1965–66 കാലഘട്ടത്തിൽ ശബരിഗിരി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത് കേരളത്തിന്റെ വൈദ്യുതി ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നേട്ടങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു. ഇടുക്കി പദ്ധതി നിലവിൽ വരുന്നതിന് മുമ്പ് സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയായി ഇത് മാറി. ദക്ഷിണ കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതി വിതരണത്തിന് പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ഈ പദ്ധതി പ്രധാന ആശ്രയമായി.

വർഷം: 1965–1966

സ്ഥലം: പത്തനംതിട്ട

പ്രധാന സംഭവം: ശബരിഗിരി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി കമ്മീഷൻ ചെയ്തു.

പമ്പ നദീതടത്തിലെ ജലസ്രോതസ്സുകൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി നിർമ്മിച്ച ഈ പദ്ധതി കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതി ക്ഷാമം പരിഹരിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു. പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി അണക്കെട്ടുകൾ, തുരങ്കങ്ങൾ, പെൻസ്റ്റോക്ക് പൈപ്പുകൾ, ഭൂഗർഭ വൈദ്യുത നിലയം എന്നിവ നിർമ്മിച്ചു. അന്നത്തെ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും സങ്കീർണമായ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളിലൊന്നായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെട്ടു.

പദ്ധതി പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചതോടെ തിരുവനന്തപുരം, കൊല്ലം, പത്തനംതിട്ട, ആലപ്പുഴ, കോട്ടയം തുടങ്ങിയ ജില്ലകളിലെ വൈദ്യുതി വിതരണം ഗണ്യമായി മെച്ചപ്പെട്ടു. വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും കൃഷിക്കും ഗാർഹിക ഉപഭോക്താക്കൾക്കും കൂടുതൽ സ്ഥിരതയുള്ള വൈദ്യുതി ലഭിച്ചു.

ശബരിമലയിലേക്കുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലെ റോഡ് വികസനത്തിനും അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വളർച്ചയ്ക്കും ഈ പദ്ധതി പരോക്ഷമായി സഹായകമായി. മലനിരകളിലെ നിരവധി പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് ആദ്യമായി വലിയ തോതിൽ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ എത്തിച്ച പദ്ധതികളിലൊന്നുമായിരുന്നു ഇത്.

രാഷ്ട്രീയമായി, കേരളത്തിന്റെ വികസന മാതൃകയുടെ പ്രധാന നേട്ടമായി ശബരിഗിരി പദ്ധതി പല സർക്കാരുകളും അവതരിപ്പിച്ചു. പിന്നീട് ഇടുക്കി ഉൾപ്പെടെയുള്ള വലിയ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾക്ക് സാങ്കേതികവും ഭരണപരവുമായ അനുഭവം നൽകിയതും ഈ പദ്ധതിയാണ്.

1965–66-ലെ ശബരിഗിരി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി ഒരു വൈദ്യുത നിലയം മാത്രമായിരുന്നില്ല. കേരളത്തെ ആധുനിക വൈദ്യുതിയുഗത്തിലേക്ക് നയിച്ച, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വ്യവസായ-സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്ക് ശക്തമായ അടിത്തറ പാകിയ ചരിത്രപരമായ അടിസ്ഥാനസൗകര്യ പദ്ധതിയായിരുന്നു അത്.