാവണൻ തന്റെ വാൾകൊണ്ട് ജടായുവിന്റെ ചിറകുകൾ വെട്ടിമാറ്റി. ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റ ജടായു നിലത്തുവീണു.
സീതയെ അന്വേഷിച്ച് വനത്തിലൂടെ നടന്ന ശ്രീരാമനും ലക്ഷ്മണനും മരണാസന്നനായ ജടായുവിനെ കണ്ടെത്തി. നടന്ന സംഭവങ്ങൾ അദ്ദേഹം വിശദമായി വിവരിച്ചു. സീതയെ രാവണൻ തെക്കോട്ടാണ് കൊണ്ടുപോയതെന്ന് പറഞ്ഞശേഷം ശ്രീരാമന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ജടായു അവസാനശ്വാസം വിട്ടു.
ജടായുവിന്റെ മരണം ശ്രീരാമനെ ആഴത്തിൽ ദുഃഖിപ്പിച്ചു. സ്വന്തം പിതാവിന് നൽകുന്നതുപോലുള്ള ആദരവോടെ അദ്ദേഹം ജടായുവിന്റെ അന്ത്യകർമങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു. ധർമ്മത്തിനുവേണ്ടി ജീവൻ സമർപ്പിച്ച മഹാവീരനോടുള്ള പരമോന്നത ബഹുമാനമായാണ് ഈ സംഭവം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.
കർക്കടകമാസത്തിൽ ഈ അധ്യായം പാരായണം ചെയ്യുമ്പോൾ പ്രായമോ ശക്തിയോ അല്ല, ധർമ്മബോധവും ധൈര്യവുമാണ് മനുഷ്യനെ മഹാനാക്കുന്നതെന്ന് ഭക്തർ ഓർക്കുന്നു. പ്രതിഫലം പ്രതീക്ഷിക്കാതെ മറ്റുള്ളവരെ സംരക്ഷിക്കുന്ന ജീവിതമാണ് യഥാർഥ സേവനമെന്ന സന്ദേശവും ജടായുവിന്റെ കഥ നൽകുന്നു.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ രാമായണത്തിൽ ജടായുവിന്റെ ത്യാഗം ഒരു പക്ഷിയുടെ കഥ മാത്രമല്ല. ധർമ്മത്തിനുവേണ്ടി ജീവൻ സമർപ്പിച്ച മഹാത്മാവിന്റെ അനശ്വര സ്മരണയാണ്. കർക്കടകമാസത്തിലെ രാമായണപാരായണത്തിൽ ഇന്നും അതേ ഭക്തിയോടെയും ആദരവോടെയും ഈ അധ്യായം വായിക്കപ്പെടുന്നു.
