ഓണം എന്ന് പറയുമ്പോൾ സാധാരണയായി നമ്മൾ കാണുന്നത് കേരളത്തിലെ വീടുകളെയും കുടുംബങ്ങളെയും മലയാളി ജീവിതത്തെയും ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ആഘോഷങ്ങളാണ്. പൂക്കളം, ഓണക്കോടി, സദ്യ, ബന്ധുക്കളുടെ വരവ്, നാട്ടിലെ ആഘോഷങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ഓണത്തിന്റെ പൊതുചിത്രം. എന്നാൽ ഇന്ന് കേരളത്തിന്റെ തെരുവുകളിലും നിർമ്മാണസ്ഥലങ്ങളിലും ഹോട്ടലുകളിലും ഫാക്ടറികളിലും കൃഷിയിടങ്ങളിലും കടകളിലും ജോലി ചെയ്യുന്ന അനേകം ഇതര സംസ്ഥാന തൊഴിലാളികൾക്കും ഓണക്കാലം ഒരു യാഥാർത്ഥ്യമാണ്.
ബംഗാൾ, അസം, ഒഡിഷ, ബിഹാർ, ജാർഖണ്ഡ്, ഉത്തർപ്രദേശ് തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന് കേരളത്തിലെത്തിയ മനുഷ്യർ കേരളത്തിന്റെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായിക്കഴിഞ്ഞു. വീടുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിലും റോഡുകൾ പണിയുന്നതിലും ഹോട്ടലുകളിലും വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങളിലും വിവിധ സേവനമേഖലകളിലും അവർ ജോലി ചെയ്യുന്നു. കേരളത്തിന്റെ വളർച്ചയുടെ ദൃശ്യമായ ഭാഗങ്ങളിൽ മാത്രമല്ല, അതിന്റെ പിന്നാമ്പുറത്തും അവരുടെ അധ്വാനം കാണാം.
പക്ഷേ അവർക്ക് ഓണം എന്താണ്?
ഒരു മലയാളി കുടുംബത്തിന് ഓണം വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങിവരുന്ന കാലമായിരിക്കാം. എന്നാൽ ആയിരക്കണക്കിന് കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള സ്വന്തം ഗ്രാമത്തിൽ കുടുംബത്തെ വിട്ട് കേരളത്തിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന ഒരാൾക്ക് ഓണം വീട്ടിൽനിന്ന് ഏറ്റവും അകലെ കഴിയുന്ന ദിവസവുമാകാം. അയാളുടെ ഭാര്യയും കുട്ടികളും മാതാപിതാക്കളും സ്വന്തം നാട്ടിൽ ഓണം ആഘോഷിക്കുമ്പോൾ അയാൾ ഇവിടെ ജോലിയിൽ തുടരുന്നുണ്ടാകാം.
ചിലർ ഓണത്തിന് നാട്ടിലേക്ക് പോകും. ചിലർക്ക് യാത്രാച്ചെലവ് താങ്ങാനാകാത്തതിനാൽ പോകാൻ കഴിയില്ല. ചിലർക്ക് അവധി ലഭിക്കില്ല. ചിലർക്ക് നാട്ടിലേക്ക് പോകാൻ ദിവസങ്ങളെടുക്കും. അതിനാൽ കേരളം ഓണം ആഘോഷിക്കുന്ന സമയത്ത് കേരളത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്ന ചില മനുഷ്യർക്ക് അത് മറ്റൊരു സാധാരണ ജോലിദിവസം മാത്രമായിരിക്കാം.
എന്നാൽ എല്ലായിടത്തും അങ്ങനെ ആയിരിക്കണമെന്നില്ല.
