എഡിറ്റോറിയൽ: കിരൺ എസ് പിള്ളൈ
ഭരണത്തിന്റെ ഏറ്റവും ചെലവേറിയ ദുർബലതകളിലൊന്ന് ഒരു പ്രശ്നം വലിയ പ്രതിസന്ധിയായി മാറുന്നതുവരെ കാത്തിരിക്കുക എന്നതാണ്. ഒരു ചെറിയ പ്രശ്നം ആദ്യം കാണപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് അത് ഒരു പരാതിയായി മാറുന്നു. പരാതി ആവർത്തിക്കുന്നു. ആരും കാര്യമായി ഇടപെടുന്നില്ല. ഒടുവിൽ മാധ്യമങ്ങളിൽ വാർത്തയാകുന്നു, ജനങ്ങൾ പ്രതിഷേധിക്കുന്നു, അപകടം സംഭവിക്കുന്നു, കോടതി ഇടപെടുന്നു. അതിനുശേഷമാണ് ഭരണസംവിധാനം പെട്ടെന്ന് ഉണരുന്നത്.
അപ്പോൾ യോഗങ്ങൾ നടക്കും. പരിശോധനകൾ പ്രഖ്യാപിക്കും. ഉദ്യോഗസ്ഥർ സ്ഥലത്തെത്തും. റിപ്പോർട്ടുകൾ ആവശ്യപ്പെടും. അടിയന്തര നടപടികൾ പ്രഖ്യാപിക്കും. കുറച്ചുകാലത്തേക്ക് ഭരണകൂടം വളരെ സജീവമാണെന്ന് തോന്നും. എന്നാൽ പരാജയം സംഭവിച്ചതിന് ശേഷം നടത്തുന്ന പ്രതികരണം നല്ല ഭരണത്തിന്റെ തെളിവല്ല. നല്ല ഭരണത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അടയാളം പരാജയം വലിയ പ്രതിസന്ധിയാകുന്നതിന് മുമ്പ് അത് തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവാണ്.
ഒരു റോഡ് അപകടകരമാകുന്നത് അപകടം നടക്കുന്ന ദിവസം മാത്രമല്ല. റോഡിലെ വിള്ളലുകൾ, വെള്ളക്കെട്ടുകൾ, തകർന്ന ഡ്രെയിനുകൾ, മങ്ങിയ റോഡ് മാർക്കിംഗുകൾ, അപകടകരമായ വളവുകൾ എന്നിവ പലപ്പോഴും വളരെ മുമ്പുതന്നെ പ്രശ്നത്തിന്റെ സൂചനകൾ നൽകുന്നു. അതുപോലെ ഒരു ആശുപത്രിയിലെ സേവനം ഒരു ദിവസം പെട്ടെന്ന് തകരുന്നതല്ല. ഉപകരണങ്ങളുടെ പരിപാലനം വൈകുന്നു, ജീവനക്കാരുടെ കുറവ് ഉണ്ടാകുന്നു, കാത്തിരിപ്പ് സമയം വർധിക്കുന്നു, പരാതികൾ കൂടുന്നു. ഇവയെല്ലാം വലിയ പ്രശ്നം വരുന്നതിന് മുമ്പുള്ള മുന്നറിയിപ്പുകളാണ്.
ഭരണകൂടം ഈ സൂചനകൾ വായിക്കാത്തപ്പോൾ ഭരണത്തിന്റെ സ്വഭാവം പ്രതിരോധാത്മകമാകുന്നു. പ്രശ്നം ഉണ്ടായാൽ മാത്രം പ്രതികരിക്കുക എന്നതാണ് രീതി. ഇത് ഒരു സ്ഥിരമായ ഫയർഫൈറ്റിംഗ് സംസ്കാരം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഓരോ ദിവസവും പുതിയ അടിയന്തര പ്രശ്നത്തിന് പിന്നാലെ ഓടുന്നു. എന്നാൽ പ്രശ്നങ്ങളുടെ മൂലകാരണം പരിഹരിക്കാൻ സമയം ലഭിക്കുന്നില്ല.
