1976-ൽ ഇടുക്കി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത് കേരളത്തിന്റെ സാമ്പത്തികവും വ്യവസായികവുമായ വളർച്ചയ്ക്ക് അടിത്തറ പാകിയ ഏറ്റവും വലിയ അടിസ്ഥാനസൗകര്യ നേട്ടങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര കേരളത്തിൽ നടപ്പിലാക്കിയ ഏറ്റവും വലിയ പൊതുമരാമത്ത് പദ്ധതിയായി ഇത് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.

വർഷം: 1976

സ്ഥലം: ഇടുക്കി

പ്രധാന സംഭവം: ഇടുക്കി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി കമ്മീഷൻ ചെയ്തു.

1970-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ആരംഭിച്ച നിർമാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ വർഷങ്ങളോളം നീണ്ട എഞ്ചിനീയറിങ് ശ്രമങ്ങളുടെ ഫലമായാണ് പദ്ധതി യാഥാർഥ്യമായത്. കുറവൻമലയെയും കുറത്തിമലയെയും ബന്ധിപ്പിച്ച് നിർമ്മിച്ച ആർച്ച് ഡാം ലോകശ്രദ്ധ നേടിയ എഞ്ചിനീയറിങ് നേട്ടമായി മാറി. കുളമാവ്, ചെറുതോണി അണക്കെട്ടുകളുമായി ചേർന്നാണ് സമഗ്ര ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി രൂപംകൊണ്ടത്.

ആദ്യ ജനറേറ്റർ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചതോടെ കേരളത്തിന്റെ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദന ശേഷിയിൽ വലിയ വർധനവുണ്ടായി. വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും നഗരങ്ങൾക്കും ഗ്രാമങ്ങൾക്കും കൂടുതൽ സ്ഥിരതയുള്ള വൈദ്യുതി ലഭിക്കാൻ തുടങ്ങി. തുടർന്ന് സ്ഥാപിച്ച കൂടുതൽ ജനറേറ്റർ യൂണിറ്റുകളിലൂടെ പദ്ധതിയുടെ ആകെ സ്ഥാപിത ശേഷി 780 മെഗാവാട്ടായി ഉയർന്നു.

രാഷ്ട്രീയമായും ഈ പദ്ധതി വലിയ പ്രാധാന്യം നേടി. കേരളത്തിലെ വികസനത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഇടുക്കി പദ്ധതി എല്ലാ സർക്കാരുകളും ഉയർത്തിക്കാട്ടി. വൈദ്യുതി സ്വയംപര്യാപ്തത കൈവരിക്കാനുള്ള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശ്രമമായാണ് ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.

ഇടുക്കി പദ്ധതിയുടെ വിജയത്തെ തുടർന്നാണ് ഇടമലയാർ, ലോവർ പെരിയാർ, കുട്ടിയാടി വിപുലീകരണം തുടങ്ങിയ വലിയ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾക്കും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചത്. കേരളത്തിന്റെ വ്യവസായവൽക്കരണത്തിനും നഗരവൽക്കരണത്തിനും ഈ പദ്ധതി നിർണായക ഊർജ പിന്തുണ നൽകി.

1976-ൽ ഇടുക്കി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത് ഒരു അണക്കെട്ടിന്റെ ഉദ്ഘാടനം മാത്രമായിരുന്നില്ല. കേരളത്തിന്റെ ഊർജസുരക്ഷ, വ്യവസായ വളർച്ച, സാമൂഹിക പുരോഗതി എന്നിവയ്ക്ക് ദീർഘകാല അടിത്തറ പാകിയ ചരിത്രപരമായ നാഴികക്കല്ലായിരുന്നു അത്.