1975ൽ രാജ്യത്ത് അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങൾ തന്നെ മാറിമറിഞ്ഞു. എന്നാൽ കേരളത്തിൽ അതിന്റെ സ്വാധീനം പ്രത്യേകമായിരുന്നു. രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം, മാധ്യമങ്ങൾ, വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനകൾ, പ്രതിപക്ഷ പ്രവർത്തനം എന്നിവയെല്ലാം പുതിയ നിയന്ത്രണങ്ങൾക്കു കീഴിലായി. 1970കളിലെ കേരള രാഷ്ട്രീയത്തെ മനസ്സിലാക്കാൻ അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ കാലഘട്ടം നിർണായകമായ ഒരു അധ്യായമാണ്.
അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ രാജ്യത്തുടനീളം നിരവധി പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളും പ്രവർത്തകരും അറസ്റ്റിലായി. കേരളത്തിലും വിവിധ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകർ തടവിലാക്കപ്പെട്ടു. രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ചും ഭരണകൂടത്തിന്റെ അധികാരപരിധിയെക്കുറിച്ചും വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് ഇത് വഴിവച്ചു. രാഷ്ട്രീയമായി സജീവമായിരുന്ന വിദ്യാർത്ഥി സമൂഹത്തിലും യുവാക്കളിലും ഈ കാലഘട്ടം വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തി.
കേരളത്തിൽ കോൺഗ്രസിന് അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യാഘാതം പിന്നീട് ഏറെ അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നു. 1977ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ രാജ്യത്ത് കോൺഗ്രസിനെതിരായ ശക്തമായ ജനവിധി രൂപപ്പെട്ടപ്പോൾ കേരളത്തിലും അതിന്റെ പ്രതിഫലനം ഉണ്ടായി. ജനാധിപത്യാവകാശങ്ങൾ, പൗരസ്വാതന്ത്ര്യം, ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം എന്നിവ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചർച്ചകളിലെ പ്രധാന വിഷയങ്ങളായി.
അടിയന്തരാവസ്ഥയ്ക്ക് ശേഷമുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്ക് ഒരു പ്രധാന പാഠം ലഭിച്ചു. അധികാരം നിലനിർത്തുന്നതിനേക്കാൾ ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങളോടും പൊതുസമൂഹത്തോടുമുള്ള ബന്ധം പ്രധാനമാണെന്ന ബോധം കൂടുതൽ ശക്തമായി.
ഇന്നും കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ അടിയന്തരാവസ്ഥ ഒരു പഴയ ദേശീയ സംഭവമായി മാത്രം കാണാനാവില്ല. അത് സംസ്ഥാനത്തെ കോൺഗ്രസ് രാഷ്ട്രീയത്തെയും ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തെയും പ്രതിപക്ഷ പ്രവർത്തനങ്ങളെയും മാധ്യമങ്ങളെയും സ്വാധീനിച്ച ഒരു നിർണായക വഴിത്തിരിവായിരുന്നു.
1970കളിലെ കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ ഓർമ്മ ഒരു പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ പശ്ചാത്തലമായി തുടരുന്നു.