ഇത്തരം ഭരണത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ നഷ്ടപ്പെടുന്നത് പണവും സമയവും മാത്രമല്ല. ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസമാണ്.
ഒരു സർക്കാർ സംവിധാനം ഒരു പ്രശ്നം ഉണ്ടാകുന്നതിന് മുമ്പ് അത് കണ്ടെത്തുമ്പോൾ ജനങ്ങൾക്ക് ഭരണകൂടം തങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നു എന്ന ബോധം ഉണ്ടാകും. എന്നാൽ ഓരോ പ്രശ്നവും ജനങ്ങൾ പരാതിപ്പെട്ടതിന് ശേഷമോ മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതിന് ശേഷമോ മാത്രമാണ് പരിഹരിക്കുന്നതെങ്കിൽ ഭരണകൂടം ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിന് പിന്നാലെ ഓടുന്ന ഒരു സംവിധാനമായി മാറുന്നു.
പ്രശ്നം തിരിച്ചറിയാൻ പരാതികളെ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്നതും ഒരു വലിയ ദൗർബല്യമാണ്. പരാതി നൽകാൻ കഴിയുന്നവരാണ് പലപ്പോഴും പരാതി നൽകുന്നത്. ഡിജിറ്റൽ സൗകര്യമില്ലാത്തവർ, ഉദ്യോഗസ്ഥരുമായി ബന്ധപ്പെടാൻ കഴിയാത്തവർ, പരാതിപ്പെടുന്നത് പ്രയോജനപ്പെടില്ലെന്ന് കരുതുന്നവർ എന്നിവരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ രേഖകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാതെ പോകാം.
അതുകൊണ്ട് നല്ല ഭരണത്തിന് പരാതികളുടെ എണ്ണം മാത്രം പോരാ. പരാതികൾ എവിടെയാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്, എത്ര കാലമായി നിലനിൽക്കുന്നു, ഏത് സേവനത്തിലാണ് കൂടുതലായി ഉണ്ടാകുന്നത്, പരിഹരിക്കാൻ എത്ര സമയം എടുക്കുന്നു, ഒരേ പ്രശ്നം വീണ്ടും വീണ്ടും ഉണ്ടാകുന്നുണ്ടോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ പരിശോധിക്കണം.
ഒരു നഗരത്തിലെ വെള്ളക്കെട്ട് ഇതിന് നല്ല ഉദാഹരണമാണ്. മഴ പെയ്തപ്പോൾ വെള്ളം കയറി എന്ന പരാതി ലഭിച്ച ശേഷം മാത്രം പമ്പുകൾ കൊണ്ടുവരുന്നത് അടിയന്തര പ്രതികരണമാണ്. എന്നാൽ ഓരോ മഴക്കാലത്തും ഒരേ പ്രദേശത്ത് വെള്ളം കയറുന്നുവെങ്കിൽ അത് ഒരു മുന്നറിയിപ്പാണ്. ഡ്രെയിനുകളുടെ ശേഷി, മാലിന്യത്തടസ്സം, ഭൂവിനിയോഗത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ, സ്വാഭാവിക ജലപാതകളുടെ തടസ്സം, റോഡ് നിർമാണത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്.
പ്രതിസന്ധി വന്ന ശേഷം പമ്പ് എത്തിക്കുന്നതിനെക്കാൾ വിലകുറഞ്ഞതും ഫലപ്രദവുമായ പരിഹാരം ചിലപ്പോൾ പ്രതിസന്ധിക്ക് മാസങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഡ്രെയിൻ വൃത്തിയാക്കുന്നതായിരിക്കും.
ഇവിടെയാണ് പ്രതിരോധാത്മക ഭരണവും പ്രതികരണാത്മക ഭരണവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം.
