സാഹിത്യം
പുനത്തിൽ കുഞ്ഞബ്ദുള്ളയുടെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ കൃതിയാണ് സ്മാരകശിലകൾ. ഗ്രാമീണ കേരളത്തിന്റെ ജീവിതവും മനുഷ്യബന്ധങ്ങളും ഓർമ്മകളും മരണവും നർമ്മവും ദുഃഖവും ഒരുപോലെ കോർത്തിണക്കിയ ഈ നോവൽ മലയാള സാഹിത്യത്തിലെ മികച്ച കൃതികളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
മലബാറിലെ ഒരു ഗ്രാമത്തെ പശ്ചാത്തലമാക്കി സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങളാണ് നോവലിന്റെ കേന്ദ്രവിഷയം. ഓരോ കഥാപാത്രത്തിനും വ്യക്തമായ സ്വത്വവും ജീവിതദർശനവും നൽകിക്കൊണ്ട് ഗ്രാമജീവിതത്തിന്റെ സമഗ്രചിത്രമാണ് എഴുത്തുകാരൻ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ സന്തോഷങ്ങളും നഷ്ടങ്ങളും കാലത്തിന്റെ മാറ്റങ്ങളും വളരെ സ്വാഭാവികമായ ഭാഷയിലാണ് നോവൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.
പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന് ശേഷം ഈ കൃതി സാഹിത്യലോകത്ത് വലിയ ശ്രദ്ധ നേടി. ഗ്രാമീണ ജീവിതത്തെ അതിരുകടന്ന വൈകാരികതയില്ലാതെ യാഥാർഥ്യബോധത്തോടെയും മാനുഷികതയോടെയും അവതരിപ്പിച്ചതാണ് നോവലിന്റെ പ്രധാന ശക്തിയായി നിരൂപകർ വിലയിരുത്തിയത്. ലളിതമായ ഭാഷയും ആഴമുള്ള കഥാപാത്രസൃഷ്ടിയും ഈ കൃതിയെ മലയാള വായനക്കാരുടെ പ്രിയപ്പെട്ട നോവലുകളിലൊന്നാക്കി മാറ്റി.
ഈ കൃതിക്ക് കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. തുടർന്ന് സർവകലാശാലകളിലെ മലയാള സാഹിത്യ പഠനത്തിന്റെ ഭാഗമായും ഗവേഷണ വിഷയമായും സ്മാരകശിലകൾ ഇടം നേടി. മലയാളത്തിലെ മികച്ച ഗ്രാമീണ നോവലുകളുടെ പട്ടികയിൽ ഇന്നും ഈ കൃതി മുൻനിരയിലാണ്.
ഗ്രാമം ഒരു ഭൂമിശാസ്ത്ര പ്രദേശം മാത്രമല്ല, ഓർമ്മകളുടെയും ബന്ധങ്ങളുടെയും സംസ്കാരത്തിന്റെയും ജീവിക്കുന്ന ലോകമാണെന്ന് സ്മാരകശിലകൾ തെളിയിക്കുന്നു. മനുഷ്യന്റെ നന്മയും ദൗർബല്യവും ഒരുപോലെ ചിത്രീകരിച്ച ഈ നോവൽ മലയാള സാഹിത്യത്തിന്റെ കാലാതീതമായ ക്ലാസിക്കുകളിലൊന്നായി ഇന്നും വായിക്കപ്പെടുകയും പഠിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.
