കർക്കടകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റൊരു ജനവിശ്വാസം യക്ഷിക്കഥകളാണ്. കേരളത്തിലെ നാടോടിക്കഥകളിൽ കനത്ത മഴയും ഇരുണ്ട രാത്രികളും നിറഞ്ഞ കർക്കടക മാസത്തിൽ യക്ഷികളും പ്രേതങ്ങളും അശരീരശക്തികളും കൂടുതൽ സഞ്ചരിക്കുമെന്നാണ് വിശ്വസിച്ചിരുന്നത്.
ഈ വിശ്വാസത്തിന് പിന്നിൽ ഒരു സാമൂഹിക ലക്ഷ്യവും ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ചില നാടോടി ഗവേഷകർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. പഴയകാലത്ത് കർക്കടകത്തിലെ രാത്രികളിൽ കനത്ത മഴ, ഇടിമിന്നൽ, വെള്ളക്കെട്ട്, വന്യമൃഗങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം എന്നിവ കാരണം പുറത്തിറങ്ങുന്നത് അപകടകരമായിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടികളെയും യുവാക്കളെയും രാത്രിയിൽ അനാവശ്യമായി പുറത്തിറങ്ങാതിരിക്കാൻ യക്ഷിക്കഥകൾ സമൂഹം ഉപയോഗിച്ചിരിക്കാമെന്നാണ് ഒരു വ്യാഖ്യാനം.
അരയാലുകളും ആൽമരങ്ങളും വിജനമായ വഴികളും മഴയുള്ള രാത്രികളും ഈ കഥകളുടെ സ്ഥിരം പശ്ചാത്തലമായിരുന്നു. പ്രകൃതിയുടെ ശബ്ദങ്ങളും ഇരുട്ടും മനുഷ്യന്റെ ഭാവനയുമായി ചേർന്ന് നിരവധി ഐതിഹ്യങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടു. പിന്നീട് അവ കേരളത്തിന്റെ നാടോടിസാഹിത്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറി.
ഇന്ന് ഈ കഥകളെ ചരിത്രസംഭവങ്ങളായി കാണുന്നില്ല. മറിച്ച് പ്രകൃതിയെയും മനുഷ്യന്റെ ഭയത്തെയും സാമൂഹിക ജീവിതത്തെയും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ജനകീയ കഥകളായാണ് പഠിക്കപ്പെടുന്നത്. മഴക്കാലത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷം എങ്ങനെ സമ്പന്നമായ നാടോടിക്കഥകൾക്ക് വഴിയൊരുക്കി എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണമാണ് കർക്കടകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട യക്ഷിക്കഥകൾ.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ കർക്കടകം മഴയുടെ മാസം മാത്രമല്ല, കേരളത്തിന്റെ ജനകീയ ഭാവനയ്ക്കും കഥാപാരമ്പര്യത്തിനും ജീവൻ നൽകിയ ഒരു സാംസ്കാരിക കാലഘട്ടം കൂടിയാണ്.
