കേരളത്തെ മാറ്റിമറിച്ച നിയമങ്ങൾ

2005ൽ ഇന്ത്യയിൽ വിവരാവകാശ നിയമം നിലവിൽ വന്നതിനെ തുടർന്ന്, വി. എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന കാലത്ത് കേരളം ഈ നിയമം ഫലപ്രദമായി നടപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള സംസ്ഥാന സംവിധാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തി. ഭരണപരിഷ്കാര വകുപ്പ് കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്ന മന്ത്രി പാലോളി മുഹമ്മദ് കുട്ടിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വിവരാവകാശ സംവിധാനത്തിന് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകി.

ഈ നിയമം പൗരന്മാർക്കും സർക്കാരിനുമിടയിലെ ബന്ധത്തിൽ വലിയ മാറ്റമാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്. സർക്കാർ ഓഫീസുകളിലെ ഫയലുകൾ, പദ്ധതികൾ, ചെലവുകൾ, നിയമനങ്ങൾ, ടെൻഡറുകൾ, വികസന പദ്ധതികൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ സാധാരണ ജനങ്ങൾക്ക് ആവശ്യപ്പെടാനുള്ള നിയമപരമായ അവകാശം ലഭിച്ചു. നിശ്ചിത സമയപരിധിക്കുള്ളിൽ വിവരങ്ങൾ നൽകേണ്ടത് സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബാധ്യതയായി.

ഈ നിയമത്തിന്റെ വരവോടെ സർക്കാർ പ്രവർത്തനങ്ങളിലെ സുതാര്യത ഗണ്യമായി വർധിച്ചു. പഞ്ചായത്തുകൾ മുതൽ സെക്രട്ടേറിയറ്റ് വരെയുള്ള വിവിധ വകുപ്പുകളിൽ പൊതുജനങ്ങൾ വിവരങ്ങൾ തേടിത്തുടങ്ങി. നിരവധി അഴിമതി ആരോപണങ്ങളും ക്രമക്കേടുകളും വിവരാവകാശ അപേക്ഷകളിലൂടെ പുറത്തുവന്നു. മാധ്യമ പ്രവർത്തകരും സാമൂഹിക പ്രവർത്തകരും ഗവേഷകരും ഈ നിയമം വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചു.

കേരളത്തിൽ ഓരോ സർക്കാർ വകുപ്പിലും പൊതുവിവര ഓഫീസർമാരെ നിയമിക്കുകയും അപ്പീൽ സംവിധാനങ്ങൾ ഒരുക്കുകയും ചെയ്തു. സംസ്ഥാന വിവരാവകാശ കമ്മീഷൻ പരാതികൾ പരിഗണിക്കുകയും ആവശ്യമായ നിർദേശങ്ങൾ നൽകുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെ സർക്കാർ രേഖകൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പ്രാപ്യമാകുകയും ഭരണസംവിധാനത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം വർധിക്കുകയും ചെയ്തു.

ജനാധിപത്യത്തിൽ പൗരന്മാരെ കൂടുതൽ ശക്തരാക്കിയ നിയമങ്ങളിൽ ഒന്നായി വിവരാവകാശ നിയമം വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. സർക്കാർ എന്താണ് ചെയ്യുന്നത് എന്നറിയാനുള്ള അവകാശം ജനങ്ങൾക്ക് ഉറപ്പുനൽകിയ ഈ നിയമം കേരളത്തിലെ ഭരണസംവിധാനത്തെ കൂടുതൽ തുറന്നതും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളതുമാക്കി. ഇത് നിയമസഭ പാസാക്കിയ സംസ്ഥാന നിയമമല്ല, പാർലമെന്റ് പാസാക്കിയ കേന്ദ്രനിയമമാണെങ്കിലും കേരളത്തിലെ ഭരണരീതിയിൽ അതിന്റെ സ്വാധീനം വളരെ വലുതായിരുന്നു.