ചില തൊഴിലാളികൾ സഹപ്രവർത്തകരോടൊപ്പം ചെറിയ രീതിയിൽ ഓണം ആഘോഷിക്കുന്നുണ്ടാകാം. ആരെങ്കിലും പച്ചക്കറികൾ വാങ്ങി ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കും. ആരെങ്കിലും മലയാളി സുഹൃത്ത് നൽകിയ ഓണക്കോടി ധരിക്കും. ഏതെങ്കിലും സ്ഥാപനത്തിൽ തൊഴിലാളികൾക്കായി സദ്യ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ടാകാം. മറ്റൊരിടത്ത് ആദ്യമായി ഓണസദ്യ കഴിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് കേരളത്തിന്റെ ഭക്ഷണസംസ്കാരത്തെ പരിചയപ്പെടാനുള്ള അവസരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം.
അവിടെ ഓണം ഒരു പുതിയ അനുഭവമായി മാറുന്നു.
കേരളത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന ഒരാൾ കേരളത്തിന്റെ ഉത്സവത്തെ പരിചയപ്പെടുന്നു. അതോടൊപ്പം കേരളീയർ അവന്റെ നാട്ടിലെ ജീവിതത്തെയും ഉത്സവങ്ങളെയും കുറിച്ച് അറിയുന്നു. ഒരു തൊഴിലിടത്തിൽ തുടങ്ങുന്ന ചെറിയ സംഭാഷണം പോലും രണ്ട് സംസ്കാരങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധമായി മാറാം.
എന്നാൽ ഇതിന്റെ മറ്റൊരു വശവും കാണേണ്ടതുണ്ട്. എല്ലാവർക്കും ഓണം ആഘോഷിക്കാൻ ഒരേ അവസരമില്ല. ദിവസക്കൂലിയെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് ഓണദിവസം ജോലി ചെയ്യുന്നത് വരുമാനത്തിന്റെ ആവശ്യകതയായിരിക്കാം. അവധിയെടുത്താൽ ആ ദിവസത്തെ കൂലി നഷ്ടപ്പെടാം. സ്വന്തം നാട്ടിലേക്ക് പോകാനുള്ള യാത്രാച്ചെലവ് കുടുംബത്തിന്റെ മാസബജറ്റിനെ തന്നെ ബാധിക്കാം.
അതിനാൽ കേരളത്തിലെ ഓണത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ ആഘോഷിക്കുന്നവരെ മാത്രമല്ല, ആഘോഷിക്കാൻ കഴിയാത്തവരെയും കാണേണ്ടതുണ്ട്.
ഒരു നിർമ്മാണസ്ഥലത്ത് ജോലി ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളിയെ നോക്കുക. ചുറ്റുമുള്ള വീടുകളിൽ ഓണത്തിന്റെ അലങ്കാരങ്ങൾ തുടങ്ങിക്കഴിഞ്ഞിരിക്കും. കടകളിൽ തിരക്കായിരിക്കും. വഴിയിലൂടെ പുതിയ വസ്ത്രങ്ങളണിഞ്ഞ് ആളുകൾ സഞ്ചരിക്കും. എന്നാൽ അയാൾക്ക് ജോലി തുടരേണ്ടിവരും. അയാളുടെ സ്വന്തം വീട്ടിൽ ഒരുപക്ഷേ ഭാര്യ കുട്ടികൾക്കായി ഓണക്കോടി വാങ്ങിയിട്ടുണ്ടാകും. കുട്ടികൾ അച്ഛനെ കാത്തിരിക്കുകയായിരിക്കും.
ഓണം അപ്പോൾ ഒരു ഉത്സവം മാത്രമല്ല. ദൂരത്തിന്റെ അനുഭവം കൂടിയാണ്.
