സിക്കിം ഇന്ത്യയിൽ ജൈവകൃഷിക്ക് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിലൊന്നാണ്. രാസവളങ്ങളും രാസകീടനാശിനികളും പരമാവധി ഒഴിവാക്കി പ്രകൃതിസൗഹൃദ കൃഷിരീതികൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന നയമാണ് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കാർഷിക വികസനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം. കൃഷി ഉൽപ്പാദനം മാത്രമല്ല, ആരോഗ്യം, പരിസ്ഥിതി, വിനോദസഞ്ചാരം, കയറ്റുമതി എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചുള്ള സമഗ്ര സാമ്പത്തിക മാതൃകയായാണ് ഈ നയത്തെ കാണുന്നത്.
ജൈവവളങ്ങൾ, കമ്പോസ്റ്റ്, ജൈവ കീടനിയന്ത്രണ മാർഗങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുള്ള പരിശീലനം കർഷകർക്ക് നൽകുന്നു. മണ്ണിന്റെ സ്വാഭാവിക ഫലഭൂയിഷ്ഠത നിലനിർത്തുകയും ദീർഘകാല ഉൽപ്പാദനക്ഷമത ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. രാസവസ്തുക്കളുടെ ഉപയോഗം കുറയുന്നതിലൂടെ മണ്ണും ജലസ്രോതസ്സുകളും മലിനമാകാനുള്ള സാധ്യതയും കുറയുന്നു.
സിക്കിമിൽ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പച്ചക്കറികൾ, പഴങ്ങൾ, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ, ഏലം തുടങ്ങിയ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് ജൈവ സർട്ടിഫിക്കേഷൻ ലഭ്യമാക്കുന്നതിലും സർക്കാർ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ ദേശീയവും അന്തർദേശീയവുമായ വിപണികളിൽ ഉയർന്ന വില ലഭിക്കാനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കുന്നു. ഗുണനിലവാരമുള്ള ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ബ്രാൻഡ് മൂല്യവും ഉയർത്തുന്നു.
വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയുമായും ജൈവകൃഷിയെ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഗ്രാമീണ കൃഷിയിടങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുന്ന കാർഷിക വിനോദസഞ്ചാര പദ്ധതികൾ, പ്രാദേശിക ഭക്ഷണ സംസ്കാരം, പ്രകൃതിയോട് ചേർന്ന ജീവിതരീതി എന്നിവ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രത്യേകതയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് കർഷകർക്ക് അധിക വരുമാന മാർഗവും സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെ നേരിടുന്നതിനും ജൈവകൃഷി സഹായകമാണെന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. മണ്ണിൽ ജൈവാംശം വർധിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ ജലസംഭരണ ശേഷി മെച്ചപ്പെടുകയും വിളകൾക്ക് വരൾച്ചയെയും അമിതമഴയെയും അതിജീവിക്കാനുള്ള ശേഷി ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
യുവജനങ്ങളെ കൃഷിയിലേക്ക് ആകർഷിക്കാൻ നവീന സാങ്കേതികവിദ്യകളും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഡിജിറ്റൽ വിപണന സംവിധാനങ്ങൾ, ഓൺലൈൻ വിൽപ്പന, കർഷക ഉൽപ്പാദക സംഘടനകൾ എന്നിവ വഴി ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നേരിട്ട് ഉപഭോക്താക്കളിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഇടനിലക്കാരെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയുന്നതോടെ കർഷകർക്ക് കൂടുതൽ വരുമാനം ലഭിക്കുന്നു.
ജൈവകൃഷി നടപ്പാക്കുന്നത് ചിലപ്പോൾ തുടക്കത്തിൽ ഉൽപ്പാദനം കുറയാനുള്ള സാധ്യത ഉണ്ടാക്കുമെങ്കിലും, ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ മണ്ണിന്റെ ആരോഗ്യം, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ഉയർന്ന വിപണിവില എന്നിവയിലൂടെ അത് പരിഹരിക്കാനാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
കൃഷിയെ ഭക്ഷ്യോൽപ്പാദനത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാത്രം കാണാതെ, പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെയും ആരോഗ്യത്തിന്റെയും ഗ്രാമീണ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെയും കേന്ദ്രമായി കാണുന്ന സമീപനമാണ് സിക്കിമിന്റെ ജൈവകൃഷി നയം. സുസ്ഥിര കാർഷിക വികസനത്തിന് ഇന്ത്യയിൽ ശ്രദ്ധേയമായ മാതൃകകളിലൊന്നായി ഈ നയം വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
