കേരളത്തിലെ പ്രധാന നെല്ലറകളിലൊന്നാണ് പാലക്കാട്. വിശാലമായ പാടശേഖരങ്ങളും ജലസേചന സംവിധാനങ്ങളും കൃഷിയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ഗ്രാമീണ ജീവിതവും പാലക്കാടിന്റെ പ്രാദേശിക സ്വഭാവത്തെ മറ്റു ജില്ലകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു.
കേരളത്തിന്റെ മറ്റ് പല പ്രദേശങ്ങളിലും ഭൂമിയുടെ ഉപയോഗം വേഗത്തിൽ മാറിയപ്പോൾ പാലക്കാട്ടെ കൃഷിഭൂമികൾ ഇപ്പോഴും ജില്ലയുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിലും സാമൂഹിക ജീവിതത്തിലും പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ഭാരതപ്പുഴയുടെ വിവിധ കൈവഴികളും മലമ്പുഴ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ജലസ്രോതസ്സുകളും ജലസേചന സംവിധാനങ്ങളും ഈ കാർഷിക മേഖലയെ പിന്തുണച്ചിട്ടുണ്ട്.
എന്നാൽ നെൽകൃഷിയുടെ സാമ്പത്തിക പ്രാധാന്യം നിലനിർത്തുന്നത് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്. കൃഷിച്ചെലവ്, തൊഴിലാളികളുടെ ലഭ്യത, കാലാവസ്ഥയിലെ മാറ്റങ്ങൾ, ഭൂമിയുടെ മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങളിലേക്കുള്ള മാറ്റം എന്നിവ കർഷകരെ ബാധിക്കുന്നു.
അതേസമയം പാലക്കാടിന്റെ നെൽകൃഷി ഒരു സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനം മാത്രമല്ല. പാടശേഖരങ്ങൾ, കർഷക കൂട്ടായ്മകൾ, കൊയ്ത്തുത്സവങ്ങൾ, നാട്ടറിവുകൾ, കാർഷിക ആചാരങ്ങൾ എന്നിവ ചേർന്ന് ഒരു പ്രത്യേക പ്രാദേശിക സംസ്കാരവും രൂപപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
കേരളത്തിന്റെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ട ഈ കാർഷിക മേഖല സംരക്ഷിക്കുന്നത് കൃഷിഭൂമി സംരക്ഷിക്കുന്നതിലുപരി പാലക്കാടിന്റെ ഒരു പ്രധാന പ്രാദേശിക സ്വത്വം സംരക്ഷിക്കുന്നതുമാണ്.
