അങ്കാറ
നാറ്റോയുടെ ദീർഘകാല വ്യോമനിരീക്ഷണ ശേഷി ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി നിലവിലുള്ള എവാക്സ് നിരീക്ഷണ വിമാനങ്ങൾക്ക് പകരം സ്വീഡിഷ് കമ്പനിയായ സാബിന്റെ ഗ്ലോബൽഐ വിമാനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ സഖ്യം തീരുമാനിച്ചു. അങ്കാറയിൽ നടക്കുന്ന നാറ്റോ ഉച്ചകോടിയോടനുബന്ധിച്ച് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്ന പ്രധാന പ്രതിരോധ പദ്ധതികളിലൊന്നായാണ് ഈ തീരുമാനം വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
നിലവിൽ നാറ്റോ ഉപയോഗിക്കുന്ന ബോയിങ് ഇ 3 എവാക്സ് വിമാനങ്ങൾ പതിറ്റാണ്ടുകളായി സഖ്യത്തിന്റെ വ്യോമനിരീക്ഷണത്തിന്റെ നട്ടെല്ലാണ്. എന്നാൽ അവയുടെ പ്രായം കൂടുകയും പരിപാലന ചെലവ് വർധിക്കുകയും ചെയ്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് പുതിയ തലമുറ നിരീക്ഷണ സംവിധാനത്തിലേക്ക് മാറാൻ തീരുമാനിച്ചത്.
ഗ്ലോബൽഐ വിമാനങ്ങൾ അത്യാധുനിക റഡാർ സംവിധാനങ്ങളോടെയാണ് സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. നൂറുകണക്കിന് കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ, മിസൈലുകൾ, ഡ്രോണുകൾ, കപ്പലുകൾ എന്നിവ ഒരേസമയം കണ്ടെത്താനും നിരീക്ഷിക്കാനും ഇവയ്ക്ക് കഴിയും. വായുവിലെയും കടലിലെയും കരയിലെയും ലക്ഷ്യങ്ങളെ ഒരേസമയം നിരീക്ഷിക്കാനുള്ള ശേഷി നാറ്റോയുടെ സംയുക്ത സൈനിക പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ കരുത്തേകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.
റഷ്യയുടെ സൈനിക പ്രവർത്തനങ്ങളും യൂറോപ്പിലെ സുരക്ഷാ സാഹചര്യവും കൂടുതൽ സങ്കീർണമാകുന്ന പശ്ചാത്തലത്തിൽ ആകാശനിരീക്ഷണ ശേഷി വർധിപ്പിക്കുന്നത് നാറ്റോയുടെ പ്രധാന മുൻഗണനകളിലൊന്നാണ്. പുതിയ വിമാനങ്ങൾ അംഗരാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വിവര കൈമാറ്റവും വ്യോമ പ്രതിരോധ ഏകോപനവും കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാക്കുമെന്നും പ്രതിരോധ വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
പ്രതിരോധ ചെലവ് വർധിപ്പിക്കുന്നതിലുപരി ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യകളിൽ നിക്ഷേപം നടത്തുകയാണ് നാറ്റോയുടെ പുതിയ ലക്ഷ്യം. പുതിയ നിരീക്ഷണ വിമാന പദ്ധതി സഖ്യത്തിന്റെ ഭാവി സൈനിക ശേഷി വർധിപ്പിക്കുന്നതിലെ സുപ്രധാന നാഴികക്കല്ലായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
