1990കളിലെ ഇന്ത്യൻ ഏകദിന ക്രിക്കറ്റ് ഓർക്കുമ്പോൾ സച്ചിൻ ടെൻഡുൽക്കർ, മുഹമ്മദ് അസ്ഹറുദ്ദീൻ, കപിൽ ദേവ്, അനിൽ കുംബ്ലെ തുടങ്ങിയ പേരുകളാണ് ആദ്യം ഓർമയിലെത്തുക. എന്നാൽ ആ കാലഘട്ടത്തിലെ ഇന്ത്യൻ ടീമിൽ സ്ഥിരമായി കാണപ്പെട്ടിരുന്ന മറ്റൊരു മുഖമായിരുന്നു മനോജ് പ്രഭാകർ. ഇന്നത്തെ ക്രിക്കറ്റ് ആരാധകരിൽ പലർക്കും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് അത്ര പരിചിതമല്ലെങ്കിലും 1990കളുടെ ആദ്യ പകുതിയിൽ ഇന്ത്യൻ ഏകദിന ടീമിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഓൾറൗണ്ടർമാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
പ്രഭാകറിന്റെ പ്രത്യേകത അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബാറ്റിംഗിലും ബൗളിംഗിലും ഒരുപോലെ സംഭാവന നൽകാനുള്ള കഴിവായിരുന്നു. പലപ്പോഴും ഇന്ത്യക്കായി ഇന്നിംഗ്സ് തുറക്കാൻ എത്തിയ അദ്ദേഹം അതേ മത്സരത്തിൽ തന്നെ പുതിയ പന്തുമായി ബൗൾ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ഇന്നത്തെ ക്രിക്കറ്റിൽ വളരെ അപൂർവമായി കാണുന്ന ഈ ഇരട്ട ഉത്തരവാദിത്വം അന്നത്തെ ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിൽ കൂടുതൽ സാധാരണമായിരുന്നു. ടീമിന്റെ ആവശ്യത്തിനനുസരിച്ച് തന്റെ പങ്ക് മാറ്റാൻ കഴിയുന്ന കളിക്കാരനായിരുന്നു പ്രഭാകർ.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബാറ്റിംഗ് ശൈലി വലിയ ഷോട്ടുകളെ മാത്രം ആശ്രയിച്ചിരുന്നില്ല. പുതിയ പന്തിനെ നേരിടുമ്പോൾ ക്ഷമയോടെ റൺസ് കണ്ടെത്താനും ഇന്നിംഗ്സ് മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാനും അദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചിരുന്നു. അതേസമയം ബൗളിംഗിൽ വേഗതയേക്കാൾ സ്വിംഗ്, കൃത്യത, പന്തിന്റെ ചലനം എന്നിവയെയാണ് അദ്ദേഹം കൂടുതൽ ആശ്രയിച്ചത്. പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ത്യൻ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഇത്തരം ബൗളിംഗ് വലിയ പ്രാധാന്യമുള്ളതായിരുന്നു.
1990കളിലെ ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത ഇത്തരം കളിക്കാരുടെ പ്രാധാന്യമായിരുന്നു. ഒരു ടീമിൽ പതിനൊന്ന് പേരുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും ഓരോരുത്തരുടെയും പങ്ക് ഇന്നത്തെ പോലെ കർശനമായി വേർതിരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. ഒരു ഓപ്പണർക്ക് തന്നെ പന്തെറിയേണ്ടി വരാം, ഒരു ബൗളർക്ക് താഴെ ബാറ്റ് ചെയ്യേണ്ടി വരാം, ഒരു ഓൾറൗണ്ടർക്ക് മത്സരത്തിന്റെ പല ഘട്ടങ്ങളിലും ഉത്തരവാദിത്വം ഏറ്റെടുക്കേണ്ടി വരാം. പ്രഭാകർ ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ ആ സ്വഭാവത്തെ വളരെ വ്യക്തമായി പ്രതിനിധീകരിച്ചു.
ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിന് ഉയർച്ചകളും താഴ്ചകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. ചില ഘട്ടങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ടീമിലെ സ്ഥിരം സാന്നിധ്യമായിരുന്നു, പിന്നീട് ടീമിൽ നിന്ന് പുറത്താകുകയും ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും 1990കളുടെ തുടക്കത്തിലെ ഇന്ത്യൻ ഏകദിന ടീമിനെ ഓർക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തെ ഒഴിവാക്കാനാവില്ല. ഇന്ത്യയുടെ മധ്യനിരയിലും ഓപ്പണിംഗ് കൂട്ടുകെട്ടുകളിലും ബൗളിംഗ് ആക്രമണത്തിലും ഒരേസമയം ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന കളിക്കാരനായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
ഇന്ന് ട്വന്റി20 ക്രിക്കറ്റിന്റെ കാലത്ത് ഒരു കളിക്കാരന്റെ മൂല്യം പലപ്പോഴും സ്ട്രൈക്ക് റേറ്റ്, വിക്കറ്റ്, ഇക്കോണമി തുടങ്ങിയ കണക്കുകളിലൂടെ വളരെ വേഗത്തിൽ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ പ്രഭാകറിന്റെ കാലത്തെ ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിൽ ടീമിനുള്ളിലെ ഉപയോഗപ്രദമായ സംഭാവനകൾക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു മത്സരത്തിൽ 30 റൺസ് നേടുകയും കുറച്ച് ഓവർ കൃത്യമായി എറിയുകയും ഒരു ക്യാച്ച് എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് പോലും ടീമിന്റെ വിജയത്തിൽ നിർണായകമാകുമായിരുന്നു.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ മനോജ് പ്രഭാകർ 1990കളിലെ ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റിന്റെ ഒരു പഴയ ഓർമ മാത്രമല്ല. ഒരു കളിക്കാരനിൽ നിന്ന് ടീം ഒരേസമയം എത്രയോ കാര്യങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്ന കാലത്തിന്റെ പ്രതിനിധിയാണ് അദ്ദേഹം. വലിയ സൂപ്പർതാരങ്ങളുടെ നിഴലിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ, 1990കളിലെ ഇന്ത്യൻ ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിന്റെ യഥാർത്ഥ കഥ പറയുന്ന പ്രധാനപ്പെട്ട പേരുകളിൽ ഒന്നാണ് മനോജ് പ്രഭാകർ.
