1970കൾ മുതൽ കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ മാറ്റങ്ങളിലൊന്ന് ശക്തമായ കൂട്ടുകക്ഷി രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വളർച്ചയായിരുന്നു. ഒരൊറ്റ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിക്ക് ദീർഘകാലം സംസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിയന്ത്രണം കൈവശം വയ്ക്കാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യം ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ കൂടുതൽ വ്യക്തമായി. കോൺഗ്രസും ഇടതുപക്ഷവും തമ്മിലുള്ള മത്സരത്തോടൊപ്പം നിരവധി പ്രാദേശികവും സാമുദായികവുമായ രാഷ്ട്രീയ കക്ഷികൾക്കും നിർണായക സ്ഥാനമുണ്ടായി.
കേരള കോൺഗ്രസിന്റെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങൾ, ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്, സോഷ്യലിസ്റ്റ് വിഭാഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയ കക്ഷികൾ നിയമസഭയിലെ സീറ്റുകളുടെ എണ്ണത്തേക്കാൾ വലിയ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം നേടിയ കാലമായിരുന്നു ഇത്. പലപ്പോഴും സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ വലിയ മുന്നണികൾക്ക് ചെറിയ കക്ഷികളുടെ പിന്തുണ അനിവാര്യമായി. ഇതോടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പുള്ള സഖ്യങ്ങളും തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷമുള്ള രാഷ്ട്രീയ ധാരണകളും കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സ്ഥിരം ഘടകമായി.
ഈ മാറ്റത്തിന് പിന്നിൽ കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക ഘടനയും പ്രധാന കാരണമായിരുന്നു. വിവിധ മത, ജാതി, പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങൾക്ക് സ്വന്തമായ രാഷ്ട്രീയ താൽപര്യങ്ങളും സംഘടനാ സംവിധാനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇവയെ പൂർണമായി അവഗണിച്ച് ഒരു പാർട്ടിക്ക് സംസ്ഥാനതലത്തിൽ സ്ഥിരമായ രാഷ്ട്രീയ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുക എളുപ്പമായിരുന്നില്ല.
പിന്നീട് യുഡിഎഫും എൽഡിഎഫും എന്ന രണ്ട് പ്രധാന മുന്നണികളുടെ രൂപീകരണത്തിലേക്ക് കേരള രാഷ്ട്രീയം നീങ്ങി. കോൺഗ്രസ് നേതൃത്വത്തിലുള്ള യുഡിഎഫും സിപിഐഎം നേതൃത്വത്തിലുള്ള എൽഡിഎഫും തമ്മിലുള്ള മത്സരം സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രധാന അച്ചുതണ്ടായി മാറി. എന്നാൽ ഈ രണ്ട് മുന്നണികളുടെയും വിജയത്തിൽ ചെറുകക്ഷികളുടെ പങ്ക് പലപ്പോഴും നിർണായകമായി തുടർന്നു.
ഇതോടെ കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയം കേവലം രണ്ട് വലിയ പാർട്ടികളുടെ മത്സരമല്ലാതായി. ഓരോ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും മണ്ഡലങ്ങളുടെ സാമൂഹിക ഘടന, പ്രാദേശിക നേതാക്കളുടെ സ്വാധീനം, മുന്നണി ധാരണകൾ, ചെറുകക്ഷികളുടെ നിലപാട് എന്നിവ ഫലത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്ന സങ്കീർണ്ണമായ സംവിധാനമായി അത് മാറി.
1970കൾ മുതൽ രൂപപ്പെട്ട ഈ കൂട്ടുകക്ഷി സംസ്കാരമാണ് ഇന്നത്തെ കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷതകളിലൊന്ന്. സംസ്ഥാനത്ത് അധികാരമാറ്റം സാധ്യമാക്കുന്നതോടൊപ്പം വിവിധ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങൾക്ക് രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധിത്വം ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്ത സംവിധാനമായിരുന്നു ഇത്.
