ശബരിമലയിലെ മണ്ഡലകാലം ഒരു സാധാരണ തീർത്ഥാടനം മാത്രമല്ല. ഭക്തന്റെ ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും ജീവിതശൈലിയെയും ഒരുപോലെ മാറ്റാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഒരു ആത്മീയ യാത്രയാണ് അത്. വ്രതം, നിയന്ത്രണം, ലാളിത്യം, സഹോദരഭാവം, ശരണാഗതി എന്നിവയാണ് ഈ കാലഘട്ടത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന മൂല്യങ്ങൾ.
മാലയിട്ട് വ്രതം ആരംഭിക്കുന്ന നിമിഷം മുതൽ തീർത്ഥാടകന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഒരു മാറ്റം ആരംഭിക്കുന്നു. ഭക്ഷണത്തിലും വസ്ത്രത്തിലും പെരുമാറ്റത്തിലും ആഗ്രഹങ്ങളിലും നിയന്ത്രണം കൊണ്ടുവരിക എന്നത് വ്രതത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. പുറത്തുള്ള ലോകത്തിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി അകന്നുപോകാതെ തന്നെ സ്വന്തം ജീവിതത്തെ കൂടുതൽ ബോധപൂർവം കാണാനുള്ള അവസരമായി ഈ കാലത്തെ സമീപിക്കാം.
ശബരിമല തീർത്ഥാടനത്തിന്റെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ ആശയങ്ങളിലൊന്നാണ് സമത്വം. അയ്യപ്പന്റെ സന്നിധിയിൽ എത്തുന്നവർ പരസ്പരം സ്വാമി എന്ന് വിളിക്കുന്നു. സാമൂഹിക സ്ഥാനവും സമ്പത്തും തൊഴിലും പലപ്പോഴും പിന്നിലാക്കി ഒരേ ആത്മീയ തിരിച്ചറിയലിലേക്ക് മനുഷ്യർ എത്തുന്നു. ഒരു വലിയ സമൂഹത്തിനുള്ളിൽ സമത്വബോധം അനുഭവിക്കാൻ കഴിയുന്ന അപൂർവ അവസരമാണിത്.
കാടും മലയും പമ്പയും പാതകളും ഈ ആത്മീയ യാത്രയുടെ അവിഭാജ്യ ഘടകങ്ങളാണ്. പ്രകൃതിയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന തീർത്ഥാടനം ഭക്തനെ സ്വന്തം ജീവിതത്തിന്റെ വേഗതയിൽ നിന്ന് പുറത്തുകൊണ്ടുവരുന്നു. ഓരോ ചുവടും ഒരു ധ്യാനമായി മാറുന്നു. ശാരീരികമായ ക്ഷീണം പോലും ആത്മീയ അനുഭവത്തിന്റെ ഭാഗമാകുന്നു.
“സ്വാമിയേ ശരണം അയ്യപ്പാ” എന്ന മന്ത്രം തീർത്ഥാടനത്തിന്റെ ശബ്ദമാത്രമല്ല. സ്വന്തം അഹങ്കാരത്തെ കുറയ്ക്കുകയും മറ്റുള്ളവരിൽ ദൈവികത കാണുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലായി അതിനെ കാണാം.
മണ്ഡലകാലത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം സന്നിധാനത്ത് എത്തുന്നതോടെ അവസാനിക്കുന്നില്ല. വ്രതകാലത്ത് വളർത്തിയ നിയന്ത്രണം, ക്ഷമ, ലാളിത്യം, സഹാനുഭൂതി എന്നിവ ജീവിതത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരികയാണ് കൂടുതൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ ശബരിമല തീർത്ഥാടനം ഒരു ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തേക്കുള്ള യാത്രയേക്കാൾ വലിയ ഒന്നാണ്. അത് മനുഷ്യൻ തന്റെ ഉള്ളിലേക്ക് നടത്തുന്ന ഒരു യാത്രയാണ്.
മണ്ഡലകാലം ഓരോ ഭക്തനോടും ഒരേ ചോദ്യം ചോദിക്കുന്നു: സന്നിധാനത്ത് എത്തുമ്പോൾ മാറേണ്ടത് ലോകമാണോ, അതോ നമ്മളാണോ?
ഈ ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരം കണ്ടെത്തുന്നതിലാണ് അയ്യപ്പഭക്തിയുടെ യഥാർത്ഥ ആഴം.
