1990-കളിൽ കേരളത്തിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ പരിസ്ഥിതി നയങ്ങളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതായിരുന്നു തീരദേശ നിയന്ത്രണ മേഖല (CRZ) ചട്ടങ്ങളുടെ നടപ്പാക്കൽ. കേന്ദ്ര സർക്കാർ പുറത്തിറക്കിയ ചട്ടങ്ങൾ കേരളത്തിൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നതോടെ കടൽത്തീരങ്ങളിലെ നിർമാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ഭൂവിനിയോഗം, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം എന്നിവയ്ക്ക് പുതിയ നിയമപരമായ ചട്ടക്കൂട് നിലവിൽ വന്നു. ഏകദേശം 580 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള കേരളത്തിന്റെ തീരപ്രദേശങ്ങളുടെ ഭാവിയെ ഈ നയം ഗണ്യമായി സ്വാധീനിച്ചു.
ഈ നയത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം കടൽത്തീരത്തെ അമിത നിർമാണങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക, കണ്ടൽക്കാടുകൾ, തീരദേശ ജൈവവൈവിധ്യം, മത്സ്യബന്ധന മേഖലയിലെ ആവാസവ്യവസ്ഥ എന്നിവ നിലനിർത്തുക എന്നതായിരുന്നു. കടലിനോട് ചേർന്നുള്ള വിവിധ മേഖലകളെ വ്യത്യസ്ത വിഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ച് ഓരോ മേഖലയിലും എന്തുതരം നിർമാണങ്ങൾ അനുവദിക്കാമെന്ന് വ്യക്തമായ മാർഗനിർദേശങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നു.
നയം നടപ്പായതോടെ ഹോട്ടലുകൾ, റിസോർട്ടുകൾ, വ്യവസായ പദ്ധതികൾ, വലിയ കെട്ടിടങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് തീരദേശ മേഖലയിൽ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി. അതേസമയം മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളുടെ പരമ്പരാഗത ജീവിതരീതിയും ഉപജീവനവും സംരക്ഷിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും സർക്കാർ പരിഗണിച്ചു. വികസനവും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥ കണ്ടെത്തുക എന്നതായിരുന്നു ഈ നയത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി.
ഈ ചട്ടങ്ങൾ കേരളത്തിൽ വ്യാപകമായ പൊതുചർച്ചകൾക്കും വഴിവെച്ചു. തീരദേശവാസികൾ, പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകർ, വിനോദസഞ്ചാര മേഖല, റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് മേഖല, തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവർക്കെല്ലാം ഈ നയത്തിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ അനുഭവപ്പെട്ടു. പിന്നീട് നിരവധി ഭേദഗതികൾ വന്നെങ്കിലും 1990-കളിലാണ് തീരദേശ വികസനം നിയമപരമായി നിയന്ത്രിക്കുന്ന സംവിധാനം ശക്തമായത്.
കേരളത്തിന്റെ തീരദേശ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിനും സുസ്ഥിര വികസനത്തിനും അടിസ്ഥാനമിട്ട നയപരമായ ഇടപെടലായി 1990-കളിലെ തീരദേശ നിയന്ത്രണ മേഖല ചട്ടങ്ങൾ ഇന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. വികസനം, പരിസ്ഥിതി, ജനങ്ങളുടെ ഉപജീവനം എന്നീ മൂന്ന് മേഖലകളെയും ഒരേസമയം സ്വാധീനിച്ച കേരളത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പരിസ്ഥിതി നയങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഈ തീരുമാനം തുടരുന്നു.
