മുംബൈ: രാജ്യത്തെ ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനത്തിൽ മിച്ച പണത്തിന്റെ അളവ് അസാധാരണമായ ഉയരത്തിലെത്തിയിരിക്കുകയാണ്. സെപ്റ്റംബർ 6ന് ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനത്തിലെ മിച്ച ലിക്വിഡിറ്റി ഏകദേശം 11.16 ലക്ഷം കോടി രൂപയിലെത്തി. ബാങ്കുകളുടെ കൈവശം ആവശ്യത്തിലധികം പണം ലഭ്യമായിരിക്കുന്ന ഈ സാഹചര്യം ഇപ്പോൾ റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യയ്ക്ക് പുതിയൊരു ധനനയ വെല്ലുവിളിയായി മാറുകയാണ്.

സാധാരണയായി ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനത്തിൽ ആവശ്യത്തിന് പണം ലഭ്യമാക്കുകയും പണത്തിന്റെ വിലയായ പലിശനിരക്ക് നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുകയാണ് കേന്ദ്ര ബാങ്കിന്റെ പ്രധാന ചുമതലകളിലൊന്ന്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ സ്ഥിതി മറിച്ചാണ്. ബാങ്കുകളിൽ അധിക പണം കെട്ടിക്കിടക്കുകയാണ്. ഈ പണം വായ്പകളിലേക്കും മറ്റ് സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്കും ഒഴുകിയാൽ വിപണിയിലെ ഹ്രസ്വകാല പലിശനിരക്കുകളിൽ കൂടുതൽ സമ്മർദ്ദം ഉണ്ടാകാം.

ഇതിന് പിന്നിലെ പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്ന് വിദേശനാണ്യത്തിന്റെ വൻ വരവാണ്. ആർബിഐയുടെ പ്രത്യേക നടപടികളിലൂടെ ഓഗസ്റ്റ് 31 വരെ ഏകദേശം 136.38 ബില്യൺ ഡോളർ സമാഹരിക്കപ്പെട്ടു. ഇതിൽ 127.23 ബില്യൺ ഡോളർ FCNR(B) നിക്ഷേപങ്ങളിലൂടെയാണ് ലഭിച്ചത്. വിദേശനാണ്യം ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനത്തിലേക്ക് എത്തിയ ശേഷം ആർബിഐയുമായുള്ള ഇടപാടുകളിലൂടെ വലിയ തോതിൽ രൂപാ ലിക്വിഡിറ്റിയും ബാങ്കുകളിലേക്ക് എത്തി.

ഇത് നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായി ആർബിഐ അടുത്തിടെ വലിയ തോതിലുള്ള Variable Rate Reverse Repo ലേലങ്ങൾ നടത്തി. സെപ്റ്റംബർ 7ന് മാത്രം രണ്ട് നടപടികളിലൂടെ ആറുലക്ഷം കോടി രൂപയ്ക്കുമേൽ അധിക പണം ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് ആർബിഐ ആഗിരണം ചെയ്തു. 30 ദിവസത്തേക്കുള്ള ഏഴ് ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ ലേലത്തിൽ ബാങ്കുകളുടെ താൽപര്യം പരിമിതമായിരുന്നു. അതേസമയം overnight ലേലത്തിൽ ബാങ്കുകൾ കൂടുതൽ താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു.

ഇതിൽ ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റൊരു കാര്യം ബാങ്കുകൾ ദീർഘകാലത്തേക്ക് പണം ആർബിഐയിൽ പാർക്ക് ചെയ്യാൻ മടിക്കുന്നതാണ്. ഭാവിയിൽ പലിശനിരക്കുകൾ ഉയരാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ടെങ്കിൽ ഇപ്പോൾ 30 ദിവസത്തേക്ക് പണം പൂട്ടിവയ്ക്കുന്നതിനേക്കാൾ ഹ്രസ്വകാല അവസരങ്ങൾ നിലനിർത്താനാണ് ബാങ്കുകൾക്ക് താൽപര്യം.

ഈ സാഹചര്യം സാധാരണ ജനങ്ങളെയും കമ്പനികളെയും നേരിട്ട് ബാധിക്കാവുന്നതാണ്. ബാങ്കുകൾക്ക് അധിക പണം ലഭ്യമായതിനാൽ മികച്ച കോർപ്പറേറ്റ് വായ്പക്കാരെ സ്വന്തമാക്കാൻ ബാങ്കുകൾ തമ്മിലുള്ള മത്സരം വർധിക്കാം. ഇതിലൂടെ ചില കമ്പനികൾക്ക് കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ വായ്പ പുതുക്കാനുള്ള അവസരം ലഭിച്ചേക്കാം. എന്നാൽ ഈ അധിക ലിക്വിഡിറ്റി ആർബിഐ എങ്ങനെ പിൻവലിക്കുന്നു എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും വിപണിയിലെ അന്തിമ ഫലം.

ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് ഇപ്പോഴത്തെ പ്രധാന ചോദ്യം പണമില്ലായ്മയല്ല. പണം എവിടെ നിൽക്കുന്നു, എങ്ങനെ വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു, അതിന്റെ വില എങ്ങനെ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതാണ്. ബാങ്കുകളിൽ 11 ലക്ഷം കോടിയിലധികം രൂപയുടെ അധിക ലിക്വിഡിറ്റി കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന സാഹചര്യം ഇന്ത്യൻ ധനവിപണിയുടെ അടുത്ത ഘട്ടത്തെ നിർണയിക്കുന്ന പ്രധാന ദേശീയ സാമ്പത്തിക വാർത്തയായി മാറുകയാണ്.