അണക്കെട്ടുകളിലെ വലിയ ഷട്ടറുകൾ തുറക്കുന്നതും അടയ്ക്കുന്നതും കാണുമ്പോൾ അത് ഒരു സാധാരണ യന്ത്രപ്രവർത്തനമായി തോന്നാം. എന്നാൽ അതിന് പിന്നിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ജലസേചന വകുപ്പിന്റെ മെക്കാനിക്കൽ വിഭാഗമാണ്. ഈ വിഭാഗത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത് മുഖ്യ എൻജിനീയറാണ്. അണക്കെട്ടുകളുടെയും ബാരേജുകളുടെയും യന്ത്രസംവിധാനങ്ങൾ സുരക്ഷിതമായും കാര്യക്ഷമമായും പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ് ഈ വിഭാഗത്തിന്റെ പ്രധാന ഉത്തരവാദിത്തം.
കേരളത്തിലെ അണക്കെട്ടുകളിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന റേഡിയൽ ഗേറ്റുകൾ, സ്ലൂയിസ് ഗേറ്റുകൾ, ഹോയിസ്റ്റുകൾ, മോട്ടോറുകൾ, പമ്പുകൾ, ക്രെയിനുകൾ തുടങ്ങിയ ഉപകരണങ്ങൾ നിരന്തരം പ്രവർത്തനസജ്ജമായിരിക്കണം. മഴക്കാലത്ത് ജലനിരപ്പ് ഉയരുമ്പോൾ കൃത്യസമയത്ത് ഷട്ടറുകൾ പ്രവർത്തിക്കേണ്ടത് പൊതുസുരക്ഷയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയമാണ്. അതിനാൽ യന്ത്രങ്ങളുടെ പരിപാലനത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.
മെക്കാനിക്കൽ വിഭാഗം സ്ഥിരമായി പരിശോധനകളും അറ്റകുറ്റപ്പണികളും നടത്തുന്നു. തുരുമ്പ്, തേയ്മാനം, ലൂബ്രിക്കേഷൻ, വൈദ്യുത നിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം എന്നിവ വിലയിരുത്തി ആവശ്യമായ നവീകരണങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നു. യന്ത്രങ്ങളുടെ ചെറിയ തകരാറുകൾ പോലും വലിയ അപകടങ്ങൾക്ക് കാരണമാകാതിരിക്കാൻ മുൻകരുതൽ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുകയാണ് ഈ വിഭാഗത്തിന്റെ പ്രധാന സമീപനം.
ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെ നിരവധി അണക്കെട്ടുകളിൽ ദൂരനിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങളും ഡിജിറ്റൽ നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളും വ്യാപകമാകുകയാണ്. സെൻസറുകൾ ഉപയോഗിച്ച് യന്ത്രങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം തത്സമയം വിലയിരുത്താനും തകരാറുകൾ മുൻകൂട്ടി കണ്ടെത്താനും കഴിയും. ഇതിലൂടെ അടിയന്തര അറ്റകുറ്റപ്പണികളുടെ ആവശ്യകത കുറയുകയും സുരക്ഷ വർധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
പമ്പിങ് സ്റ്റേഷനുകളുടെ കാര്യക്ഷമത മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതും മെക്കാനിക്കൽ വിഭാഗത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഊർജ ഉപഭോഗം കുറയ്ക്കുന്ന പുതിയ മോട്ടോറുകൾ, കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായ പമ്പുകൾ, സ്വയം പ്രവർത്തിക്കുന്ന നിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ സ്ഥാപിക്കുന്നതിലൂടെ പ്രവർത്തനച്ചെലവ് കുറയ്ക്കാൻ സാധിക്കുന്നു. ഇത് സർക്കാരിന് സാമ്പത്തിക ലാഭവും നൽകുന്നു.
കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ അതിശക്തമായ മഴയും പെട്ടെന്നുള്ള ജലനിരപ്പ് ഉയർച്ചയും കൂടുതൽ വെല്ലുവിളികൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ മെക്കാനിക്കൽ സംവിധാനങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യത നിർണായകമാണ്. അതിനാൽ സുരക്ഷാ പരിശോധനകൾ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും യന്ത്രങ്ങളുടെ നവീകരണം സമയബന്ധിതമായി പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്.
ജനങ്ങൾ പലപ്പോഴും കാണാത്ത ഈ മെക്കാനിക്കൽ വിഭാഗം കേരളത്തിന്റെ ജലസുരക്ഷയുടെ അടിത്തറയാണ്. അണക്കെട്ടുകളുടെ ഓരോ ഷട്ടറും കൃത്യമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതിന് പിന്നിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന എൻജിനീയർമാരുടെ സാങ്കേതിക വൈദഗ്ധ്യവും ജാഗ്രതയും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സുരക്ഷിതമായ ജലവിഭവ മാനേജ്മെന്റിന് വലിയ കരുത്തായി തുടരുന്നു.
