റിലയൻസ് ഇൻഡസ്ട്രീസ് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സ്വകാര്യ മേഖലയിലെ കമ്പനിയാണ്. ഊർജം, പെട്രോകെമിക്കൽസ്, എണ്ണ ശുദ്ധീകരണം, ടെലികോം, റീട്ടെയിൽ, ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾ, നവീന ഊർജം തുടങ്ങി നിരവധി മേഖലകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ സ്ഥാപനം ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ പ്രധാന നട്ടെല്ലുകളിലൊന്നാണ്. മുംബൈ ആസ്ഥാനമായുള്ള ഈ കമ്പനി ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന വിപണി മൂല്യമുള്ള കമ്പനികളിൽ സ്ഥിരമായി മുൻനിരയിൽ സ്ഥാനം നിലനിർത്തുന്നു.
1966ൽ ധീരുഭായ് അംബാനി പോളിസ്റ്റർ നൂൽ വ്യാപാര സ്ഥാപനമായാണ് റിലയൻസ് ആരംഭിച്ചത്. പിന്നീട് ടെക്സ്റ്റൈൽ മേഖലയിൽ നിന്ന് പെട്രോകെമിക്കൽസ്, എണ്ണ ശുദ്ധീകരണം, ഊർജം, ടെലികോം, ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യ, റീട്ടെയിൽ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലേക്ക് വ്യാപനം നടത്തി. ഇന്ന് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സംയോജിത വ്യവസായ ഗ്രൂപ്പുകളിലൊന്നായി റിലയൻസ് വളർന്നു.
നിലവിൽ കമ്പനിയുടെ ചെയർമാനും മാനേജിങ് ഡയറക്ടറുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നത് മുകേഷ് അംബാനിയാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിലാണ് കമ്പനി പരമ്പരാഗത എണ്ണ-പെട്രോകെമിക്കൽ ബിസിനസിൽ നിന്ന് ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാന ശക്തിയായി മാറിയത്. റിലയൻസ് ജിയോയും റിലയൻസ് റീട്ടെയിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ രൂപപ്പെട്ട ഏറ്റവും വലിയ വളർച്ചാ കേന്ദ്രങ്ങളാണ്.
റിലയൻസിന്റെ പ്രധാന പ്രവർത്തന മേഖലകളിൽ എണ്ണ ശുദ്ധീകരണം, പെട്രോകെമിക്കൽ ഉൽപാദനം, പ്ലാസ്റ്റിക് അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾ, പോളിമറുകൾ, പോളിസ്റ്റർ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, ടെലികോം സേവനങ്ങൾ, മൊബൈൽ ഇന്റർനെറ്റ്, ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ, ഓൺലൈൻ വ്യാപാരം, സൂപ്പർമാർക്കറ്റുകൾ, ഫാഷൻ സ്റ്റോറുകൾ, ഫാർമസി ശൃംഖലകൾ, നവീന ഊർജ പദ്ധതികൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ എണ്ണ ശുദ്ധീകരണ സമുച്ചയങ്ങളിലൊന്ന് ഗുജറാത്തിലെ ജാംനഗറിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
ഇന്ത്യയിലെ ടെലികോം രംഗത്തെ ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റത്തിന് കാരണമായത് റിലയൻസ് ജിയോയുടെ വരവായിരുന്നു. കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ അതിവേഗ ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യമാക്കിയതോടെ ഇന്ത്യയിലെ ഡിജിറ്റൽ വിപ്ലവത്തിന് വലിയ വേഗം ലഭിച്ചു. കോടിക്കണക്കിന് ആളുകൾ ആദ്യമായി അതിവേഗ മൊബൈൽ ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയത് രാജ്യത്തെ ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചു.
റീട്ടെയിൽ മേഖലയിലും റിലയൻസ് രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ സ്ഥാപനമാണ്. ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ, ഇലക്ട്രോണിക്സ്, വസ്ത്രങ്ങൾ, ആഭരണങ്ങൾ, മരുന്നുകൾ, ഓൺലൈൻ വ്യാപാരം തുടങ്ങി നൂറുകണക്കിന് നഗരങ്ങളിൽ ആയിരക്കണക്കിന് സ്റ്റോറുകൾ കമ്പനി നടത്തുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ഉപഭോക്തൃ വിപണിയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ഈ ശൃംഖല നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.
ഓഹരി വിപണിയിൽ റിലയൻസ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ നിക്ഷേപകരുള്ള കമ്പനികളിലൊന്നാണ്. ഇന്ത്യൻ ഓഹരി സൂചികകളുടെ പ്രകടനത്തെ പോലും റിലയൻസിന്റെ ഓഹരി വില കാര്യമായി സ്വാധീനിക്കുന്നു. ആഭ്യന്തരവും വിദേശവുമായ നിക്ഷേപ ഫണ്ടുകളുടെ പ്രധാന നിക്ഷേപ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഈ കമ്പനി. ദീർഘകാല വളർച്ചയും സ്ഥിരതയുമുള്ള സ്ഥാപനമായി നിക്ഷേപകർ ഇതിനെ വിലയിരുത്തുന്നു.
ജീവനക്കാരുടെ എണ്ണത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ റിലയൻസ് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സ്വകാര്യ തൊഴിലുടമകളിലൊന്നാണ്. നേരിട്ട് മൂന്ന് ലക്ഷത്തിലധികം ജീവനക്കാരും പരോക്ഷമായി ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളും കമ്പനിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കമ്പനിയുടെ സാന്നിധ്യമുണ്ട്. അതോടൊപ്പം ഏഷ്യ, യൂറോപ്പ്, അമേരിക്ക, മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്, ആഫ്രിക്ക എന്നിവിടങ്ങളിലായി നിരവധി രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ കയറ്റുമതി ചെയ്യുകയും ആഗോള പങ്കാളിത്തങ്ങൾ നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയിൽ റിലയൻസിന്റെ പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്. ഊർജ സുരക്ഷ, ഡിജിറ്റൽ അടിസ്ഥാനസൗകര്യം, തൊഴിൽസൃഷ്ടി, വിദേശ നിക്ഷേപം, കയറ്റുമതി, നികുതി വരുമാനം, സാങ്കേതിക വികസനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ കമ്പനി വലിയ സംഭാവന നൽകുന്നു. വിദേശ നിക്ഷേപകരുടെ ഇന്ത്യയോടുള്ള വിശ്വാസം വർധിപ്പിക്കുന്നതിലും റിലയൻസ് നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ആഗോള തലത്തിലും റിലയൻസ് വലിയ സ്വാധീനമുള്ള സ്ഥാപനമാണ്. ലോകത്തിലെ പ്രമുഖ സാങ്കേതിക കമ്പനികളുമായും നിക്ഷേപ സ്ഥാപനങ്ങളുമായും ഊർജ കമ്പനികളുമായും റിലയൻസ് പങ്കാളിത്തം സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. നവീന ഊർജം, ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ, സൗരോർജം, ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ വൻ നിക്ഷേപങ്ങൾ നടത്തിക്കൊണ്ട് ഭാവിയിലെ ആഗോള വ്യവസായ രംഗത്തും മുൻനിര സ്ഥാനം ലക്ഷ്യമിടുകയാണ് കമ്പനി. ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക ശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി റിലയൻസ് ഇൻഡസ്ട്രീസ് ഇന്ന് ലോകവേദിയിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
