1980കളിൽ ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റിൽ തന്റെ പ്രസംഗശൈലികൊണ്ട് ശ്രദ്ധ നേടിയിരുന്ന നേതാവായിരുന്നു എസ്. ജയ്പാൽ റെഡ്ഡി. ആന്ധ്രാപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള അദ്ദേഹം ജനതാ പാർട്ടിയിലൂടെയാണ് ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായത്. പിന്നീട് ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട പ്രതിപക്ഷ ശബ്ദങ്ങളിലൊരാളായി മാറിയെങ്കിലും 1980കളിൽ തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാർലമെന്ററി കഴിവുകൾ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു തുടങ്ങിയിരുന്നു.
റെഡ്ഡിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാഗ്മിത്വമായിരുന്നു. പ്രസംഗങ്ങളിൽ കണക്കുകളും രാഷ്ട്രീയ വാദങ്ങളും ചരിത്രപരമായ പരാമർശങ്ങളും ചേർത്തുപയോഗിക്കുന്ന ശൈലിയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റേത്. ഭരണകക്ഷിയെ വിമർശിക്കുമ്പോൾ വ്യക്തിപരമായ ആക്രമണങ്ങളെക്കാൾ നയപരമായ വിഷയങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. പാർലമെന്ററി ചർച്ചയെ ഗൗരവമുള്ള ബൗദ്ധിക സംവാദമായി കാണുന്ന നേതാക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
1980കളിലെ ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ കോൺഗ്രസിന്റെ ശക്തമായ ആധിപത്യത്തിനിടയിലാണ് റെഡ്ഡി പ്രതിപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിലകൊണ്ടത്. അടിയന്തരാവസ്ഥയ്ക്ക് ശേഷമുള്ള രാഷ്ട്രീയ മാറ്റങ്ങളും ജനതാ പാർട്ടിയുടെ ഉയർച്ചയും തകർച്ചയും അദ്ദേഹം നേരിട്ട് കണ്ടു. അതിനുശേഷം പ്രതിപക്ഷ രാഷ്ട്രീയം വീണ്ടും പുനഃസംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന കാലത്തും അദ്ദേഹം പാർലമെന്റിൽ സജീവമായി തുടർന്നു.
ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയവും ദേശീയ രാഷ്ട്രീയവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിൽ പ്രധാനമായിരുന്നു. പിന്നീട് എൻ. ടി. രാമറാവുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തെലുങ്കുദേശം പാർട്ടിയുമായി അദ്ദേഹം അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തി. കേന്ദ്രത്തിൽ ശക്തമായ കോൺഗ്രസ് സർക്കാരും സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഉയർന്നുവരുന്ന പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയ ശക്തികളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം മാറിക്കൊണ്ടിരുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്. ഈ മാറ്റത്തിന്റെ ദേശീയ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിഫലനം പാർലമെന്റിലും പ്രകടമായി.
ജയ്പാൽ റെഡ്ഡിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിലെ മറ്റൊരു ശ്രദ്ധേയമായ വശം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദീർഘകാല പാർലമെന്ററി യാത്രയാണ്. ലോക്സഭയിലും രാജ്യസഭയിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു. പിന്നീട് കേന്ദ്രമന്ത്രിയായും വിവിധ പ്രധാന വകുപ്പുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്തു. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ തിരിച്ചറിയൽ ഒരു പ്രസംഗകനും പാർലമെന്ററി വാദകനുമെന്നതായിരുന്നു.
1980കളിലെ പാർലമെന്റിനെ ഓർക്കുമ്പോൾ വലിയ രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളുടെ പ്രസംഗങ്ങൾക്കൊപ്പം ഇത്തരം പ്രതിപക്ഷ വാഗ്മികളെയും ഓർക്കേണ്ടതുണ്ട്. അധികാരത്തിൽ ഇല്ലാത്ത ഒരു നേതാവിന് പാർലമെന്റിൽ എത്ര ശക്തമായി രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം ചെലുത്താനാകുമെന്ന് എസ്. ജയ്പാൽ റെഡ്ഡിയുടെ ആദ്യകാല പാർലമെന്ററി ജീവിതം കാണിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ആയുധം വലിയ സംഘടനാ ശക്തിയേക്കാൾ വാക്കുകളും വാദങ്ങളും പാർലമെന്ററി അറിവുമായിരുന്നു.
