കേരളത്തിലെ സമകാലിക ദളിത് ചിന്തയിലും സ്ത്രീപക്ഷ സംവാദങ്ങളിലും ശ്രദ്ധേയമായ സാന്നിധ്യമാണ് ഡോ. രേഖ രാജ്. അധ്യാപിക, ഗവേഷക, എഴുത്തുകാരി, സാമൂഹിക നിരൂപക എന്നീ നിലകളിൽ അവർ ജാതി, ലിംഗം, ജനാധിപത്യം, സാമൂഹിക നീതി എന്നീ വിഷയങ്ങളിൽ സജീവമായി ഇടപെടുന്നു. ദളിത് അനുഭവങ്ങളെയും സ്ത്രീകളുടെ ജീവിത യാഥാർഥ്യങ്ങളെയും ഒരുമിച്ച് വിശകലനം ചെയ്യുന്ന അവരുടെ സമീപനം കേരളത്തിലെ പൊതുചർച്ചകളിൽ ശ്രദ്ധേയമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
സമൂഹത്തിലെ അസമത്വങ്ങളെ ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളായി കാണാതെ ചരിത്രത്തിന്റെയും അധികാരഘടനകളുടെയും പശ്ചാത്തലത്തിൽ മനസ്സിലാക്കണമെന്ന് രേഖ രാജ് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. ജാതിയും ലിംഗവും ഒരേസമയം പലരുടെയും ജീവിതത്തെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു എന്നത് അവരുടെ പ്രഭാഷണങ്ങളിലും ലേഖനങ്ങളിലും ആവർത്തിച്ച് പ്രതിപാദിക്കുന്ന വിഷയമാണ്. സാമൂഹിക നീതി എന്ന ആശയം എല്ലാവരുടെയും അനുഭവങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാകണമെന്ന് അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ദീർഘകാലമായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്ന രേഖ രാജ് അക്കാദമിക് ലോകത്തെയും പൊതുസമൂഹത്തെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വ്യക്തിയാണ്. സർവകലാശാലകൾ, സാഹിത്യോത്സവങ്ങൾ, സെമിനാറുകൾ, പൊതുസംവാദങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ അവർ സ്ഥിരമായി പങ്കെടുക്കുകയും സമകാലിക സാമൂഹിക വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഗവേഷണവും പൊതുചർച്ചയും പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോഴാണ് സമൂഹത്തിൽ കൂടുതൽ ബോധവൽക്കരണം സാധ്യമാകുന്നതെന്ന് അവർ വിശ്വസിക്കുന്നു.
രേഖ രാജിന്റെ എഴുത്തുകളിൽ ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങൾ, മനുഷ്യാഭിമാനം, സമത്വം, വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം എന്നിവയ്ക്ക് വലിയ സ്ഥാനം ഉണ്ട്. സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ദീർഘകാല പരിഹാരം കണ്ടെത്താൻ അറിവും വിമർശനാത്മക ചിന്തയും അനിവാര്യമാണെന്ന് അവർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. യുവതലമുറ സാമൂഹിക വിഷയങ്ങളെ ആഴത്തിൽ പഠിക്കുകയും ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ ഇടപെടുകയും ചെയ്യേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും അവർ നിരന്തരം ഉന്നയിക്കുന്നു.
സ്ത്രീകളുടെ പൊതുപങ്കാളിത്തം വർധിപ്പിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും രേഖ രാജ് ചർച്ച ചെയ്യാറുണ്ട്. തീരുമാനമെടുക്കുന്ന വേദികളിൽ സ്ത്രീകളുടെയും ദളിത് സമൂഹത്തിന്റെയും പ്രാതിനിധ്യം വർധിക്കുമ്പോഴാണ് ജനാധിപത്യം കൂടുതൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാകുകയെന്ന് അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും സംവാദം തുടരേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യവും അവർ ഊന്നിപ്പറയുന്നു.
സമകാലിക കേരളത്തിൽ ദളിത് ഫെമിനിസ്റ്റ് ചിന്തയുടെ പ്രധാന ശബ്ദങ്ങളിലൊരാളായി രേഖ രാജ് അറിയപ്പെടുന്നു. ഗവേഷണം, എഴുത്ത്, പൊതുപ്രഭാഷണം എന്നിവയിലൂടെ അവർ ഉയർത്തുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ സാമൂഹിക നീതി, സമത്വം, മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളെ കൂടുതൽ ആഴത്തിലാക്കുകയാണ്. അവരുടെ പ്രവർത്തനം അക്കാദമിക് ലോകത്തിനപ്പുറത്തേക്കും വ്യാപിച്ച് പൊതുസമൂഹത്തിൽ ചിന്തയ്ക്കും സംവാദത്തിനും പ്രചോദനമാകുന്നു.
