“God’s Own Country”: കേരള ടൂറിസത്തെ ആഗോള ബ്രാൻഡാക്കിയ 1990-കളിലെ നയം

screenshot 2026 07 08 06 48 08 10 96b26121e545231a3c569311a54cda96

1990-കളുടെ മധ്യത്തിൽ കേരള സർക്കാർ സ്വീകരിച്ച ഏറ്റവും വിജയകരമായ വികസന നയങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയെ ആഗോള ബ്രാൻഡായി ഉയർത്താനുള്ള തീരുമാനം. “God’s Own Country” എന്ന ബ്രാൻഡ് അവതരിപ്പിച്ചതോടെ കേരള ടൂറിസത്തിന് ദേശീയവും അന്തർദേശീയവുമായ ശ്രദ്ധ ലഭിച്ചു. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രകൃതിഭംഗി, ബാക്ക് വാട്ടറുകൾ, ആയുർവേദം, സംസ്കാരം, വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങൾ എന്നിവയെ ഏകീകൃത ബ്രാൻഡിന് കീഴിൽ ലോകത്തിന് മുന്നിലെത്തിക്കുകയായിരുന്നു ഈ നയത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.

ഈ നയത്തിന്റെ ഭാഗമായി ടൂറിസം കേന്ദ്രങ്ങളിലെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തി. റോഡുകൾ, ബോട്ട് ജെട്ടികൾ, താമസസൗകര്യങ്ങൾ, വിവരകേന്ദ്രങ്ങൾ, ശുചിത്വ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ വികസിപ്പിച്ചു. സ്വകാര്യ നിക്ഷേപകരെ ഹോട്ടലുകൾ, റിസോർട്ടുകൾ, ഹൗസ്‌ബോട്ടുകൾ, ഇക്കോ ടൂറിസം പദ്ധതികൾ എന്നിവ ആരംഭിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

കുമരകം, ആലപ്പുഴ, മൂന്നാർ, തേക്കടി, കോവളം, വയനാട്, ബേക്കൽ തുടങ്ങിയ കേന്ദ്രങ്ങളെ ദേശീയ-അന്തർദേശീയ തലത്തിൽ ശക്തമായി പ്രചരിപ്പിച്ചു. ആയുർവേദ ടൂറിസം, ഗ്രാമീണ ടൂറിസം, ഉത്തരവാദിത്ത ടൂറിസം എന്നീ ആശയങ്ങൾക്കും ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കാൻ തുടങ്ങി. വിനോദസഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കാൻ അന്തർദേശീയ മേളകളിലും വിപണന പരിപാടികളിലും കേരളം സജീവമായി പങ്കെടുത്തു.

ഈ നയത്തിന്റെ ഫലമായി വിദേശ വിനോദസഞ്ചാരികളുടെയും ആഭ്യന്തര സഞ്ചാരികളുടെയും എണ്ണം ഗണ്യമായി വർധിച്ചു. ടൂറിസം മേഖലയിലൂടെ ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾക്ക് നേരിട്ടും പരോക്ഷമായും തൊഴിൽ ലഭിച്ചു. ഹോട്ടൽ, ഗതാഗതം, കൈത്തൊഴിൽ, ഭക്ഷ്യവ്യവസായം, വിനോദസഞ്ചാര സേവനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ വളർച്ചയ്ക്കും ഈ നയം ശക്തമായ പിന്തുണ നൽകി.

1990-കളിൽ ആരംഭിച്ച ഈ ടൂറിസം നയം കേരളത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ സേവനമേഖലയുടെ പങ്ക് വർധിപ്പിച്ച നിർണായക തീരുമാനമായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. ഇന്ന് “God’s Own Country” എന്ന പേര് ലോകമെമ്പാടും കേരളത്തിന്റെ തിരിച്ചറിയലായി മാറിയതിന് പിന്നിലെ പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്നാണ് ഈ ദീർഘവീക്ഷണമുള്ള നയപരമായ ഇടപെടൽ.