കേരളത്തിലെ ക്രൈസ്തവ സമൂഹത്തിൽ പരിശുദ്ധ കന്യാമറിയത്തോടുള്ള ഭക്തിക്ക് സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതവുമായി വളരെ അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. അമ്മ എന്ന ആശയം തന്നെ കുടുംബജീവിതത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായിരുന്ന ഒരു സമൂഹത്തിൽ, മാതാവിന്റെ രൂപം വിശ്വാസത്തിന്റെ മാത്രമല്ല, കുടുംബം, ത്യാഗം, സംരക്ഷണം, സഹനം എന്നിവയുടെ പ്രതീകമായും വളർന്നു.
പല കേരളീയ കുടുംബങ്ങളിലും മാതാവിന്റെ ചിത്രം വീട്ടിലെ പ്രാർത്ഥനാ ഇടത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. കുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസം, വിവാഹം, കുടുംബത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി, രോഗാവസ്ഥകൾ, വിദേശയാത്ര തുടങ്ങിയ ജീവിതത്തിലെ നിർണായക ഘട്ടങ്ങളിൽ മാതാവിനോട് പ്രാർത്ഥിക്കുന്ന പതിവ് പല കുടുംബങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് കുടുംബത്തിന്റെ ദൈനംദിന കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് ഈ ഭക്തി ഒരു വ്യക്തിപരമായ ആശ്വാസ സംവിധാനമായി മാറിയിട്ടുണ്ട്.
തീരദേശ മേഖലകളിൽ ഈ ബന്ധത്തിന് മറ്റൊരു പ്രത്യേകതയുണ്ട്. മത്സ്യബന്ധനത്തിന് പുരുഷന്മാർ കടലിൽ പോകുമ്പോൾ വീട്ടിലുള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് കാത്തിരിപ്പിന്റെ വലിയൊരു മാനസിക ഭാരം ഉണ്ടാകുന്നു. കടലിന്റെ അനിശ്ചിതത്വം കുടുംബജീവിതത്തെയും ബാധിക്കുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ മാതാവ് സുരക്ഷയുടെയും കാത്തിരിപ്പിന്റെയും പ്രതീകമായി മാറുന്നു.
മാതാവിന്റെ ഭക്തി കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടായ്മകളിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. പള്ളികളിലെ പ്രാർത്ഥനാ കൂട്ടായ്മകൾ, ജപമാല സംഘങ്ങൾ, തിരുനാൾ ഒരുക്കങ്ങൾ, പള്ളിയുടെ വിവിധ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ സ്ത്രീകൾ സജീവമായി പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. മതപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കപ്പുറം ഇത്തരം കൂട്ടായ്മകൾ സ്ത്രീകൾക്ക് പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടാനും കുടുംബപ്രശ്നങ്ങളും സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങളും പങ്കുവയ്ക്കാനും അവസരം നൽകി.
ഇതിലൂടെ മാതാവിന്റെ പ്രതീകം സ്വകാര്യ ഭക്തിയിൽ നിന്ന് സാമൂഹിക ബന്ധത്തിലേക്കും വ്യാപിച്ചു. ഒരു വീട്ടിലെ അമ്മയും പള്ളിയിലെ മാതാവും തമ്മിൽ ജനങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ ഒരു പ്രതീകാത്മക ബന്ധം രൂപപ്പെട്ടു. സ്വന്തം അമ്മയെപ്പോലെ സംരക്ഷിക്കുന്ന ഒരു സാന്നിധ്യമായി മാതാവിനെ കാണുന്ന മനോഭാവം പല പ്രാർത്ഥനകളിലും ഗാനങ്ങളിലും ആചാരങ്ങളിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
അതേസമയം മാതാവിന്റെ പ്രതീകം സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സാമൂഹിക കാഴ്ചപ്പാടുകളെയും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. സഹനം, കുടുംബത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള ത്യാഗം, മക്കളോടുള്ള കരുതൽ, പ്രതിസന്ധികളിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കൽ തുടങ്ങിയ ഗുണങ്ങൾ മാതൃത്വവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. അതിനാൽ മാതാവിന്റെ ഭക്തി കേരളത്തിലെ സ്ത്രീജീവിതത്തിന്റെ സാമൂഹിക ആശയങ്ങളുമായി ചേർന്ന് വളർന്നുവെന്ന് പറയാം.
ഇന്ന് സ്ത്രീകളുടെ വിദ്യാഭ്യാസവും തൊഴിലും സാമൂഹിക സ്വാതന്ത്ര്യവും വർധിച്ചിട്ടും മാതാവിനോടുള്ള ഈ ബന്ധം പല കുടുംബങ്ങളിലും തുടരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കേരളത്തിലെ മാതൃഭക്തിയെ വെറും മതചരിത്രമായി കാണുന്നതിനു പകരം സ്ത്രീജീവിതത്തിന്റെയും കുടുംബസംസ്കാരത്തിന്റെയും ഭാഗമായും വായിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
