കേരളത്തിലെ അണക്കെട്ടുകളെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്ന പേരാണ് മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട്. ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ പെരിയാർ നദിക്ക് കുറുകെ പശ്ചിമഘട്ട മലനിരകളിലാണ് ഈ അണക്കെട്ട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഈ അണക്കെട്ട് ഇന്ന് കേരളത്തിന്റെയും തമിഴ്നാടിന്റെയും ജലരാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിലൊന്നാണ്.

1887-ൽ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ച അണക്കെട്ട് 1895-ലാണ് പൂർത്തിയായത്. അന്നത്തെ സാങ്കേതിക വിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് ചുണ്ണാമ്പ്, സുര്‍ക്കി, കല്ല് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്. പെരിയാർ നദിയിലെ വെള്ളം തമിഴ്നാട്ടിലെ വൈഗൈ നദീതടത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുക എന്നതായിരുന്നു പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. വരണ്ട പ്രദേശങ്ങളായ തേനി, മധുര, ദിണ്ടിഗൽ, ശിവഗംഗ, രാമനാഥപുരം തുടങ്ങിയ ജില്ലകളിലെ കൃഷിക്ക് ഈ ജലം വലിയ അനുഗ്രഹമായി മാറി.

കേരളത്തിന്റെ അതിർത്തിക്കുള്ളിലാണെങ്കിലും അണക്കെട്ടിന്റെ നടത്തിപ്പും ജല ഉപയോഗാവകാശവും തമിഴ്നാടിനാണ്. 1886-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് ഒപ്പുവെച്ച പാട്ടക്കരാറാണ് ഇതിന് അടിസ്ഥാനമായത്. പിന്നീട് ഈ കരാറും അതിന്റെ കാലാവധിയും പലതവണ നിയമപരമായും രാഷ്ട്രീയപരമായും ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടു.

മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രസക്തി ജലസംഭരണ ശേഷിയിലല്ല, സുരക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകളിലാണ്. അണക്കെട്ടിന് ഒരു നൂറ്റാണ്ടിലേറെ പഴക്കമുണ്ട്. ഭൂകമ്പ സാധ്യതയുള്ള മേഖലയിലാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ശക്തമായ മഴയും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ ഭൂപ്രകൃതിയിലെ മാറ്റങ്ങളും സുരക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് കൂടുതൽ ശക്തി നൽകി.

കേരളത്തിന്റെ നിലപാട്, നിലവിലെ അണക്കെട്ടിന് പകരം പുതിയ അണക്കെട്ട് നിർമ്മിക്കണമെന്നാണ്. പൊതുസുരക്ഷയാണ് ഇതിന് കാരണമായി സംസ്ഥാന സർക്കാർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്. അതേസമയം, തമിഴ്നാട് അണക്കെട്ട് സുരക്ഷിതമാണെന്നും വിദഗ്ധ പരിശോധനകൾ അത് സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും വാദിക്കുന്നു. ജലനിരപ്പ് ഉയർത്താനുള്ള അവകാശവും തമിഴ്നാട് തുടർച്ചയായി ആവശ്യപ്പെടുന്നു.

ഈ വിഷയം പലതവണ Supreme Court of Indiaയുടെ പരിഗണനയിലെത്തി. ജലനിരപ്പ്, അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ, സുരക്ഷാ പരിശോധനകൾ, മേൽനോട്ട സമിതി എന്നിവ സംബന്ധിച്ച് വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിൽ കോടതി നിർണായക ഉത്തരവുകൾ പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടുണ്ട്. അണക്കെട്ടിന്റെ സുരക്ഷ നിരീക്ഷിക്കാൻ കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ മേൽനോട്ട സംവിധാനവും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.

രാഷ്ട്രീയമായി മുല്ലപ്പെരിയാർ വിഷയം കേരളത്തിൽ എല്ലാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും പ്രധാന ചർച്ചാവിഷയമാണ്. ഭരണപക്ഷവും പ്രതിപക്ഷവും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സുരക്ഷയെ മുൻനിർത്തി നിലപാടുകൾ സ്വീകരിക്കാറുണ്ട്. തമിഴ്നാട്ടിലും ഇത് കർഷകരുടെ ഉപജീവനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അതീവ വൈകാരിക വിഷയമാണ്. അതിനാൽ രണ്ട് സംസ്ഥാനങ്ങളും വ്യത്യസ്ത കാഴ്ചപ്പാടുകളാണ് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്.

സാമ്പത്തികമായും ഈ അണക്കെട്ടിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. തമിഴ്നാട്ടിലെ ലക്ഷക്കണക്കിന് ഏക്കർ കൃഷിഭൂമി ഈ ജലത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. കേരളത്തിനാകട്ടെ, അണക്കെട്ടിന്റെ സുരക്ഷയും താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ ജനങ്ങളുടെ ജീവനും സ്വത്തിനും സംരക്ഷണവും പ്രധാന പരിഗണനയാണ്.

മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട് ഒരു ജലസംഭരണി മാത്രമല്ല. അത് ചരിത്രം, എഞ്ചിനീയറിങ്, നിയമം, ഫെഡറൽ രാഷ്ട്രീയം, ജലവിഭവ മാനേജ്മെന്റ്, പൊതുസുരക്ഷ എന്നീ മേഖലകൾ ഒന്നിച്ചുചേരുന്ന അപൂർവ ഉദാഹരണമാണ്. ഇന്ത്യയിലെ അന്തർസംസ്ഥാന ജലതർക്കങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പഠിക്കപ്പെടുന്ന കേസുകളിലൊന്നായും ഇത് മാറിയിട്ടുണ്ട്.

കേരളത്തിന്റെ വികസനചരിത്രത്തിലും ജലനയത്തിലും മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിന് അതുല്യമായ സ്ഥാനമുണ്ട്. ഭാവിയിൽ ഈ വിഷയത്തിന് പരിഹാരം കണ്ടെത്തുന്നത് രണ്ട് സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും സഹകരണത്തെയും ശാസ്ത്രീയ വിലയിരുത്തലുകളെയും ജനസുരക്ഷയെയും ഒരുപോലെ പരിഗണിച്ചായിരിക്കും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മുല്ലപ്പെരിയാർ ഒരു അണക്കെട്ട് മാത്രമല്ല, ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ ജലരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പ്രതീകങ്ങളിലൊന്നാണ്.