കർക്കടകമാസത്തിൽ രാമായണപാരായണം നടത്തുന്ന ഭക്തർ ഏറെ ഭക്തിയോടെയും ആവേശത്തോടെയും വായിക്കുന്ന ഭാഗങ്ങളിലൊന്നാണ് സീതാസ്വയംവരം. ശ്രീരാമന്റെ വീരവും വിനയവും ഒരുപോലെ തെളിയിച്ച ഈ സംഭവം രാമായണത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വഴിത്തിരിവുകളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
മിഥിലയുടെ രാജാവായ ജനകൻ തന്റെ മകൾ സീതയ്ക്ക് അനുയോജ്യനായ വരനെ കണ്ടെത്താൻ അപൂർവമായ ഒരു സ്വയംവരം സംഘടിപ്പിച്ചു. മഹാദേവന്റെ അതിശക്തമായ ദിവ്യവില്ലായ ശിവധനുസ്സ് ഉയർത്തി അതിൽ ചരട് കെട്ടാൻ കഴിയുന്നവനാണ് സീതയെ വിവാഹം ചെയ്യേണ്ടതെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ചു. അനേകം രാജാക്കന്മാരും യോദ്ധാക്കളും ഈ വെല്ലുവിളി ഏറ്റെടുത്തെങ്കിലും ആർക്കും വില്ല് അനക്കാൻ പോലും കഴിഞ്ഞില്ല.
ഇതിനിടെയാണ് വിശ്വാമിത്ര മഹർഷിക്കൊപ്പം ശ്രീരാമനും ലക്ഷ്മണനും മിഥിലയിലെത്തിയത്. ഗുരുവിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം ശ്രീരാമൻ ശിവധനുസ്സിന് സമീപമെത്തി. വിനയത്തോടെ വില്ല് എടുത്ത് ചരട് കെട്ടാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ അതിന്റെ ശക്തി കാരണം വില്ല് രണ്ടായി ഒടിഞ്ഞുവെന്നാണ് രാമായണം വിവരിക്കുന്നത്. ആ ശബ്ദം ദൂരദേശങ്ങളിലേക്കും മുഴങ്ങിയെന്ന് കാവ്യത്തിൽ പറയുന്നു.
ഈ മഹത്തായ വീരകൃത്യത്തിന് ശേഷം സീത പുഷ്പമാല അണിയിച്ച് ശ്രീരാമനെ തന്റെ ഭർത്താവായി സ്വീകരിച്ചു. പിന്നീട് രാജാവ് ദശരഥനും കുടുംബാംഗങ്ങളും മിഥിലയിലെത്തി. ശ്രീരാമന്റെയും സീതയുടെയും വിവാഹത്തോടൊപ്പം ലക്ഷ്മണൻ, ഭരതൻ, ശത്രുഘ്നൻ എന്നിവരുടെയും വിവാഹങ്ങൾ ആഘോഷപൂർവം നടന്നു.
ഈ സംഭവം ശക്തിയുടെ പ്രകടനം മാത്രമായിരുന്നില്ല. അഹങ്കാരമില്ലാത്ത ശക്തിയും ഗുരുവിനോടുള്ള അനുസരണയും ധർമ്മത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയും എത്ര വലിയ വിജയത്തിലേക്ക് നയിക്കുമെന്ന് രാമായണം ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ശ്രീരാമൻ ഒരിക്കലും സ്വന്തം കഴിവിനെക്കുറിച്ച് അഭിമാനിച്ചില്ല. ഗുരുവിന്റെ അനുവാദം ലഭിച്ചതിന് ശേഷമാണ് അദ്ദേഹം വില്ല് കൈയിലെടുത്തത്.
കർക്കടകമാസത്തിലെ രാമായണപാരായണത്തിൽ ഈ ഭാഗം വായിക്കുമ്പോൾ കുടുംബജീവിതത്തിന്റെ വിശുദ്ധിയും പരസ്പര ബഹുമാനവും ധർമ്മാധിഷ്ഠിതമായ ദാമ്പത്യജീവിതത്തിന്റെ പ്രാധാന്യവും ഭക്തർ ഓർമിക്കുന്നു. ശ്രീരാമനും സീതയും ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരത്തിൽ ആദർശ ദമ്പതിമാരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നതിനും ഈ സംഭവമാണ് തുടക്കം കുറിക്കുന്നത്.
ജീവിതത്തിൽ വിജയിക്കാൻ കഴിവ് മാത്രം പോരെന്നും വിനയവും ആത്മനിയന്ത്രണവും ധാർമികതയും അത്രതന്നെ പ്രധാനമാണെന്നും സീതാസ്വയംവരം ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. കർക്കടകമാസത്തിൽ ഈ അധ്യായം പാരായണം ചെയ്യുമ്പോൾ ധർമ്മത്തിന്റെ വഴിയിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നവർക്ക് വിജയം ഒടുവിൽ കൈവരുമെന്ന സന്ദേശമാണ് ഭക്തർ ഹൃദയത്തിലേറ്റുന്നത്.
