കേരളത്തിന്റെ അടുത്ത വികസനഘട്ടം ചെറിയ പദ്ധതികളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്. വലിയ ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ ജീവിതത്തെ ഒരേസമയം സ്വാധീനിക്കാൻ കഴിയുന്ന നയങ്ങളെക്കുറിച്ച് കേരളം കൂടുതൽ ഗൗരവമായി ചിന്തിക്കേണ്ട സമയമാണിത്.

കേരളം ഇതിനകം തന്നെ വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, പ്രാദേശിക ഭരണകൂടം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ശ്രദ്ധേയമായ മാതൃകകൾ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ കേരളം ഇന്ന് നേരിടുന്ന പ്രശ്നങ്ങളുടെ സ്വഭാവം മാറുകയാണ്.

വയോജന ജനസംഖ്യ വർധിക്കുന്നു. യുവാക്കൾ വലിയ തോതിൽ കേരളത്തിന് പുറത്തേക്കും വിദേശത്തേക്കും പോകുന്നു. ഇതര സംസ്ഥാന തൊഴിലാളികൾ കേരളത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. നഗരങ്ങൾ വളരുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം പുതിയ വെല്ലുവിളികൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. സർക്കാർ ധനകാര്യത്തിലും കൂടുതൽ സമ്മർദ്ദമുണ്ട്.

ഇവ ഓരോന്നും പ്രത്യേകം പരിഹരിക്കേണ്ട വിഷയങ്ങളായി മാത്രം കാണുന്നത് മതിയാകില്ല.

കേരളത്തിന് ഇനി ജനസംഖ്യയുടെ വലിയൊരു വിഭാഗത്തെ ഒരേസമയം ബാധിക്കുന്ന നയങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്.

ഉദാഹരണത്തിന് വയോജനങ്ങളെ നോക്കാം.

വയോജനക്ഷേമം എന്നത് പെൻഷൻ നൽകുന്നതിൽ മാത്രം അവസാനിക്കുന്ന കാര്യമല്ല. ആരോഗ്യപരിചരണം, വീടുകൾ, ഗതാഗതം, സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങൾ, അടിയന്തര സേവനങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം അതിന്റെ ഭാഗമാണ്.

അതുകൊണ്ട് ഓരോ പഞ്ചായത്തിലും നഗരത്തിലും പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു സമഗ്ര വയോജന സേവന സംവിധാനം കേരളത്തിന് വികസിപ്പിക്കാം.

തൊഴിൽ മേഖലയിലും ഇതേ സമീപനം ആവശ്യമാണ്.

യുവാക്കൾക്ക് പുതിയ തൊഴിൽ നൽകുന്നതോടൊപ്പം സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽപങ്കാളിത്തം വർധിപ്പിക്കുക, മുതിർന്നവർക്ക് രണ്ടാം കരിയർ അവസരങ്ങൾ നൽകുക, ഇതര സംസ്ഥാന തൊഴിലാളികളുടെ സാമൂഹിക സുരക്ഷ മെച്ചപ്പെടുത്തുക, പുതിയ വ്യവസായങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ കഴിവുകൾ വികസിപ്പിക്കുക എന്നിവ ഒരേ വലിയ തൊഴിൽ നയത്തിന്റെ ഭാഗമാകണം.

ഇത്തരം സമീപനം ഓരോ വകുപ്പിന്റെയും ചുമതലയായി മാത്രം കാണാൻ കഴിയില്ല.

വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, തൊഴിൽ, വ്യവസായം, തദ്ദേശസ്വയംഭരണം, ധനകാര്യം, സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നിവ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കേണ്ടിവരും.

കേരളത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന മാറ്റം ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വ്യാപനമാണ്. AI ഉൾപ്പെടെയുള്ള പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ സർക്കാർ സേവനങ്ങൾ കൂടുതൽ വേഗത്തിലും കാര്യക്ഷമമായും നൽകാൻ ഉപയോഗിക്കാം. എന്നാൽ സാങ്കേതികവിദ്യ വാങ്ങുന്നതിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാതെ, അത് ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ എന്ത് മാറ്റം ഉണ്ടാക്കുന്നു എന്നതാണ് നോക്കേണ്ടത്.

ഒരു സർക്കാർ പദ്ധതി എത്ര പണം ചെലവഴിച്ചു എന്നതിനേക്കാൾ പ്രധാനപ്പെട്ടത് അത് എത്ര ജീവിതങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തി എന്നതാണ്.

ഒരു റോഡ് എത്ര കിലോമീറ്റർ നിർമ്മിച്ചു എന്നതിനേക്കാൾ അത് ജനങ്ങളുടെ യാത്രാസമയം എത്ര കുറച്ചു എന്നത് പ്രധാനമാണ്.

ഒരു ആശുപത്രിയിൽ എത്ര കിടക്കകൾ കൂട്ടിച്ചേർത്തു എന്നതിനേക്കാൾ രോഗികൾക്ക് എത്ര വേഗത്തിൽ ചികിത്സ ലഭിച്ചു എന്നത് പ്രധാനമാണ്.

ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ പദ്ധതി എത്ര വിദ്യാർത്ഥികളെ ഉൾപ്പെടുത്തി എന്നതിനേക്കാൾ അവർക്ക് പിന്നീട് എന്ത് അവസരങ്ങൾ ലഭിച്ചു എന്നതാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്.

ഇതാണ് കേരളം കൂടുതൽ ശക്തമായി സ്വീകരിക്കേണ്ട ഫലാധിഷ്ഠിത നയചിന്ത.

കേരളത്തിന് ഇതിനകം തന്നെ വലിയൊരു ഭരണസംവിധാനവും തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ശൃംഖലയും ജനങ്ങളുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെടുന്ന സംവിധാനങ്ങളും ഉണ്ട്.

അതിനാൽ പുതിയ നയങ്ങൾ നടപ്പാക്കാനുള്ള അടിസ്ഥാന സൗകര്യം കേരളത്തിനുണ്ട്.

ഇനി വേണ്ടത് ഒരു മാറ്റമാണ്.

ഓരോ പ്രശ്നത്തിനും ഓരോ ചെറിയ പദ്ധതി എന്നതിൽ നിന്ന്, വലിയ ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ ജീവിതത്തെ ഒരുമിച്ച് മാറ്റുന്ന നയങ്ങളിലേക്ക് മാറുക.

കേരളത്തിന്റെ ഭാവി കൂടുതൽ പദ്ധതികളിൽ മാത്രമല്ല.

കൂടുതൽ വലിയ രീതിയിൽ ചിന്തിക്കുന്ന നയങ്ങളിലാണ്.