പ്രതികരണാത്മക ഭരണകൂടം ചോദിക്കുന്നത് എന്താണ് സംഭവിച്ചത് എന്നാണ്. പ്രതിരോധാത്മക ഭരണകൂടം ചോദിക്കുന്നത് എന്താണ് സംഭവിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നത് എന്നാണ്.
ഈ ചെറിയ വ്യത്യാസത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.
ഒരു സ്ഥാപനത്തിന് മുന്നറിയിപ്പ് സൂചകങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. പദ്ധതികളുടെ സമയക്രമം നിരീക്ഷിക്കണം. ബജറ്റ് ഉപയോഗം പരിശോധിക്കണം. പരിപാലനം വൈകുന്നുണ്ടോ എന്ന് കണ്ടെത്തണം. പരാതികളുടെ പ്രവണത പഠിക്കണം. സേവനങ്ങളുടെ കാത്തിരിപ്പ് സമയം പരിശോധിക്കണം. ഉപകരണങ്ങളുടെ തകരാർ ആവർത്തിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് നോക്കണം.
ഇതെല്ലാം കേൾക്കുമ്പോൾ സാങ്കേതികമായ കാര്യങ്ങളായി തോന്നാം. എന്നാൽ ഇതാണ് യഥാർത്ഥ ഭരണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഘടകം.
ഒരു പാലം തകരാതെ നിൽക്കുന്നത് ഒരു വാർത്തയല്ല. ഒരു ആശുപത്രിയിലെ ജനറേറ്റർ വൈദ്യുതി തടസ്സപ്പെട്ടപ്പോൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ഒരു വാർത്തയല്ല. മഴക്കാലത്ത് നഗരത്തിൽ വെള്ളക്കെട്ട് ഉണ്ടാകാതിരുന്നത് വലിയ തലക്കെട്ടാകണമെന്നില്ല. എന്നാൽ ഇവയൊക്കെ നല്ല ഭരണത്തിന്റെ ഫലങ്ങളാണ്.
ഭരണത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വിജയങ്ങൾ പലപ്പോഴും സംഭവിക്കാത്ത ദുരന്തങ്ങളാണ്.
ഇതിന് മറ്റൊരു പ്രശ്നമുണ്ട്. പ്രതിസന്ധി വന്നതിന് ശേഷമുള്ള നടപടികൾ പലപ്പോഴും രാഷ്ട്രീയമായും ഭരണപരമായും കൂടുതൽ ചെലവേറിയതാണ്. അടിയന്തരമായി പണം കണ്ടെത്തേണ്ടി വരും. അധിക ജീവനക്കാരെ വിന്യസിക്കേണ്ടി വരും. സാധാരണ നടപടിക്രമങ്ങൾ മാറ്റിവയ്ക്കേണ്ടി വരും. മറ്റു പദ്ധതികൾ വൈകും. മാധ്യമശ്രദ്ധ വർധിക്കും. ജനങ്ങളുടെ സമ്മർദ്ദം ഉയരും.
ഒരു ചെറിയ പ്രശ്നം സമയത്ത് പരിഹരിക്കാത്തതിന്റെ ചെലവ് പിന്നീട് പലമടങ്ങാകാം.
എന്നാൽ പ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പൊതുവേദിയിൽ ലഭിക്കുന്ന അംഗീകാരം കുറവാണ്. ഒരു അപകടം തടഞ്ഞ ഉദ്യോഗസ്ഥനെക്കുറിച്ച് വാർത്തയുണ്ടാകണമെന്നില്ല. ഒരു വർഷം മുമ്പ് നടത്തിയ പരിപാലനം മൂലം ഈ വർഷം ഒരു വലിയ തകരാർ ഒഴിവായതായി ആരും അറിയണമെന്നില്ല.
ഇതാണ് ഭരണത്തിൽ ഒരു വിചിത്രമായ പ്രോത്സാഹന സംവിധാനം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.