കേരളത്തിന്റെ ഓണം പലപ്പോഴും കുടുംബത്തിലേക്കുള്ള തിരിച്ചുവരവിന്റെ കഥയായി പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ അതേ കാലത്ത് കേരളത്തിലേക്ക് വന്നവരുടെ കഥയും അതിനൊപ്പം പറയേണ്ടതാണ്. ആരോ സ്വന്തം നാട്ടിൽനിന്ന് കേരളത്തിലേക്ക് എത്തി ജോലി ചെയ്യുന്നു. ആരോ കേരളത്തിൽ വർഷങ്ങളായി താമസിച്ചിട്ടും വർഷത്തിലൊരിക്കൽ മാത്രം സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് പോകുന്നു. മറ്റൊരാൾക്ക് നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാനുള്ള അവസരം തന്നെ അപൂർവമായിരിക്കാം.
ഈ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതം കേരളത്തിന്റെ ഓണക്കഥയിൽ ഇപ്പോഴും വേണ്ടത്ര പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നില്ല.
ഓണസദ്യയ്ക്കായി പച്ചക്കറികൾ എത്തിക്കുന്ന വിപണിയിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യരുണ്ട്. ഓണക്കാലത്തെ തിരക്കിൽ കടകളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നവരുണ്ട്. ഹോട്ടലുകളിൽ സദ്യ തയ്യാറാക്കുന്നവരുണ്ട്. യാത്രക്കാരെ കൊണ്ടുപോകുന്ന വാഹനങ്ങൾ ഓടിക്കുന്നവരുണ്ട്. വീടുകളും സ്ഥാപനങ്ങളും വൃത്തിയാക്കുന്നവരുണ്ട്. ഓണവിപണിയുടെ തിരക്കിൽ നമ്മൾ കാണുന്ന ആഘോഷത്തിന് പിന്നിൽ അനേകം മനുഷ്യരുടെ അധ്വാനമുണ്ട്.
അവരിൽ പലരും മലയാളികളല്ല.
ഇത് കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹികമാറ്റത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന സൂചനയാണ്.
കേരളം ഇനി ഒരേ ഭാഷയും ഒരേ പ്രദേശിക പശ്ചാത്തലവുമുള്ള മനുഷ്യരുടെ മാത്രം സമൂഹമല്ല. വ്യത്യസ്ത സംസ്ഥാനങ്ങളിൽനിന്നും ഭാഷകളിൽനിന്നും സംസ്കാരങ്ങളിൽനിന്നും എത്തിയ മനുഷ്യർ കേരളത്തിന്റെ നഗരങ്ങളിലും ഗ്രാമങ്ങളിലും ജീവിക്കുന്നു. അവർ ഇവിടെ ജോലി ചെയ്യുന്നു. വാടകയ്ക്ക് താമസിക്കുന്നു. കുട്ടികളെ വളർത്തുന്നു. ചിലർ വർഷങ്ങളായി കേരളത്തിൽ തന്നെയുണ്ട്.
അങ്ങനെ വരുമ്പോൾ കേരളത്തിന്റെ ആഘോഷങ്ങളും സ്വാഭാവികമായി മാറേണ്ടിവരും.
ഓണം ഒരു പ്രത്യേക സമൂഹത്തിന്റെ മാത്രം ആഘോഷമായി തുടരണമോ, അതോ കേരളത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന എല്ലാവർക്കും പങ്കുചേരാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പൊതുഅനുഭവമായി മാറണമോ എന്ന ചോദ്യം ഇവിടെ പ്രസക്തമാകുന്നു.
ഇതിന് വലിയ സാംസ്കാരിക പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ ആവശ്യമില്ല. ഒരു തൊഴിലാളിയെ ഓണസദ്യയ്ക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് തന്നെ അത് ആരംഭിക്കാം. അവൻ വീട്ടിലേക്ക് പോകുന്നുണ്ടോ എന്ന് ചോദിക്കാം. സ്വന്തം നാട്ടിലെ ഓണം എങ്ങനെയാണെന്ന് ചോദിക്കാം. അയാൾക്ക് പരിചയമില്ലാത്ത ഒരു വിഭവം വിശദീകരിച്ചുകൊടുക്കാം. അതുപോലെ അയാളുടെ നാട്ടിലെ ഒരു വിഭവം നമ്മളും പരിചയപ്പെടാം.
