കർക്കടക മാസവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി കേരളത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന മറ്റൊരു ജനവിശ്വാസം സർപ്പാരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. മഴ ശക്തമാകുന്ന ഈ കാലത്ത് ഭൂമി നനയുകയും മണ്ണിനടിയിലെ ജീവികൾ പുറത്തേക്ക് വരികയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ, സർപ്പങ്ങളെ പ്രത്യേക ആദരവോടെ കാണണമെന്ന വിശ്വാസം പല പ്രദേശങ്ങളിലും പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു.
പഴയ കേരളത്തിലെ വീടുകൾക്ക് സമീപം സർപ്പക്കാവുകൾ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നതും അവ വെട്ടിനശിപ്പിക്കാതെ സംരക്ഷിച്ചിരുന്നതും ഈ വിശ്വാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ്. കർക്കടക മാസത്തിൽ സർപ്പക്കാവുകളിൽ പ്രത്യേക പൂജകളും വഴിപാടുകളും നടത്തുന്നത് പ്രകൃതിയുമായുള്ള മനുഷ്യന്റെ സഹവർത്തിത്വത്തിന്റെ പ്രതീകമായിരുന്നു.
ജനകീയ ഐതിഹ്യങ്ങൾ പറയുന്നത് സർപ്പങ്ങൾ വെറും ജീവികൾ മാത്രമല്ല, ഭൂമിയുടെയും ജലത്തിന്റെയും സംരക്ഷകരാണെന്നാണ്. അതുകൊണ്ട് സർപ്പക്കാവുകൾ നശിപ്പിക്കുന്നത് കുടുംബത്തിനും കൃഷിക്കും ദോഷമുണ്ടാക്കുമെന്ന വിശ്വാസം നിലനിന്നിരുന്നു. ഈ വിശ്വാസം തലമുറകളോളം വിശുദ്ധവനങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടാൻ കാരണമായതായും ചില ഗവേഷകർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.
ഇന്ന് ഈ വിശ്വാസങ്ങളെ പലരും വ്യത്യസ്ത രീതികളിൽ കാണുന്നുണ്ടെങ്കിലും, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ സർപ്പക്കാവുകൾ കേരളത്തിന്റെ ജൈവവൈവിധ്യം നിലനിർത്തുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് പരിസ്ഥിതി പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. നിരവധി സസ്യജന്തുജാലങ്ങൾക്ക് അഭയകേന്ദ്രമായി ഇവ പ്രവർത്തിച്ചു.
അതിനാൽ കർക്കടകത്തിലെ സർപ്പാരാധനയെ ഒരു മതാചാരമായി മാത്രം കാണാതെ, മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതബന്ധം നിലനിർത്താൻ രൂപപ്പെട്ട ഒരു സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യമായും വായിക്കാം. മഴയുടെ മാസത്തിൽ ഭൂമിയെയും അതിലെ ജീവജാലങ്ങളെയും ആദരിക്കണമെന്ന സന്ദേശമാണ് ഈ ജനവിശ്വാസം തലമുറകളിലേക്ക് കൈമാറിയത്.