പ്രശ്നം പരിഹരിച്ചാൽ പ്രശംസ കുറവാണ്. പ്രശ്നം വലിയ പ്രതിസന്ധിയായ ശേഷം അതിനെ പരിഹരിച്ചാൽ വലിയ ദൃശ്യത ലഭിക്കും.
അതിനാൽ ഭരണസംവിധാനം പ്രതിസന്ധി മാനേജ്മെന്റിനെക്കാൾ പ്രതിരോധ പ്രവർത്തനത്തിന് വില നൽകുന്ന രീതിയിലേക്ക് മാറണം.
ഇതിന് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് വലിയ അധികാരങ്ങൾ മാത്രം നൽകേണ്ടതില്ല. നല്ല വിവര സംവിധാനങ്ങളും വ്യക്തമായ ഉത്തരവാദിത്തവും വേണം. ഒരു മുന്നറിയിപ്പ് ഉയർന്നാൽ അത് ആരാണ് പരിശോധിക്കേണ്ടത് എന്ന് വ്യക്തമായിരിക്കണം. പ്രശ്നം കണ്ടെത്തിയാൽ ആരാണ് നടപടി സ്വീകരിക്കേണ്ടത് എന്നും വ്യക്തമാകണം. നടപടി സ്വീകരിച്ച ശേഷം അത് ഫലപ്രദമായോ എന്ന് പരിശോധിക്കണം.
ഇല്ലെങ്കിൽ മുന്നറിയിപ്പുകളും റിപ്പോർട്ടുകളും ഫയലുകളിൽ തന്നെ കിടക്കും.
ഒരു മികച്ച ഭരണസംവിധാനം ജനങ്ങളോട് ഓരോ ദിവസവും “എന്താണ് പ്രശ്നം?” എന്ന് ചോദിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. “എവിടെയാണ് പ്രശ്നം രൂപപ്പെടാൻ തുടങ്ങുന്നത്?” എന്നും അന്വേഷിക്കുന്നു.
അത് റോഡുകളിലും ആശുപത്രികളിലും സ്കൂളുകളിലും നഗരസഭകളിലും ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങളിലും ഒരുപോലെ ബാധകമാണ്.
ഭരണത്തിന്റെ നിലവാരം അളക്കേണ്ടത് എത്ര അടിയന്തര യോഗങ്ങൾ നടത്തി എന്നതുകൊണ്ടല്ല. എത്ര പ്രതിസന്ധികൾ ഒഴിവാക്കാൻ കഴിഞ്ഞു എന്നതുകൊണ്ടാണ്.
എത്ര റിപ്പോർട്ടുകൾ തയ്യാറാക്കി എന്നതുകൊണ്ടല്ല. എത്ര മുന്നറിയിപ്പുകൾ സമയത്ത് വായിച്ചു എന്നതുകൊണ്ടാണ്.
എത്ര പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ നടത്തി എന്നതുകൊണ്ടല്ല. എത്ര പ്രശ്നങ്ങൾ ജനങ്ങൾക്ക് അറിയുന്നതിന് മുമ്പ് പരിഹരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു എന്നതുകൊണ്ടാണ്.
ഒരു നല്ല ഭരണകൂടം തീ അണയ്ക്കാൻ മാത്രം തയ്യാറായിരിക്കുന്ന സംവിധാനമല്ല. തീപിടിക്കാനുള്ള സാധ്യത നേരത്തെ കണ്ടെത്തുന്ന സംവിധാനമാണ്.
പ്രതിസന്ധി വന്ന ശേഷം ഓടിയെത്തുന്ന ഭരണകൂടം പ്രതികരിക്കുന്ന ഭരണകൂടമാണ്. പ്രതിസന്ധി വരാതിരിക്കാൻ സംവിധാനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന ഭരണകൂടമാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഭരിക്കുന്നത്.