അപ്പോൾ ഓണം ഒരു വശത്തുനിന്ന് മറ്റൊരു വശത്തേക്ക് കൈമാറുന്ന സംസ്കാരമല്ലാതാകും. അത് പരസ്പരം പങ്കിടുന്ന അനുഭവമാകും.
കേരളത്തിന്റെ ഭാവിയിൽ ഈ മാറ്റം കൂടുതൽ വ്യക്തമാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇവിടെ ജീവിക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ വൈവിധ്യം വർധിക്കുമ്പോൾ ആഘോഷങ്ങളുടെയും രൂപം മാറും. ഒരുപക്ഷേ ഭാവിയിലെ കേരളത്തിലെ ഓണസദ്യയിൽ കേരളീയ വിഭവങ്ങളോടൊപ്പം ഇതര സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ചില വിഭവങ്ങളും ഉണ്ടാകും. ഒരുപക്ഷേ വിവിധ ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുന്ന തൊഴിലാളികൾ ഒരുമിച്ച് ഓണം ആഘോഷിക്കും. ഒരുപക്ഷേ സ്വന്തം നാട്ടിലേക്ക് പോകാൻ കഴിയാത്തവർ കേരളത്തിൽ തന്നെ ഒരു പുതിയ ഓണക്കുടുംബം സൃഷ്ടിക്കും.
അത് ഓണത്തിന്റെ പഴയ അർത്ഥത്തെ ഇല്ലാതാക്കുകയല്ല. മറിച്ച് അതിനെ കൂടുതൽ വിശാലമാക്കുകയാണ്.
മഹാബലിയുടെ കാലത്ത് എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു ലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സങ്കൽപ്പമാണ് ഓണത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ഓർമ്മകളിലൊന്ന്. ആ സങ്കൽപ്പത്തെ ഇന്നത്തെ കേരളത്തിൽ പരിശോധിക്കണമെങ്കിൽ കേരളത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന എല്ലാവരെയും അതിന്റെ പരിധിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടിവരും.
കേരളത്തിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന ഒരു അതിഥിത്തൊഴിലാളി സ്വന്തം നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാതെ ഇവിടെ ഓണം ആഘോഷിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, അയാളും ആ ഓണക്കാഴ്ചയുടെ ഭാഗമാണ്.
അയാൾ ഓണസദ്യ കഴിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അതും ഓണമാണ്.
അയാൾ സ്വന്തം കുടുംബത്തെ ഓർത്ത് വീട്ടിലേക്ക് വിളിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അതും ഓണമാണ്.
അയാൾ പതിവുപോലെ ജോലി ചെയ്യുകയാണെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ ആഘോഷം സാധ്യമാക്കുന്ന അധ്വാനത്തിൽ പങ്കാളിയാണെങ്കിൽ അതും ഓണത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗമാണ്.
കേരളത്തിന്റെ ഓണം അതുകൊണ്ട് പൂക്കളത്തിലും സദ്യയിലും മാത്രം കാണേണ്ടതില്ല. കേരളത്തിന്റെ തെരുവുകളിലും നിർമ്മാണസ്ഥലങ്ങളിലും തൊഴിലിടങ്ങളിലും ചെറിയ വാടകമുറികളിലും റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളിലും ബസ് കാത്തുനിൽക്കുന്ന മനുഷ്യരിലും അതിന്റെ പുതിയ കഥകൾ കണ്ടെത്താനാകും.
കേരളം ആഘോഷിക്കുന്ന ഓണത്തിന്റെ അരികിൽ, കേരളത്തെ പണിയുന്ന അനേകം മനുഷ്യരും നിൽക്കുന്നുണ്ട്.
അവരുടെ കഥ കൂടി കേൾക്കുമ്പോഴാണ് ഇന്നത്തെ കേരളത്തിന്റെ ഓണം പൂർണ്ണമാകുന്നത്.
