Bhajan Lal Sharmaയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ രാജസ്ഥാന് മുന്നിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ വികസന സാധ്യതകളിലൊന്നാണ് സൗരോർജ മേഖല. വിശാലമായ മരുഭൂമി പ്രദേശങ്ങൾ, വർഷം മുഴുവൻ ലഭിക്കുന്ന ശക്തമായ സൂര്യപ്രകാശം, വലിയ തോതിൽ ഭൂമി ലഭ്യമാകുന്നത് എന്നിവ രാജസ്ഥാനെ ഇന്ത്യയുടെ ശുദ്ധ ഊർജ തലസ്ഥാനമായി വളരാൻ സഹായിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്. ഈ സ്വാഭാവിക നേട്ടങ്ങളെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയാണ് ഭാവിയിലെ പ്രധാന ഭരണ വെല്ലുവിളി.
സൗരോർജ നിലയങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നത് വൈദ്യുതി ഉൽപാദനം വർധിപ്പിക്കുന്നതിനേക്കാൾ വലിയ സാമ്പത്തിക സാധ്യതകളാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. നിലയങ്ങളുടെ നിർമ്മാണം, പരിപാലനം, വൈദ്യുതോപകരണ നിർമ്മാണം, വൈദ്യുതി കൈമാറ്റ ശൃംഖല വികസനം, ഗവേഷണം, പരിശീലനം എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി മേഖലകളിൽ പുതിയ തൊഴിലവസരങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു. ഇതിലൂടെ ഗ്രാമീണ മേഖലകളിലും സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ വർധിക്കാൻ കഴിയും.
സൗരോർജ വികസനത്തോടൊപ്പം പ്രാദേശിക ജനങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തവും ഉറപ്പാക്കണം. വലിയ പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കുമ്പോൾ ഭൂവുടമകൾക്കും ഗ്രാമീണ സമൂഹങ്ങൾക്കും ദീർഘകാല സാമ്പത്തിക നേട്ടങ്ങൾ ലഭിക്കുന്ന മാതൃകകൾ രൂപപ്പെടുത്തണം. പ്രാദേശിക യുവാക്കൾക്ക് പരിശീലനം നൽകി തൊഴിൽ നൽകുന്നത് വികസനത്തിന്റെ സാമൂഹിക സ്വീകാര്യത വർധിപ്പിക്കും.
വൈദ്യുതി ഉൽപാദനം മാത്രം മതിയാകില്ല. ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്ന വൈദ്യുതി രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് കാര്യക്ഷമമായി എത്തിക്കാൻ ശക്തമായ പ്രസരണ ശൃംഖലയും ആവശ്യമാണ്. പുതിയ വൈദ്യുതി ലൈനുകൾ, സംഭരണ സംവിധാനങ്ങൾ, ശാസ്ത്രീയ നിയന്ത്രണ കേന്ദ്രങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിക്ഷേപം വർധിപ്പിക്കണം. ഇതിലൂടെ ശുദ്ധ ഊർജത്തിന്റെ ഉപയോഗം കൂടുതൽ വ്യാപകമാകും.
സൗരോർജ ഉപകരണങ്ങളുടെ നിർമ്മാണം സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ വളർത്താൻ കഴിഞ്ഞാൽ രാജസ്ഥാന് കൂടുതൽ സാമ്പത്തിക നേട്ടം ലഭിക്കും. സൗരഫലകങ്ങൾ, വൈദ്യുതി നിയന്ത്രണ ഉപകരണങ്ങൾ, ഊർജ സംഭരണ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണ കേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുമ്പോൾ മൂല്യവർധിത വ്യവസായങ്ങൾ വളരും. കയറ്റുമതി സാധ്യതകളും വർധിക്കും.
കാർഷിക മേഖലയിലും സൗരോർജത്തിന് വലിയ പങ്ക് വഹിക്കാനാകും. ജലസേചനത്തിനുള്ള വൈദ്യുതി, കാർഷിക ഉപകരണങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം, ശീതീകരണ സംഭരണ കേന്ദ്രങ്ങൾ എന്നിവയിൽ സൗരോർജം ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ കർഷകരുടെ ചെലവ് കുറയും. ഗ്രാമീണ വൈദ്യുതി വിതരണത്തിനും കൂടുതൽ സ്ഥിരത ലഭിക്കും.
പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിലും സൗരോർജ വികസനം പ്രധാനമാണ്. പരമ്പരാഗത ഇന്ധനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയുന്നതോടെ മലിനീകരണം കുറയ്ക്കാനും കാർബൺ പുറന്തള്ളൽ നിയന്ത്രിക്കാനും കഴിയും. അതേസമയം മരുഭൂമിയിലെ ജൈവവൈവിധ്യം സംരക്ഷിക്കുന്ന തരത്തിൽ പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യേണ്ടതും അനിവാര്യമാണ്.
ഗവേഷണത്തിനും നവീകരണത്തിനും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകണം. കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായ സൗരഫലകങ്ങൾ, ദീർഘകാല ഊർജ സംഭരണ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ, കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ വൈദ്യുതി ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്ന സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ വികസിപ്പിക്കാൻ സർവകലാശാലകളും ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളും വ്യവസായങ്ങളും ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കണം.
ശുദ്ധ ഊർജ മേഖലയിലെ ആഗോള നിക്ഷേപങ്ങൾ വർധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ രാജസ്ഥാന് വലിയ അവസരമാണ് മുന്നിലുള്ളത്. വ്യക്തമായ നയങ്ങൾ, വേഗത്തിലുള്ള അനുമതികൾ, മികച്ച അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ, പ്രാവീണ്യമുള്ള മനുഷ്യവിഭവശേഷി എന്നിവ ഉറപ്പാക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ സംസ്ഥാനം ഇന്ത്യയുടെ മാത്രമല്ല ലോകത്തിലെ പ്രമുഖ സൗരോർജ കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായി മാറാൻ കഴിയും.
സൗരോർജത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള വികസനം വൈദ്യുതി ഉൽപാദനത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. അത് തൊഴിൽ, വ്യവസായം, ഗവേഷണം, കയറ്റുമതി, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ഗ്രാമവികസനം എന്നിവയെ ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്ന സമഗ്രമായ വികസന മാതൃകയാണ്. രാജസ്ഥാന്റെ പ്രകൃതി വിഭവങ്ങളെ ദീർഘകാല സാമ്പത്തിക ശക്തിയാക്കി മാറ്റാൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും വലിയ അവസരങ്ങളിലൊന്നായി ഈ മേഖല മാറാൻ കഴിയും.
