2016 ഏപ്രിൽ 10. കൊല്ലം ജില്ലയിലെ പുറ്റിങ്ങൽ ദേവീക്ഷേത്രത്തിലെ ഉത്സവാഘോഷത്തിനിടെയുണ്ടായ വെടിക്കെട്ട് ദുരന്തം കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മനുഷ്യനിർമിത ദുരന്തങ്ങളിൽ ഒന്നായി മാറി. പുലർച്ചെയുണ്ടായ വൻസ്ഫോടനവും അതിനെ തുടർന്നുണ്ടായ തീപിടിത്തവും നിമിഷങ്ങൾക്കകം ആഘോഷവേദിയെ ദുരന്തഭൂമിയാക്കി. നൂറിലധികം പേർ മരിക്കുകയും നൂറുകണക്കിന് ആളുകൾക്ക് ഗുരുതരമായി പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. നിരവധി പേർക്ക് ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ചികിത്സയും പുനരധിവാസവും ആവശ്യമായ പരിക്കുകളാണ് സംഭവിച്ചത്.

വെടിക്കെട്ട് മത്സരങ്ങൾ കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രോത്സവങ്ങളുടെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണ്. എന്നാൽ പുറ്റിങ്ങലിൽ വെടിക്കോപ്പുകൾ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന സംഭരണകേന്ദ്രത്തിലുണ്ടായ സ്ഫോടനമാണ് ദുരന്തത്തിന്റെ വ്യാപ്തി വർധിപ്പിച്ചത്. തീയും സ്ഫോടനവും അതിവേഗം വ്യാപിച്ചതോടെ സമീപത്തുണ്ടായിരുന്ന ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ രക്ഷപ്പെടാൻ പോലും കഴിയാത്ത സാഹചര്യമുണ്ടായി.

ഈ ദുരന്തത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രസക്തി, കേരളത്തിലെ പൊതുപരിപാടികളുടെ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയെ പൂർണമായും മാറ്റിമറിച്ചുവെന്നതാണ്. ഉത്സവങ്ങൾ, വെടിക്കെട്ട്, ജനക്കൂട്ട നിയന്ത്രണം, അപകടസാധ്യതാ വിലയിരുത്തൽ, ജില്ലാ ഭരണകൂടത്തിന്റെ അനുമതി നടപടികൾ എന്നിവ ആദ്യമായി ഇത്ര ശക്തമായി പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടു.

രാഷ്ട്രീയമായും ഈ സംഭവം വലിയ വിവാദങ്ങൾക്ക് വഴിവച്ചു. വെടിക്കെട്ടിന് ആവശ്യമായ അനുമതി നൽകിയിരുന്നോയെന്നത് പ്രധാന ചോദ്യമായി ഉയർന്നു. ജില്ലാ ഭരണകൂടത്തിന്റെ നിർദേശങ്ങൾ പാലിച്ചിരുന്നോയെന്നും സുരക്ഷാനിബന്ധനകൾ ലംഘിക്കപ്പെട്ടോയെന്നും ശക്തമായ അന്വേഷണം ആവശ്യപ്പെട്ട് പ്രതിപക്ഷം രംഗത്തെത്തി. നിയമങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും അവ നടപ്പാക്കുന്നതിൽ വീഴ്ച സംഭവിച്ചുവെന്നാണ് വിമർശകർ ആരോപിച്ചത്. ഭരണകൂടം സമഗ്ര അന്വേഷണം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ഉത്തരവാദികളായവർക്കെതിരെ നിയമനടപടികൾ സ്വീകരിക്കുമെന്ന് അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഈ ദുരന്തത്തിനുശേഷം കേരളത്തിൽ വെടിക്കെട്ട് നടത്തുന്നതിനുള്ള മാർഗനിർദേശങ്ങൾ കൂടുതൽ കർശനമാക്കി. സ്ഫോടകവസ്തുക്കളുടെ സംഭരണം, സുരക്ഷാ അകലം, അഗ്നിരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ, ജനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ക്രമീകരണങ്ങൾ, ജില്ലാ ഭരണകൂടത്തിന്റെ മേൽനോട്ടം എന്നിവയ്ക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകപ്പെട്ടു. നിരവധി ക്ഷേത്രോത്സവങ്ങളിൽ പരമ്പരാഗത വെടിക്കെട്ടിന്റെ രീതികൾ പുനഃപരിശോധിക്കപ്പെട്ടു.

സാമൂഹികമായി ഈ ദുരന്തം വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവച്ചു. പാരമ്പര്യവും പൊതുസുരക്ഷയും തമ്മിൽ എങ്ങനെ സന്തുലനം പാലിക്കണം എന്ന ചോദ്യം ശക്തമായി ഉയർന്നു. അപകടസാധ്യത കൂടുതലുള്ള ആഘോഷരീതികൾക്ക് നിയന്ത്രണം വേണമെന്ന അഭിപ്രായവും, പാരമ്പര്യാചാരങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കണമെന്നും എന്നാൽ സുരക്ഷയിൽ വിട്ടുവീഴ്ച പാടില്ലെന്ന നിലപാടും ഒരുപോലെ ശക്തമായി.

ദുരന്തത്തിന് പിന്നാലെ സംസ്ഥാനത്തുടനീളമുള്ള ആശുപത്രികൾ അടിയന്തര ചികിത്സാസംവിധാനങ്ങൾ സജ്ജമാക്കി. ഡോക്ടർമാർ, നഴ്സുമാർ, അഗ്നിരക്ഷാസേന, പൊലീസ്, സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ എന്നിവർ ചേർന്ന് നടത്തിയ രക്ഷാപ്രവർത്തനം നിരവധി ജീവനുകൾ രക്ഷിക്കാൻ സഹായിച്ചു. ദേശീയതലത്തിലും ഈ സംഭവം വലിയ വാർത്തയായി മാറി.

ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ പുറ്റിങ്ങൽ ദുരന്തം ഒരു വെടിക്കെട്ടപകടം മാത്രമായിരുന്നില്ല. കേരളത്തിലെ പൊതുസുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ, ഉത്സവനടത്തിപ്പ്, ഭരണപരമായ ഉത്തരവാദിത്തം, നിയമങ്ങളുടെ പ്രായോഗിക നടപ്പാക്കൽ എന്നിവയെ പുനർവിചിന്തനം ചെയ്യാൻ ഇടയാക്കിയ നിർണായക സംഭവമായിരുന്നു അത്. മനുഷ്യജീവന്റെ സുരക്ഷയ്ക്ക് മുകളിലായി ഒരു ആഘോഷവും ഒരു പാരമ്പര്യവും നിൽക്കാനാവില്ലെന്ന കഠിനപാഠം കേരളത്തെ പഠിപ്പിച്ച ദുരന്തമായി പുറ്റിങ്ങൽ ഇന്നും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.