ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ മൂന്നാറിന് സമീപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മാട്ടുപ്പെട്ടി അണക്കെട്ട് കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ അണക്കെട്ടുകളിൽ ഒന്നാണ്. പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ മലനിരകൾക്കിടയിൽ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ അണക്കെട്ട് ജലവൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനം, ജലസംഭരണം, വിനോദസഞ്ചാരം എന്നീ മേഖലകളിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു. മൂന്നാറിലെ വിനോദസഞ്ചാര ഭൂപടത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശകരെത്തുന്ന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ് മാട്ടുപ്പെട്ടി.

1950-കളിലാണ് ഈ അണക്കെട്ട് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്. പള്ളിവാസൽ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിക്ക് ആവശ്യമായ ജലസംഭരണം ഉറപ്പാക്കുക എന്നതായിരുന്നു പ്രധാന ലക്ഷ്യം. പിന്നീട് ഇത് മൂന്നാറിന്റെ വിനോദസഞ്ചാര വികസനത്തിന്റെയും പ്രധാന ആകർഷണമായി മാറി. മലനിരകൾക്കിടയിൽ രൂപംകൊണ്ട വിശാലമായ ജലാശയം ഇന്ന് കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുന്ന പ്രകൃതിദൃശ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.

മാട്ടുപ്പെട്ടി അണക്കെട്ടിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രസക്തി ജലസംഭരണത്തിലും വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനത്തിലുമാണ്. പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന മഴവെള്ളം സംഭരിച്ച് താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾക്ക് എത്തിക്കുന്നതിൽ ഈ അണക്കെട്ട് പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു. കേരളത്തിന്റെ ശുദ്ധ ഊർജ ഉൽപ്പാദന ശൃംഖലയിലെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇത്.

വിനോദസഞ്ചാര രംഗത്താണ് മാട്ടുപ്പെട്ടി ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രശസ്തി നേടിയിരിക്കുന്നത്. ജലാശയത്തിലെ ബോട്ടിങ്, ചുറ്റുമുള്ള തേയിലത്തോട്ടങ്ങൾ, മൂടൽമഞ്ഞ് നിറഞ്ഞ മലനിരകൾ, വനപ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവ വർഷംതോറും ലക്ഷക്കണക്കിന് ആഭ്യന്തര-വിദേശ സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. മൂന്നാർ സന്ദർശിക്കുന്ന മിക്ക വിനോദസഞ്ചാരികളും നിർബന്ധമായും എത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങളിലൊന്നാണ് മാട്ടുപ്പെട്ടി അണക്കെട്ട്.

രാഷ്ട്രീയമായും വികസനപരമായും ഈ അണക്കെട്ടിന് പ്രാധാന്യമുണ്ട്. മൂന്നാറിലെ വിനോദസഞ്ചാര വികസനം, ജലവിഭവ സംരക്ഷണം, പരിസ്ഥിതി നിയന്ത്രണങ്ങൾ, പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവ ചർച്ച ചെയ്യുമ്പോൾ മാട്ടുപ്പെട്ടി പ്രദേശവും പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും വിനോദസഞ്ചാര വികസനവും തമ്മിലുള്ള സന്തുലനം ഇവിടെ നിർണായക വിഷയമാണ്.

പരിസ്ഥിതിപരമായി മാട്ടുപ്പെട്ടി അതീവ പ്രാധാന്യമുള്ള പ്രദേശമാണ്. പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ജൈവവൈവിധ്യ മേഖലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ ജലാശയത്തിന് ചുറ്റും നിരവധി വന്യജീവികളും അപൂർവ സസ്യജാലങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഈ ജലാശയത്തിന്റെ ദീർഘകാല സംരക്ഷണം കൂടുതൽ പ്രധാനമായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.

സാമ്പത്തികമായും മാട്ടുപ്പെട്ടി അണക്കെട്ട് വലിയ സംഭാവന നൽകുന്നു. ജലവൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനത്തിനൊപ്പം വിനോദസഞ്ചാരത്തിലൂടെയും പ്രാദേശിക ജനങ്ങൾക്ക് വരുമാനം ലഭിക്കുന്നു. ബോട്ടിങ്, ഹോട്ടലുകൾ, ഗൈഡ് സേവനങ്ങൾ, പ്രാദേശിക വ്യാപാരം എന്നിവയെല്ലാം ഈ അണക്കെട്ടിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ് വളർന്നത്. മൂന്നാറിന്റെ ടൂറിസം സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളിലൊന്നായി ഇത് മാറിയിട്ടുണ്ട്.

ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ മാട്ടുപ്പെട്ടി അണക്കെട്ട് ഒരു ജലസംഭരണി മാത്രമല്ല. കേരളത്തിന്റെ ജലവൈദ്യുതി വികസനവും വിനോദസഞ്ചാര വളർച്ചയും ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോയ വിജയകരമായ പദ്ധതിയാണ് അത്. പ്രകൃതിഭംഗി സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് വികസനം സാധ്യമാക്കാമെന്ന ആശയത്തിന്റെ മികച്ച ഉദാഹരണമായി മാട്ടുപ്പെട്ടി ഇന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.

കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ അണക്കെട്ടുകളുടെ പട്ടികയിൽ മാട്ടുപ്പെട്ടിക്ക് എന്നും മുൻനിര സ്ഥാനമുണ്ട്. വൈദ്യുതി, ജലം, പ്രകൃതി, വിനോദസഞ്ചാരം എന്നിവയെ ഒരുമിച്ച് ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഈ അണക്കെട്ട് മൂന്നാറിന്റെ അഭിമാനവും കേരളത്തിന്റെ പ്രധാന വികസനസ്മാരകങ്ങളിലൊന്നുമായി തുടരുകയാണ്.