പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ പശ്ചിമഘട്ട വനമേഖലയിലുള്ള പരമ്പിക്കുളം അണക്കെട്ട് കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജലവിഭവ പദ്ധതികളിലൊന്നാണ്. പരമ്പിക്കുളം–ആളിയാർ പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ഘടകമായ ഈ അണക്കെട്ട് കേരളത്തിന്റെയും തമിഴ്നാട്ടിന്റെയും കാർഷിക വികസനത്തിലും ജലവിഭവ മാനേജ്മെന്റിലും നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. വനമേഖലയ്ക്കുള്ളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ അണക്കെട്ട് ജലസംഭരണിയുടെ പ്രാധാന്യത്തിനൊപ്പം ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണത്തിലും ശ്രദ്ധേയമാണ്.

1960-കളിൽ നിർമ്മിച്ച ഈ പദ്ധതി പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ നിരവധി നദികളെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജലവിഭവ പദ്ധതികളിലൊന്നാണ്. പരമ്പിക്കുളം, തൂണക്കടവ്, പെരുവരിപ്പള്ളം തുടങ്ങിയ അണക്കെട്ടുകൾ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ച് ജലം ആവശ്യാനുസരണം വിവിധ മേഖലകളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്ന സംവിധാനമാണ് ഇവിടെ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്.

പരമ്പിക്കുളം അണക്കെട്ടിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രസക്തി ജലസംഭരണ ശേഷിയിലും അന്തർസംസ്ഥാന ജലവിഭവ മാനേജ്മെന്റിലുമാണ്. കേരളത്തിൽ സംഭരിക്കുന്ന ജലത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം കരാർ പ്രകാരം തമിഴ്നാട്ടിലേക്ക് കൈമാറുന്നു. ഇതുവഴി കോയമ്പത്തൂർ, തിരുപ്പൂർ, പൊള്ളാച്ചി തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ കൃഷിക്ക് ആവശ്യമായ ജലം ലഭിക്കുന്നു. അതേസമയം കേരളത്തിനും ഈ പദ്ധതിയിലൂടെ ജലസേചനവും വൈദ്യുതോൽപ്പാദനവും സാധ്യമാകുന്നു.

രാഷ്ട്രീയമായും പരമ്പിക്കുളം പദ്ധതി സുപ്രധാനമാണ്. കേരളവും തമിഴ്നാടും തമ്മിലുള്ള ജലവിഭവ കരാറുകൾ, ജലവിതരണ അളവ്, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലുള്ള ജലലഭ്യത എന്നിവ ഇടയ്ക്കിടെ ചർച്ചയാകാറുണ്ട്. മുല്ലപ്പെരിയാറിനെപ്പോലെ വലിയ വിവാദങ്ങൾക്ക് ഈ പദ്ധതി വഴിവെച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും അന്തർസംസ്ഥാന ജലസഹകരണത്തിന്റെ പ്രധാന മാതൃകകളിലൊന്നായാണ് ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.

പരിസ്ഥിതി രംഗത്ത് പരമ്പിക്കുളത്തിന് പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ ജൈവവൈവിധ്യ മേഖലകളിലൊന്നായ പരമ്പിക്കുളം കടുവ സങ്കേതത്തിനുള്ളിലാണ് അണക്കെട്ട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കടുവ, ആന, പുലി, കാട്ടുപോത്ത്, സിംഹവാലൻ കുരങ്ങ് തുടങ്ങി നിരവധി അപൂർവ ജീവിവർഗങ്ങളുടെ ആവാസകേന്ദ്രമാണിത്. അതിനാൽ ജലവിഭവ വികസനവും വനസംരക്ഷണവും തമ്മിലുള്ള സന്തുലനം ഇവിടെ വളരെ പ്രധാനമാണ്.

സാമ്പത്തികമായും പരമ്പിക്കുളം പദ്ധതി കേരളത്തിനും തമിഴ്നാട്ടിനും ഒരുപോലെ ഗുണകരമാണ്. കൃഷി, മത്സ്യബന്ധനം, വിനോദസഞ്ചാരം, ജലവൈദ്യുതി എന്നിവയിലൂടെ ഈ പദ്ധതി ഇരുസംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് സംഭാവന നൽകുന്നു. മഴയെ ആശ്രയിച്ചുള്ള കാർഷിക മേഖലകളിൽ സ്ഥിരമായ ജലലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുന്നതിലും അണക്കെട്ട് നിർണായകമാണ്.

വിനോദസഞ്ചാര രംഗത്തും പരമ്പിക്കുളം പ്രശസ്തമാണ്. വിശാലമായ ജലാശയം, സാന്ദ്രവനങ്ങൾ, വന്യജീവി സഫാരി, ബോട്ടിങ്, പ്രകൃതിനിരീക്ഷണം എന്നിവയ്ക്കായി രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സഞ്ചാരികൾ ഇവിടെ എത്തുന്നു. പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ വിനോദസഞ്ചാരത്തിന്റെ മികച്ച മാതൃകകളിലൊന്നായി ഈ പ്രദേശം വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.

ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ പരമ്പിക്കുളം അണക്കെട്ട് ഒരു ജലസംഭരണി മാത്രമല്ല. സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അതിർത്തികൾക്കപ്പുറം ജലവിഭവങ്ങളെ പങ്കുവച്ച് വികസനം സാധ്യമാക്കാമെന്ന് തെളിയിച്ച ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന പദ്ധതികളിലൊന്നാണ് ഇത്. കേരളത്തിന്റെ ജലവിഭവ ചരിത്രത്തിലും പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിലും ഈ അണക്കെട്ടിന് സവിശേഷ സ്ഥാനമുണ്ട്.

ഇന്ന് പരമ്പിക്കുളം അണക്കെട്ട് കേരളത്തിന്റെ ജലസമ്പത്തിന്റെ പ്രതീകമായി മാത്രമല്ല, പ്രകൃതിയും വികസനവും സഹകരണവും ഒരുമിച്ച് നിലനിൽക്കാമെന്ന ആശയത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന ഉദാഹരണമായും അറിയപ്പെടുന്നു.