ചുഴലിക്കാറ്റുകളും വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങളും പതിവായി നേരിടുന്ന സംസ്ഥാനമാണ് ഒഡീഷ. പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളെ പൂർണമായും തടയാൻ കഴിയില്ലെങ്കിലും അവയുടെ ആഘാതം ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് തെളിയിച്ച സംസ്ഥാനങ്ങളിലൊന്നാണ് അത്. Naveen Patnaikയുടെ ഭരണകാലത്ത് ദുരന്തനിവാരണത്തിനായി വികസിപ്പിച്ച സംവിധാനങ്ങൾ ദേശീയതലത്തിലും അന്തർദേശീയ തലത്തിലും ശ്രദ്ധ നേടി.
ദുരന്തനിവാരണത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടം കൃത്യമായ മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനമാണ്. കാലാവസ്ഥാ വിവരങ്ങൾ അതിവേഗം ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുകയും അപകടസാധ്യതയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലെ ആളുകളെ സമയബന്ധിതമായി സുരക്ഷിത കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നത് ജീവഹാനി കുറയ്ക്കുന്നതിൽ നിർണായകമാണ്. സാങ്കേതികവിദ്യയും ഭരണസംവിധാനവും ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുമ്പോഴാണ് ഇത് വിജയകരമാകുന്നത്.
ചുഴലിക്കാറ്റ് അഭയകേന്ദ്രങ്ങളുടെ ശൃംഖല ഒഡീഷയുടെ മറ്റൊരു പ്രധാന ശക്തിയാണ്. തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ സ്ഥിരമായി നിർമ്മിച്ച സുരക്ഷിത കെട്ടിടങ്ങൾ ദുരന്തസമയത്ത് ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾക്ക് അഭയം നൽകുന്നു. ഇത്തരം അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളിൽ മുൻകൂട്ടി നടത്തുന്ന നിക്ഷേപം ദുരന്താനന്തര നഷ്ടം കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തവും ഈ മാതൃകയുടെ വിജയത്തിന് പ്രധാന കാരണമാണ്. ഗ്രാമതല സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ, മത്സ്യത്തൊഴിലാളി സമൂഹങ്ങൾ, ആരോഗ്യപ്രവർത്തകർ, പൊലീസ്, അഗ്നിരക്ഷാസേന, പ്രാദേശിക ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ഏകോപനം അടിയന്തര സാഹചര്യങ്ങളിൽ വേഗത്തിലുള്ള പ്രതികരണം ഉറപ്പാക്കുന്നു. ദുരന്തനിവാരണം സർക്കാർ വകുപ്പുകളുടെ മാത്രം ഉത്തരവാദിത്തമല്ല, സമൂഹത്തിന്റെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനമാണെന്ന സന്ദേശമാണ് ഇത് നൽകുന്നത്.
ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ കൃത്രിമ ബുദ്ധി, ഉപഗ്രഹ നിരീക്ഷണം, ഡ്രോണുകൾ, ഭൂമിശാസ്ത്ര വിവര സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് അപകടസാധ്യതകൾ കൂടുതൽ കൃത്യമായി വിലയിരുത്താൻ കഴിയും. ദുരന്തബാധിത പ്രദേശങ്ങളുടെ തൽസമയ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുകയും രക്ഷാപ്രവർത്തനങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമായി ഏകോപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യാൻ ഈ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ സഹായിക്കും.
ദുരന്തനിവാരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി സ്കൂളുകൾ, ആശുപത്രികൾ, വൈദ്യുതി ശൃംഖലകൾ, ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ കൂടുതൽ പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള രീതിയിൽ രൂപകൽപന ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. ദുരന്തത്തിന് ശേഷം സാധാരണ ജീവിതം എത്ര വേഗം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയുന്നു എന്നതും നല്ല ഭരണത്തിന്റെ പ്രധാന സൂചകമാണ്.
ഒഡീഷയുടെ അനുഭവം ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് തീരദേശ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും പ്രളയബാധിത മേഖലകൾക്കും വിലപ്പെട്ട മാതൃകയാണ്. മുൻകരുതൽ, ശാസ്ത്രീയ ആസൂത്രണം, ജനപങ്കാളിത്തം, സാങ്കേതികവിദ്യ, കാര്യക്ഷമമായ ഭരണസംവിധാനം എന്നിവ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളുടെ ആഘാതം ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കാൻ കഴിയും. വികസനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ദുരന്തപ്രതിരോധ ശേഷി വർധിപ്പിക്കുന്ന സമീപനമാണ് ഭാവിയിലെ സുരക്ഷിത ഇന്ത്യയുടെ അടിത്തറ.
