1833 ൽ ബ്രിട്ടീഷ് പ്രധാനമന്ത്രി എർൾ ഗ്രേയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പാസാക്കിയ അടിമത്ത നിർമാർജന നിയമം യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മാനവിക പ്രാധാന്യമുള്ള നിയമങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളിലും അടിമത്തം നിയമപരമായി അവസാനിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു ഈ നിയമത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മനുഷ്യാവകാശ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് വലിയ പ്രചോദനമായ ഒരു തീരുമാനമായും ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെയും പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെയും തുടക്കത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിൽ അടിമവേല വലിയ പങ്കുവഹിച്ചിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് കരീബിയൻ ദ്വീപുകളിലെ പഞ്ചസാര തോട്ടങ്ങളിലും മറ്റ് കോളനികളിലും ലക്ഷക്കണക്കിന് ആഫ്രിക്കൻ വംശജർ നിർബന്ധിതമായി ജോലി ചെയ്യുകയായിരുന്നു. വർഷങ്ങളോളം സാമൂഹിക പ്രവർത്തകരും മതനേതാക്കളും പാർലമെന്റ് അംഗങ്ങളും അടിമത്തത്തിനെതിരെ ശക്തമായ പ്രചാരണം നടത്തി.
1807 ൽ ബ്രിട്ടൻ അടിമക്കച്ചവടം നിരോധിച്ചിരുന്നെങ്കിലും അടിമത്തം തന്നെ അവസാനിപ്പിച്ചിരുന്നില്ല. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് 1833 ലെ നിയമം കൊണ്ടുവന്നത്. നിയമം പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നതോടെ ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം അടിമകൾക്ക് നിയമപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചു.
നിയമം നടപ്പാക്കുന്നതിനായി ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ അടിമകളുടെ ഉടമകൾക്ക് സാമ്പത്തിക നഷ്ടപരിഹാരം നൽകി. എന്നാൽ സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയ അടിമകൾക്ക് നേരിട്ട് നഷ്ടപരിഹാരം ലഭിച്ചില്ല എന്നത് പിന്നീട് വലിയ വിമർശനങ്ങൾക്ക് കാരണമായി. ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ പൂർണ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലേക്ക് മാറുന്നതിന് മുമ്പ് താൽക്കാലിക തൊഴിൽ സംവിധാനവും നടപ്പാക്കി.
ഈ നിയമം ബ്രിട്ടന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രതിച്ഛായയിൽ വലിയ മാറ്റമുണ്ടാക്കി. മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കും സാമൂഹിക നീതിക്കും വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്ന രാജ്യമായി ബ്രിട്ടൻ സ്വയം അവതരിപ്പിക്കാൻ ഇതിലൂടെ കഴിഞ്ഞു. പിന്നീട് മറ്റ് നിരവധി രാജ്യങ്ങളും അടിമത്തം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നിയമങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാൻ പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടു.
ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഘടനയിലും ഈ നിയമം മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. നിർബന്ധിത തൊഴിൽ സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് ശമ്പളാധിഷ്ഠിത തൊഴിൽ സംവിധാനത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റം ക്രമേണ നടന്നു. കോളനികളിലെ ഭരണത്തിലും തൊഴിൽബന്ധങ്ങളിലും പുതിയ രീതികൾ രൂപപ്പെട്ടു.
1833 ലെ അടിമത്ത നിർമാർജന നിയമം മനുഷ്യസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും സമത്വത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടത്തിലെ ചരിത്രപരമായ നാഴികക്കല്ലായി ഇന്നും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. എർൾ ഗ്രേയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടപ്പിലാക്കിയ ഈ നിയമം യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിന്റെ നിയമചരിത്രത്തിൽ മാത്രമല്ല, ലോക മനുഷ്യാവകാശ ചരിത്രത്തിലും ശാശ്വതമായ സ്ഥാനമാണ് നേടിയത്.
