2016 നവംബർ 20-ന് ഉത്തർപ്രദേശിലെ കാൺപൂർ ദേഹത് ജില്ലയിലെ പുഖ്രായാൻ സമീപം ഇൻഡോർ–പട്ന എക്സ്പ്രസ് പാളം തെറ്റിയ സംഭവം ഇന്ത്യയുടെ സമീപകാല ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ റെയിൽ ദുരന്തങ്ങളിലൊന്നായി മാറി. അപകടത്തിൽ 146 പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും 200-ലധികം പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. പുലർച്ചെയുണ്ടായ അപകടമായതിനാൽ യാത്രക്കാരിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഉറക്കത്തിലായിരുന്നത് മരണസംഖ്യ വർധിക്കാൻ കാരണമായി.
ട്രെയിൻ അതിവേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോഴാണ് നിരവധി ബോഗികൾ ഒന്നിന് പിന്നാലെ ഒന്നായി പാളം തെറ്റിയത്. ചില കോച്ചുകൾ പൂർണമായും തകർന്നപ്പോൾ മറ്റുചിലത് പരസ്പരം ഇടിച്ചുകയറി. ഇരുമ്പ് ഷീറ്റുകൾ വളഞ്ഞുമുറുകിയതിനാൽ നിരവധി യാത്രക്കാർ മണിക്കൂറുകളോളം ബോഗികൾക്കുള്ളിൽ കുടുങ്ങിക്കിടന്നു.
അപകടവിവരം ലഭിച്ചതോടെ റെയിൽവേ, ദേശീയ ദുരന്തനിവാരണ സേന, സൈന്യം, പോലീസ്, അഗ്നിരക്ഷാസേന, പ്രാദേശിക ജനങ്ങൾ എന്നിവർ ചേർന്ന് രക്ഷാപ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. ഗ്യാസ് കട്ടറുകളും ഹൈഡ്രോളിക് ഉപകരണങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചാണ് കോച്ചുകൾ മുറിച്ചുതുറന്ന് യാത്രക്കാരെ പുറത്തെടുത്തത്. സമീപ ആശുപത്രികളിൽ അടിയന്തര ചികിത്സാസംവിധാനങ്ങൾ ഒരുക്കുകയും നിരവധി ഡോക്ടർമാരെ വിന്യസിക്കുകയും ചെയ്തു.
അന്വേഷണത്തിൽ റെയിൽപാളത്തിലെ തകരാറാണ് പ്രധാന കാരണമെന്ന നിഗമനത്തിലെത്തി. പിന്നീട് അപകടത്തിന് പിന്നിൽ അട്ടിമറി സാധ്യതയും ദേശീയ അന്വേഷണ ഏജൻസികൾ പരിശോധിച്ചെങ്കിലും റെയിൽപാതയുടെ പരിപാലനവും പരിശോധനയും സംബന്ധിച്ച ചർച്ചകളാണ് രാജ്യവ്യാപകമായി ശക്തമായത്. പഴകിയ പാളങ്ങൾ സമയബന്ധിതമായി മാറ്റണമെന്ന ആവശ്യം ഉയർന്നു.
ഈ ദുരന്തത്തിന് ശേഷം ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ ട്രാക്ക് നവീകരണ പദ്ധതികൾക്ക് കൂടുതൽ വേഗം നൽകി. ആയിരക്കണക്കിന് കിലോമീറ്റർ പഴയ റെയിൽപാതകൾ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുന്ന പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കി. അൾട്രാസോണിക് റെയിൽ പരിശോധന, ട്രാക്ക് നിരീക്ഷണ വാഹനങ്ങൾ, സുരക്ഷാ ഓഡിറ്റുകൾ എന്നിവയും വ്യാപകമായി ശക്തിപ്പെടുത്തി. റെയിൽ സുരക്ഷയ്ക്കായി കേന്ദ്ര സർക്കാർ അധിക ധനസഹായവും അനുവദിച്ചു.
ഇൻഡോർ–പട്ന എക്സ്പ്രസ് ദുരന്തം ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയ്ക്ക് വലിയ മുന്നറിയിപ്പായിരുന്നു. റെയിൽപാതകളുടെ സ്ഥിരമായ പരിശോധനയും സമയബന്ധിതമായ അറ്റകുറ്റപ്പണികളും യാത്രക്കാരുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കുന്നതിൽ എത്രത്തോളം നിർണായകമാണെന്ന് ഈ അപകടം രാജ്യം വീണ്ടും തിരിച്ചറിയാൻ കാരണമായി. ഇന്നും റെയിൽ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളിൽ ഈ ദുരന്തം പ്രധാന ഉദാഹരണമായി പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.
