2013 ൽ പ്രധാനമന്ത്രി ഡോ. മൻമോഹൻ സിങ്ങിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പാസാക്കിയ ദേശീയ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ നിയമം ഇന്ത്യയിലെ സാമൂഹിക ക്ഷേമ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട നിയമങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. രാജ്യത്തെ ദരിദ്രർക്കും പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങൾക്കും കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് ഭക്ഷ്യധാന്യങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കി ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഈ നിയമത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
ഇന്ത്യയിൽ വർഷങ്ങളായി പൊതുവിതരണ സംവിധാനം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നെങ്കിലും അതിന് വ്യക്തമായ നിയമപരമായ അവകാശസ്വഭാവം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഭക്ഷണം ഒരു അവകാശമായി അംഗീകരിക്കുകയും അർഹരായ കുടുംബങ്ങൾക്ക് സർക്കാർ നിയമപരമായ ഉറപ്പ് നൽകുകയും ചെയ്യുന്നതിനാണ് ഈ നിയമം കൊണ്ടുവന്നത്.
ഈ നിയമപ്രകാരം രാജ്യത്തെ ഏകദേശം മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭാഗം ജനങ്ങൾക്കാണ് സബ്സിഡി നിരക്കിൽ അരി, ഗോതമ്പ്, മറ്റ് ധാന്യങ്ങൾ എന്നിവ ലഭിക്കാനുള്ള അവകാശം ലഭിച്ചത്. ദേശീയ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി അർഹരായ വ്യക്തികൾക്ക് പ്രതിമാസം നിശ്ചിത അളവിൽ ധാന്യങ്ങൾ വളരെ കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള വ്യവസ്ഥ ഏർപ്പെടുത്തി.
ഗർഭിണികൾക്കും മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാർക്കും പോഷകാഹാര സഹായവും ധനസഹായവും നൽകുന്നതിനുള്ള വ്യവസ്ഥകളും നിയമത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. കൂടാതെ കുട്ടികൾക്ക് സ്കൂൾ ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിയിലൂടെയും അങ്കണവാടികളിലൂടെയും പോഷകാഹാരം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും നിയമം പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം നൽകി.
സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾക്ക് ഭക്ഷ്യധാന്യ വിതരണം കാര്യക്ഷമമായി നടപ്പാക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്വവും നിയമം നൽകി. പരാതികൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനും പദ്ധതിയുടെ നടത്തിപ്പ് നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനുമായി വിവിധ സംവിധാനങ്ങളും രൂപീകരിച്ചു.
ഈ നിയമം ദാരിദ്ര്യവും പട്ടിണിയും കുറയ്ക്കുന്നതിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചെങ്കിലും ഭക്ഷ്യധാന്യ സംഭരണം, വിതരണം, അർഹരായവരെ കണ്ടെത്തൽ, ധനഭാരം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വിവിധ ചർച്ചകളും വിമർശനങ്ങളും ഉയർന്നു. എന്നിരുന്നാലും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സർക്കാർ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ പദ്ധതികളിലൊന്നിന് ഈ നിയമം നിയമപരമായ അടിത്തറ നൽകി.
2013 ലെ ദേശീയ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ നിയമം ഇന്ത്യയിലെ സാമൂഹിക ക്ഷേമത്തിന്റെയും ഭക്ഷ്യാവകാശത്തിന്റെയും ചരിത്രത്തിലെ പ്രധാന നാഴികക്കല്ലാണ്. ഡോ. മൻമോഹൻ സിങ്ങിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടപ്പിലാക്കിയ ഈ നിയമം ദരിദ്രരുടെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ക്ഷേമരാഷ്ട്രത്തിന്റെ ആശയം കൂടുതൽ ഉറപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത ചരിത്രപ്രധാനമായ നിയമമായി ഇന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
