ഹിന്ദു വിശ്വാസപ്രകാരം ധർമ്മം ക്ഷയിക്കുകയും അധർമ്മം ശക്തിപ്രാപിക്കുകയും ചെയ്ത കാലഘട്ടത്തിലാണ് മഹാവിഷ്ണു ശ്രീരാമനായി അവതരിച്ചത്. കർക്കടകമാസത്തിൽ വ്യാപകമായി പാരായണം ചെയ്യുന്ന രാമായണത്തിന്റെ ആദ്യ അധ്യായങ്ങൾ ശ്രീരാമന്റെ ജനനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ മഹത്തായ സംഭവമാണ് വിവരിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കർക്കടകമാസം ശ്രീരാമന്റെ ജീവിതം ആരംഭിച്ച ദിവ്യഘട്ടത്തെ ഓർമിക്കാനുള്ള അവസരമായും ഭക്തർ കാണുന്നു.
അയോധ്യ ഭരിച്ചിരുന്ന ദശരഥ മഹാരാജാവിന് ദീർഘകാലം സന്താനഭാഗ്യം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. രാജ്യം സമൃദ്ധമായിരുന്നെങ്കിലും പിൻഗാമിയില്ലാത്തത് രാജാവിനെ വലിയ ദുഃഖത്തിലാഴ്ത്തി. രാജഗുരുവിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം പുത്രകാമേഷ്ടി യാഗം നടത്തി. യാഗാവസാനത്തിൽ ലഭിച്ച ദിവ്യപായസം രാജാവിന്റെ മൂന്ന് ഭാര്യമാർക്കായി നൽകി.
ഈ ദിവ്യാനുഗ്രഹത്തിന്റെ ഫലമായാണ് കൗസല്യാദേവിക്ക് ശ്രീരാമനും കൈകേയിക്ക് ഭരതനും സുമിത്രയ്ക്ക് ലക്ഷ്മണനും ശത്രുഘ്നനും ജനിച്ചത്. നാലു രാജകുമാരന്മാരുടെയും ജനനം അയോധ്യയെ ആഹ്ലാദത്തിലാഴ്ത്തി. എന്നാൽ അവരിൽ ശ്രീരാമൻ പ്രത്യേകമായ ശാന്തസ്വഭാവവും കരുണയും ധർമ്മനിഷ്ഠയും പ്രകടിപ്പിച്ചുവെന്നാണ് രാമായണം വിവരിക്കുന്നത്.
ബാല്യകാലം മുതൽ ഗുരുകുലത്തിൽ വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ശ്രീരാമൻ ആയുധവിദ്യയിലും വേദപഠനത്തിലും രാജധർമ്മത്തിലും പ്രാവീണ്യം നേടി. ശക്തി ഉണ്ടായിട്ടും വിനയം കൈവിടാതിരിക്കുകയും മുതിർന്നവരെ ആദരിക്കുകയും സത്യം മുറുകെപ്പിടിക്കുകയും ചെയ്ത ജീവിതമാണ് അദ്ദേഹത്തെ മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തനാക്കിയത്.
കർക്കടകമാസത്തിൽ വീടുകളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലും രാമായണപാരായണം നടത്തുമ്പോൾ ഈ ജനനകഥയ്ക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുന്നു. ധർമ്മം സംരക്ഷിക്കാനും സത്യത്തിന്റെ പാതയിൽ ജീവിക്കാനും മനുഷ്യരെ പ്രചോദിപ്പിക്കുന്ന അവതാരമായാണ് ശ്രീരാമനെ ഭക്തർ കാണുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനനം ഒരു രാജകുമാരന്റെ ജനനം മാത്രമല്ല, നീതിയുടെയും കരുണയുടെയും ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെയും പ്രതീകത്തിന്റെ ഉദയമായാണ് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്.
ഇന്നത്തെ സമൂഹത്തിലും ഈ സന്ദേശത്തിന് വലിയ പ്രസക്തിയുണ്ട്. അധികാരത്തേക്കാൾ ധർമ്മത്തിനും വ്യക്തിപരമായ നേട്ടത്തേക്കാൾ സമൂഹത്തിന്റെ നന്മയ്ക്കും പ്രാധാന്യം നൽകണമെന്ന ആശയമാണ് ശ്രീരാമന്റെ ജീവിതം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്. മാതാപിതാക്കളോടുള്ള ബഹുമാനം, ഗുരുവിനോടുള്ള ആദരവ്, സഹോദരസ്നേഹം, സത്യനിഷ്ഠ എന്നിവയെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബാല്യജീവിതത്തിൽ തന്നെ പ്രകടമായിരുന്നു.
കർക്കടകമാസത്തിലെ രാമായണപാരായണം ഭക്തിപരമായ ഒരു ആചാരം മാത്രമല്ല. ഓരോ തലമുറയ്ക്കും ജീവിതമൂല്യങ്ങൾ പകർന്നുനൽകുന്ന ആത്മീയ യാത്ര കൂടിയാണ് അത്. ശ്രീരാമന്റെ ജനനത്തെ ഓർക്കുമ്പോൾ ധർമ്മം, സത്യം, വിനയം, കരുണ എന്നിവ ജീവിതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമാകണമെന്ന് രാമായണം നൽകുന്ന സന്ദേശം ഇന്നും അതേ ശക്തിയോടെ മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
