രാമായണത്തിലെ ഏറ്റവും ആനന്ദകരമായ അധ്യായങ്ങളിലൊന്നാണ് ശ്രീരാമന്റെ അയോധ്യയിലേക്കുള്ള മടക്കം. പതിനാലു വർഷത്തെ വനവാസത്തിനും ലങ്കായുദ്ധത്തിനും ശേഷം ധർമ്മത്തിന്റെ വിജയവുമായി സ്വന്തം രാജ്യത്തേക്ക് മടങ്ങിയെത്തിയ ശ്രീരാമനെ അയോധ്യ ഒന്നാകെ ആഘോഷപൂർവം വരവേറ്റ സംഭവമാണ് ഇത്. കർക്കടകമാസത്തിലെ രാമായണപാരായണത്തിൽ ഈ അധ്യായം ഭക്തരുടെ മനസ്സിൽ പ്രത്യാശയും സന്തോഷവും നിറയ്ക്കുന്നു.
രാവണവധത്തിനുശേഷം സീതാദേവിയെ വീണ്ടെടുത്ത ശ്രീരാമൻ ലങ്കയുടെ രാജാവായി വിഭീഷണനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു. അധികാരമോ സമ്പത്തോ ആഗ്രഹിക്കാതെ ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കുകയെന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. തുടർന്ന് പുഷ്പകവിമാനത്തിൽ സീതയെയും ലക്ഷ്മണനെയും ഹനുമാനെയും മറ്റ് അനുയായികളെയും കൂട്ടി അയോധ്യയിലേക്ക് യാത്ര തിരിച്ചു.
അയോധ്യയിൽ ഇതിനിടെ ഭരതൻ ശ്രീരാമന്റെ വരവിനായി വർഷങ്ങളായി കാത്തിരിക്കുകയായിരുന്നു. രാജസിംഹാസനത്തിൽ ശ്രീരാമന്റെ പാദുകകൾ സ്ഥാപിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണം. വനവാസകാലം അവസാനിക്കുന്ന ദിവസം ശ്രീരാമൻ മടങ്ങിയെത്തിയില്ലെങ്കിൽ ജീവൻത്യജിക്കുമെന്ന് പോലും ഭരതൻ തീരുമാനിച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് രാമായണം പറയുന്നത്.
ഹനുമാൻ ആദ്യം അയോധ്യയിലെത്തി ശ്രീരാമന്റെ വരവിന്റെ സന്തോഷവാർത്ത ഭരതനെ അറിയിച്ചു. ഈ വാർത്ത അറിഞ്ഞതോടെ നഗരം മുഴുവൻ ആഘോഷത്തിലായി. വീഥികൾ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടു. ജനങ്ങൾ പൂക്കളും ദീപങ്ങളും കൊണ്ട് തങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട രാജാവിനെ വരവേൽക്കാൻ തയ്യാറായി.
ശ്രീരാമൻ അയോധ്യയിലെത്തിയപ്പോൾ ഭരതൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാദങ്ങളിൽ വീണു നമസ്കരിച്ചു. പതിനാലു വർഷമായി സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന രാജഭാരം ജ്യേഷ്ഠസഹോദരന് തിരിച്ചുനൽകി. തുടർന്ന് വസിഷ്ഠ മഹർഷിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ശ്രീരാമന്റെ പട്ടാഭിഷേകം നടന്നു. സീതാദേവിയും അയോധ്യയുടെ രാജ്ഞിയായി അഭിഷിക്തയായി.
ഈ സംഭവത്തോടെയാണ് രാമരാജ്യം ആരംഭിച്ചതായി രാമായണം വിവരിക്കുന്നത്. നീതിയും കരുണയും സത്യവും ധർമ്മവും അടിസ്ഥാനമാക്കിയ ഭരണമായിരുന്നു അത്. ജനങ്ങൾ സുരക്ഷിതരും സംതൃപ്തരുമായിരുന്ന ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ പ്രതീകമായാണ് രാമരാജ്യത്തെ ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരം കാണുന്നത്.
കർക്കടകമാസത്തിൽ ഈ അധ്യായം പാരായണം ചെയ്യുമ്പോൾ കഷ്ടപ്പാടുകൾക്കും പരീക്ഷണങ്ങൾക്കും ഒടുവിൽ നല്ല കാലം വരുമെന്ന വിശ്വാസമാണ് ഭക്തർ ഉൾക്കൊള്ളുന്നത്. ക്ഷമയും ധാർമികതയും ഒരിക്കലും വെറുതെയാകില്ലെന്നും സത്യത്തിന്റെ വഴിയിൽ നടക്കുന്നവർക്ക് ഒടുവിൽ വിജയം ലഭിക്കുമെന്നുമുള്ള സന്ദേശം ഈ അധ്യായം നൽകുന്നു.
അയോധ്യയിലേക്കുള്ള ശ്രീരാമന്റെ മടക്കം ഒരു രാജാവിന്റെ തിരിച്ചുവരവ് മാത്രമായിരുന്നില്ല. പ്രത്യാശയുടെ, ധർമ്മത്തിന്റെ, നീതിയുടെ വിജയഘോഷമായിരുന്നു അത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കർക്കടകമാസത്തിലെ രാമായണപാരായണത്തിൽ ഈ അധ്യായം ഇന്നും അതിയായ ഭക്തിയോടെയും സന്തോഷത്തോടെയും അനുസ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
