രാമായണത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണായകവും ചരിത്രപ്രധാനവുമായ സംഭവമാണ് രാവണവധം. കർക്കടകമാസത്തിലെ രാമായണപാരായണത്തിൽ ഭക്തർ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധയോടെ വായിക്കുന്ന അധ്യായങ്ങളിലൊന്നായ ഇത്, ധർമ്മത്തിന്റെ അന്തിമ വിജയത്തിന്റെ പ്രതീകമായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.
രാമസേതു കടന്ന് ലങ്കയിലെത്തിയ ശ്രീരാമന്റെയും വാനരസേനയുടെയും മുന്നിൽ ശക്തമായ വെല്ലുവിളികളായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. രാവണന്റെ സൈന്യത്തിൽ അനേകം പ്രഗത്ഭരായ യോദ്ധാക്കൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ദിവസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്ന യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രജിത്ത്, കുംഭകർണൻ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ യോദ്ധാക്കൾ വീണു. ഓരോ യുദ്ധവും ധൈര്യത്തിന്റെയും ത്യാഗത്തിന്റെയും പുതിയ കഥകളാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്.
അവസാനം ശ്രീരാമനും രാവണനും നേർക്കുനേർ ഏറ്റുമുട്ടി. അസാമാന്യ ശക്തിയും യുദ്ധപ്രാവീണ്യവും കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന രാവണൻ അതിശക്തമായി പോരാടി. നിരവധി ദിവ്യായുധങ്ങൾ ഇരുവരും പ്രയോഗിച്ചു. യുദ്ധഭൂമി ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും ആകാശത്ത് നിന്ന് നിരീക്ഷിച്ചുവെന്നാണ് രാമായണം വിവരിക്കുന്നത്.
വിഭീഷണൻ നൽകിയ നിർണായക വിവരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ശ്രീരാമൻ ബ്രഹ്മാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചു. ആ അസ്ത്രം രാവണനെ തുളച്ചുകയറിയതോടെ ലങ്കയുടെ രാജാവ് യുദ്ധഭൂമിയിൽ വീണു. വർഷങ്ങളായി ലോകത്തെ ഭീതിയിലാഴ്ത്തിയിരുന്ന രാവണന്റെ ഭരണത്തിന് അങ്ങനെ അന്ത്യം കുറിച്ചു.
രാവണൻ ശത്രുവായിരുന്നെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യത്തെയും വീരത്തെയും ശ്രീരാമൻ ആദരിച്ചു. മരിച്ച ശത്രുവിനോടുപോലും ബഹുമാനം കാണിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം പഠിപ്പിച്ചു. രാവണന്റെ അന്ത്യകർമങ്ങൾ യഥാവിധി നടത്താൻ വിഭീഷണനോട് നിർദേശിച്ചതും ധർമ്മത്തിന്റെ മഹത്വം ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്ന സംഭവമാണ്.
രാവണവധം ഒരു യുദ്ധവിജയം മാത്രമായിരുന്നില്ല. അഹങ്കാരം, അധർമ്മം, അധികാരദുരുപയോഗം എന്നിവ എത്ര ശക്തമായാലും ഒടുവിൽ പരാജയപ്പെടുമെന്ന സന്ദേശമാണ് അത് നൽകുന്നത്. അതേസമയം സത്യം, നീതി, ആത്മസംയമനം എന്നിവയിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നവർക്ക് വിജയം ഉറപ്പാണെന്നും രാമായണം പഠിപ്പിക്കുന്നു.
കർക്കടകമാസത്തിൽ ഈ അധ്യായം പാരായണം ചെയ്യുമ്പോൾ ഭക്തർ സ്വന്തം ജീവിതത്തിലെ അഹങ്കാരത്തെയും ദുഷ്പ്രവണതകളെയും ജയിക്കാനുള്ള പ്രചോദനം കണ്ടെത്തുന്നു. യഥാർഥ വിജയം മറ്റുള്ളവരെ തോൽപ്പിക്കുന്നതിലല്ല, സ്വന്തം ദോഷങ്ങളെ കീഴടക്കുന്നതിലാണെന്ന സന്ദേശവും ഈ അധ്യായം നൽകുന്നു.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ രാവണവധം രാമായണത്തിന്റെ സമാപനം മാത്രമല്ല, ധർമ്മത്തിന്റെ ശാശ്വത വിജയത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനമായാണ് കർക്കടകമാസത്തിൽ ഇന്നും ഭക്തർ അനുസ്മരിക്കുന്നത്.
