കർക്കിടകം ആരംഭിച്ചാൽ കേരളത്തിലെ അനേകം വീടുകളിൽ സന്ധ്യയ്ക്ക് നിലവിളക്ക് തെളിയിച്ച് രാമായണം വായിക്കുന്ന പതിവ് ഇന്നും തുടരുന്നു. തലമുറകളായി കൈമാറിവരുന്ന ഈ ആചാരം ഒരു മതപരമായ ചടങ്ങ് മാത്രമല്ല. കുടുംബജീവിതത്തെയും സാമൂഹിക മൂല്യങ്ങളെയും സാഹിത്യപാരമ്പര്യത്തെയും ഒരുമിച്ച് സംരക്ഷിച്ച ഒരു സാംസ്കാരിക രീതിയാണിത്.
പഴയകാല കേരളത്തിൽ കർക്കിടകം ഏറ്റവും കഠിനമായ മാസമായിരുന്നു. കനത്ത മഴ കാരണം കൃഷിപ്പണികൾ കുറയുകയും യാത്രകൾ പരിമിതമാവുകയും ചെയ്തു. സന്ധ്യയായാൽ കുടുംബാംഗങ്ങൾ എല്ലാവരും വീടിനകത്ത് ഒരുമിച്ചുകൂടുന്ന സാഹചര്യം സ്വാഭാവികമായി രൂപപ്പെട്ടു. ആ സമയം ആത്മീയ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ വായിക്കുന്ന പതിവ് ശക്തിപ്പെടുകയും പിന്നീട് രാമായണ പാരായണം അതിന്റെ പ്രധാന ഭാഗമായി മാറുകയും ചെയ്തു.
കേരളത്തിൽ പ്രധാനമായും വായിക്കപ്പെടുന്നത് തുഞ്ചത്ത് എഴുത്തച്ഛന്റെ അധ്യാത്മരാമായണം കിളിപ്പാട്ടാണ്. ലളിതമായ മലയാളത്തിൽ രചിക്കപ്പെട്ട ഈ കൃതി സാധാരണ ജനങ്ങൾക്കും എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. അതിനാൽ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിയിരുന്ന ആത്മീയ പഠനം വീടുകളിലേക്കും വ്യാപിച്ചു.
സന്ധ്യസമയത്തിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നു. ദിവസത്തെ ജോലികൾ അവസാനിച്ച ശേഷം മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കാനും കുടുംബത്തെ ഒരുമിച്ച് ഇരുത്താനും ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ സമയമായിരുന്നു അത്. നിലവിളക്കിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ രാമായണം വായിക്കുന്നത് അറിവിനെയും ധാർമികതയെയും ജീവിതത്തിന്റെ വെളിച്ചമായി കാണുന്ന ഒരു പ്രതീകമായും കരുതപ്പെട്ടു.
ഓരോ ദിവസവും നിശ്ചിത ഭാഗങ്ങൾ വായിക്കുന്ന രീതിയാണ് പൊതുവേ പിന്തുടരുന്നത്. ഒരാൾ വായിക്കുമ്പോൾ മറ്റുള്ളവർ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കും. കുട്ടികൾ കഥകൾ മനസ്സിലാക്കുകയും മുതിർന്നവർ അതിന്റെ അർഥങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുകയും ചെയ്യും. ഇങ്ങനെ രാമായണ പാരായണം ഒരു കുടുംബപാഠശാലയായി മാറി.
ഈ പാരായണത്തിലൂടെ ശ്രീരാമന്റെ ജീവിതം മാത്രമല്ല, സത്യം, ധർമ്മം, കടമ, സഹനം, ത്യാഗം, കുടുംബബന്ധം, ഭരണനീതി തുടങ്ങിയ മൂല്യങ്ങളും അടുത്ത തലമുറയിലേക്ക് കൈമാറപ്പെട്ടു. പുസ്തകത്തിലുണ്ടായിരുന്ന കഥകൾ ജീവിതത്തിൽ എങ്ങനെ പ്രയോഗിക്കാമെന്ന് ചർച്ച ചെയ്യുന്ന പതിവും പല കുടുംബങ്ങളിലുണ്ടായിരുന്നു.
ഗ്രാമങ്ങളിൽ ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ അയൽവീട്ടുകാരും ഒരുമിച്ച് കൂടിയിരുന്നു പാരായണം നടത്താറുണ്ടായിരുന്നു. ഇതിലൂടെ സമൂഹബന്ധങ്ങൾ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെട്ടു. കുട്ടികൾക്കും യുവാക്കൾക്കും മുതിർന്നവർക്കുമിടയിൽ അറിവിന്റെ കൈമാറ്റം സ്വാഭാവികമായി നടന്നു.
കാലം മാറിയതോടെ ഈ പാരമ്പര്യത്തിനും മാറ്റങ്ങൾ വന്നു. ഇന്ന് പലരും അച്ചടിച്ച ഗ്രന്ഥങ്ങൾക്ക് പകരം മൊബൈൽ ഫോണുകളിലോ ഡിജിറ്റൽ പതിപ്പുകളിലോ രാമായണം വായിക്കുന്നു. ചിലർ ശബ്ദരേഖകൾ കേൾക്കുകയും ചിലർ ഓൺലൈൻ കൂട്ടപാരായണങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. രൂപം മാറിയെങ്കിലും ആചാരത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം അതേപടി തുടരുന്നു.
കർക്കിടകത്തിലെ സന്ധ്യാ രാമായണ പാരായണം കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ കുടുംബപാരമ്പര്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. മഴയുടെ സംഗീതത്തിനൊപ്പം നിലവിളക്കിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ ഒരുമിച്ച് ഇരുന്ന് അറിവും ആത്മീയതയും പങ്കുവെച്ച ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ഓർമയാണ് ഈ ആചാരം. ഇന്നും അനേകം വീടുകളിൽ അത് തലമുറകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ജീവനുള്ള പാരമ്പര്യമായി തുടരുന്നു.
