ഇന്ത്യയിലെ ക്രിമിനൽ നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിൽ സമയബന്ധിതമായ മാറ്റം ലക്ഷ്യമിടുന്നതായി കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തരമന്ത്രി അമിത് ഷാ പറഞ്ഞു. ഭോപ്പാലിൽ പുതിയ ക്രിമിനൽ നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രദർശനം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്ത ശേഷം സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. പുതിയ നിയമങ്ങൾ പൂർണമായി നടപ്പാക്കുന്നതോടെ ഒരു കേസിൽ FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതുമുതൽ സുപ്രീംകോടതിയിലെ നടപടികൾ പൂർത്തിയാകുന്നതുവരെ മൂന്ന് വർഷത്തിനുള്ളിൽ കേസ് തീർപ്പാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യമെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
2024 ജൂലൈ 1 മുതൽ രാജ്യത്ത് പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിത (BNS), ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിത (BNSS), ഭാരതീയ സാക്ഷ്യ അധിനിയം (BSA) എന്നിവയാണ് ക്രിമിനൽ നിയമവ്യവസ്ഥയിലെ പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾക്ക് അടിസ്ഥാനം. ബ്രിട്ടീഷ് കാലത്തെ ഇന്ത്യൻ പീനൽ കോഡ്, ക്രിമിനൽ പ്രൊസീജർ കോഡ്, ഇന്ത്യൻ എവിഡൻസ് ആക്ട് എന്നിവയ്ക്ക് പകരമാണ് പുതിയ നിയമങ്ങൾ വന്നത്.
ശാസ്ത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യയും അന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കുന്നതിനാണ് പുതിയ നിയമങ്ങളിൽ പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം നൽകിയിരിക്കുന്നതെന്ന് ഷാ പറഞ്ഞു. ഫോറൻസിക് അന്വേഷണ സംവിധാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനൊപ്പം സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കുമെതിരായ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ, ആൾക്കൂട്ട കൊലപാതകം, ഭീകരവാദം, സൈബർ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലും പുതിയ വ്യവസ്ഥകൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിലെ കാലതാമസം കുറയ്ക്കുക എന്നതാണ് പരിഷ്കാരങ്ങളുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്ന്. ഇതിനായി പോലീസ്, ഫോറൻസിക് സംവിധാനങ്ങൾ, പ്രോസിക്യൂഷൻ, കോടതികൾ, ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ഏകോപനം ശക്തിപ്പെടുത്താനുള്ള നടപടികളും കേന്ദ്രം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു.
