കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണായകമായ റെയിൽവേ വികസന പദ്ധതികളിലൊന്നാണ് എറണാകുളം–കോട്ടയം–കായംകുളം റെയിൽപാതയുടെ ഇരട്ടപ്പാത വികസനം. 1993 മുതൽ 1995 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിലായി പദ്ധതി പൂർത്തിയായതോടെ മധ്യകേരളത്തിലെ യാത്രാ-ചരക്ക് ഗതാഗതത്തിൽ വലിയ മാറ്റമുണ്ടായി.
വർഷം: 1993–1995
സ്ഥലം: എറണാകുളം–കോട്ടയം–കായംകുളം
പ്രധാന സംഭവം: റെയിൽപാത ഘട്ടംഘട്ടമായി ഇരട്ടപ്പാതയായി.
കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ റെയിൽ ഇടനാഴികളിലൊന്നാണ് ഈ പാത. എറണാകുളം, തൃപ്പൂണിത്തുറ, കോട്ടയം, ചങ്ങനാശ്ശേരി, തിരുവല്ല, മാവേലിക്കര, കായംകുളം തുടങ്ങിയ പ്രധാന നഗരങ്ങളെ ഇത് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. തെക്കൻ കേരളത്തെയും മധ്യകേരളത്തെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പ്രധാന റെയിൽ ശൃംഖലയായതിനാൽ യാത്രക്കാരുടെയും ചരക്ക് ട്രെയിനുകളുടെയും തിരക്ക് വർഷംതോറും വർധിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
ഒറ്റപ്പാതയായിരുന്ന സമയത്ത് ട്രെയിനുകൾ സ്റ്റേഷനുകളിൽ മണിക്കൂറുകളോളം കാത്തുനിൽക്കേണ്ട സാഹചര്യമുണ്ടായിരുന്നു. ഇരട്ടപ്പാത നിലവിൽ വന്നതോടെ ഒരേസമയം ഇരുദിശകളിലേക്കും ട്രെയിനുകൾ ഓടിക്കാൻ സാധിച്ചു. ഇതോടെ യാത്രാസമയം കുറഞ്ഞു, സർവീസുകളുടെ എണ്ണം വർധിച്ചു, സമയനിഷ്ഠ മെച്ചപ്പെട്ടു.
കോട്ടയം മേഖലയിലെ റബർ വ്യവസായം, കാർഷിക മേഖല, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ആരോഗ്യരംഗം എന്നിവയ്ക്കും ഈ വികസനം വലിയ ഗുണം ചെയ്തു. ചരക്ക് ഗതാഗതം വേഗത്തിലായതോടെ വ്യവസായ മേഖലകൾക്കും വ്യാപാര സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായ റെയിൽ സേവനം ലഭിച്ചു.
തിരുവനന്തപുരം–എറണാകുളം–കോഴിക്കോട്–മംഗളൂരു റൂട്ടിലെ നിരവധി ദീർഘദൂര എക്സ്പ്രസ് ട്രെയിനുകൾക്ക് ഈ പാത പ്രധാന ഇടനാഴിയായി മാറി. കേരളത്തിന്റെ തെക്കൻ ജില്ലകളിൽ നിന്ന് മധ്യകേരളത്തിലേക്കും വടക്കൻ കേരളത്തിലേക്കും യാത്ര ചെയ്യുന്ന ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾക്ക് ഈ വികസനം വലിയ ആശ്വാസമായി.
പിന്നീട് കേരളത്തിലെ റെയിൽവേ വികസനത്തിന്റെ തുടർഘട്ടങ്ങളായ തിരുവനന്തപുരം–കൊല്ലം, കോഴിക്കോട്–കണ്ണൂർ, ആലപ്പുഴ റൂട്ടിലെ ഇരട്ടപ്പാത വികസനം എന്നിവയ്ക്ക് ഈ പദ്ധതിയുടെ വിജയം ശക്തമായ അടിത്തറയായി.
1993–1995 കാലഘട്ടത്തിലെ എറണാകുളം–കോട്ടയം–കായംകുളം ഇരട്ടപ്പാത വികസനം ഒരു റെയിൽവേ പദ്ധതി മാത്രമായിരുന്നില്ല. മധ്യകേരളത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്കും യാത്രാസൗകര്യത്തിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ റെയിൽ ശൃംഖലയുടെ ശേഷിവർധനയ്ക്കും നിർണായക സംഭാവന നൽകിയ ചരിത്രപരമായ വികസനമായിരുന്നു അത്.
