കേരളത്തിലെ ജനവിശ്വാസങ്ങളിൽ കർക്കടകം പ്രകൃതി മനുഷ്യനെ പരീക്ഷിക്കുന്ന മാസമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈ മാസത്തിൽ മഴ ശക്തമാകുകയും രോഗങ്ങൾ വർധിക്കുകയും ജീവിതം മന്ദഗതിയിലാകുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ, മനുഷ്യൻ കൂടുതൽ വിനയത്തോടെയും ആത്മനിയന്ത്രണത്തോടെയും ജീവിക്കണമെന്നായിരുന്നു പഴയ വിശ്വാസം.
ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് കർക്കടകത്തെ “രാമായണമാസം” എന്നറിയാൻ തുടങ്ങിയത്. ഒരു ജനപ്രിയ വിശ്വാസമനുസരിച്ച്, ജീവിതത്തിൽ പ്രയാസങ്ങൾ നിറയുന്ന ഈ കാലത്ത് ശ്രീരാമന്റെ ജീവിതകഥ വായിക്കുകയും ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുകയും ചെയ്താൽ മനസ്സിന് കരുത്തും സമാധാനവും ലഭിക്കുമെന്നാണ് കരുതപ്പെട്ടിരുന്നത്. അതിനാലാണ് വീടുകളിൽ സന്ധ്യാസമയങ്ങളിൽ അധ്യാത്മരാമായണം പാരായണം ചെയ്യുന്ന പതിവ് വളർന്നത്.
മറ്റൊരു ജനവിശ്വാസം പറയുന്നത്, കർക്കടകത്തിലെ കഷ്ടപ്പാടുകൾ മനുഷ്യനെ അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്ന് അകറ്റി നന്ദിയുള്ളവനാക്കാനാണ് പ്രകൃതി ഒരുക്കുന്നതെന്നാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ മാസത്തിന് പിന്നാലെ എത്തുന്ന ചിങ്ങവും ഓണവും സമൃദ്ധിയുടെയും സന്തോഷത്തിന്റെയും ഉത്സവമായി ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നത്. പ്രയാസം അനുഭവിച്ചവർക്കാണ് സമൃദ്ധിയുടെ മൂല്യം കൂടുതൽ മനസ്സിലാകുമെന്ന ജീവിതപാഠമാണ് ഈ വിശ്വാസത്തിന്റെ കേന്ദ്രം.
ചരിത്രപരമായി ഈ വിശ്വാസങ്ങൾക്ക് തെളിവുകളില്ലെങ്കിലും, കേരളത്തിന്റെ ജനകീയ സംസ്കാരത്തെയും ജീവിതദർശനത്തെയും രൂപപ്പെടുത്തിയ കഥകളായി ഇവ തലമുറകളിലൂടെ കൈമാറപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കർക്കടകത്തിന്റെ ഈ ഐതിഹ്യങ്ങൾ മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്ന സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
