കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രം മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഏറ്റവും വിലപ്പെട്ട സ്രോതസ്സുകളിലൊന്നാണ് ശിലാശാസനങ്ങൾ. ക്ഷേത്രഭിത്തികളിലും കൽത്തൂണുകളിലും മറ്റ് പുരാതന നിർമ്മിതികളിലും കൊത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ഈ രേഖകൾ ഭരണസംവിധാനം, ഭൂമിയുടമസ്ഥത, വ്യാപാരം, ദാനങ്ങൾ, സാമൂഹികജീവിതം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നു.

പഴയ ശിലാശാസനങ്ങൾ കാലാവസ്ഥ, ഈർപ്പം, മനുഷ്യ ഇടപെടൽ, നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവ മൂലം ക്രമേണ നശിക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. ഒരു ശാസനം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ രേഖ തിരിച്ചുപിടിക്കുക പലപ്പോഴും അസാധ്യമായേക്കാം. അതിനാൽ സംരക്ഷണത്തോടൊപ്പം ശാസ്ത്രീയ രേഖീകരണവും അടിയന്തരമായി നടത്തേണ്ടതുണ്ട്.

ഓരോ ശിലാശാസനവും ഉയർന്ന നിലവാരത്തിലുള്ള ഫോട്ടോഗ്രഫി, 3D സ്കാനിംഗ്, ഡിജിറ്റൽ മാപ്പിംഗ് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് രേഖപ്പെടുത്താം. വായന ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ശാസനങ്ങൾക്കായി പ്രത്യേക ഇമേജിംഗ് സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഉപയോഗിച്ച് അക്ഷരങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനും കഴിയും.

ഇത്തരം രേഖകളുടെ ഡിജിറ്റൽ ശേഖരം രൂപീകരിക്കുന്നത് ഗവേഷണത്തിന് വലിയ സഹായമാകും. ശാസനത്തിന്റെ സ്ഥാനം, ഭാഷ, ലിപി, കാലഘട്ടം, ഉള്ളടക്കം, നിലവിലെ സംരക്ഷണസ്ഥിതി തുടങ്ങിയ വിവരങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് ലഭ്യമാക്കാം.

സർവകലാശാലകൾ, പുരാവസ്തു ഗവേഷകർ, ചരിത്രകാരന്മാർ, ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞർ, മ്യൂസിയങ്ങൾ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള സഹകരണവും ശക്തിപ്പെടുത്തണം. വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ശിലാശാസന വായനയിലും രേഖീകരണത്തിലും പരിശീലനം നൽകുന്നതിലൂടെ പുതിയ തലമുറയിലെ ഗവേഷകരെ വളർത്താനും കഴിയും.

പ്രാദേശിക ജനങ്ങളും ഈ സംരക്ഷണപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഭാഗമാകണം. തങ്ങളുടെ പ്രദേശത്തുള്ള പഴയ ശിലാശാസനങ്ങളെയും ചരിത്രരേഖകളെയും കുറിച്ച് അധികൃതരെ അറിയിക്കുകയും അവ സംരക്ഷിക്കാൻ സഹകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് പ്രധാനമാണ്.

കല്ലിൽ കൊത്തിയ ഒരു ചെറിയ വരി പോലും ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ ജീവിതത്തിലേക്കുള്ള തെളിവായിരിക്കാം. അതിനാൽ കേരളത്തിലെ ശിലാശാസനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുകയും ഡിജിറ്റലായി രേഖപ്പെടുത്തുകയും എല്ലാവർക്കും ഗവേഷണത്തിനായി ലഭ്യമാക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് ഒരു പ്രധാന പൈതൃക നയമായി മാറണം.