കേരളത്തിലെ സമകാലിക ദളിത് സാഹിത്യത്തിന്റെയും സാമൂഹിക ചിന്തയുടെയും പ്രധാന ശബ്ദങ്ങളിലൊരാളാണ് എം. ആർ. രേണുകുമാർ. എഴുത്തുകാരൻ, പ്രഭാഷകൻ, സാമൂഹിക നിരൂപകൻ എന്നീ നിലകളിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനാണ്. ദളിത് ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ, സാമൂഹിക അസമത്വം, മനുഷ്യാഭിമാനം, ജനാധിപത്യം എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളിലെ പ്രധാന വിഷയങ്ങൾ.
ദളിത് സമൂഹത്തിന്റെ അനുഭവങ്ങൾ ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗം മാത്രമല്ല, ഇന്നത്തെ സമൂഹത്തിലും അവയുടെ പ്രതിഫലനങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്. സാഹിത്യത്തിലൂടെ ഈ അനുഭവങ്ങളെ രേഖപ്പെടുത്തുകയും സമൂഹത്തെ ചിന്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് അദ്ദേഹം എഴുതുന്നത്. വ്യക്തിപരമായ അനുഭവങ്ങളും സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യങ്ങളും ചേർത്തുകൊണ്ടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകൾ വായനക്കാർക്കിടയിൽ ശ്രദ്ധ നേടിയിട്ടുണ്ട്.
സാഹിത്യം സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനുള്ള ശക്തമായ ഉപാധിയാണെന്ന് എം. ആർ. രേണുകുമാർ വിശ്വസിക്കുന്നു. കഥകളും ലേഖനങ്ങളും പ്രഭാഷണങ്ങളും വഴി അദ്ദേഹം സമത്വം, നീതി, ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള സംവാദങ്ങൾക്ക് പ്രചോദനം നൽകുന്നു. ജാതിവിവേചനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ തുറന്ന മനസ്സോടെ നടക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.
പൊതുപരിപാടികളിലും സാഹിത്യോത്സവങ്ങളിലും സർവകലാശാലകളിലും അദ്ദേഹം സ്ഥിരമായി പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. വിദ്യാർത്ഥികളുമായി സംവദിക്കുകയും പുതിയ തലമുറയെ കൂടുതൽ വായിക്കാനും സാമൂഹിക വിഷയങ്ങളെ വിമർശനാത്മകമായി വിലയിരുത്താനും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസവും അറിവും സാമൂഹിക മുന്നേറ്റത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമാണെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാട്.
എഴുത്തുകാരൻ എന്ന നിലയിൽ മാത്രമല്ല, പൊതുബുദ്ധിജീവി എന്ന നിലയിലും അദ്ദേഹം വിവിധ സാമൂഹിക വിഷയങ്ങളിൽ അഭിപ്രായങ്ങൾ പങ്കുവെക്കാറുണ്ട്. ജനാധിപത്യ സമൂഹത്തിൽ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾക്ക് ഇടം നൽകുകയും സംവാദം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത അദ്ദേഹം നിരന്തരം ഊന്നിപ്പറയുന്നു. അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടായാലും പരസ്പര ബഹുമാനത്തോടെ ചർച്ചകൾ മുന്നോട്ടുപോകണമെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്.
ഇന്ന് കേരളത്തിലെ ദളിത് സാഹിത്യത്തിന്റെയും സാമൂഹിക ചിന്തയുടെയും പ്രധാന പ്രതിനിധികളിലൊരാളായി എം. ആർ. രേണുകുമാർ അറിയപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളും പൊതുപ്രഭാഷണങ്ങളും ദളിത് അനുഭവങ്ങളെ വിശാലമായ സാമൂഹിക ചർച്ചയുടെ ഭാഗമാക്കാൻ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്. സമത്വവും മനുഷ്യാഭിമാനവും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു സമൂഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്തകൾക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവന ശ്രദ്ധേയമായി തുടരുന്നു.
