1998 ൽ ബ്രിട്ടീഷ് പ്രധാനമന്ത്രി ടോണി ബ്ലെയറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടപ്പിലാക്കിയ ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് ആക്ട് യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിന്റെ ഭരണഘടനാപരവും നിയമപരവുമായ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട നിയമങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. യൂറോപ്യൻ മനുഷ്യാവകാശ കൺവെൻഷനിൽ ഉൾപ്പെട്ട അവകാശങ്ങൾ ബ്രിട്ടീഷ് കോടതികളിൽ നേരിട്ട് നടപ്പാക്കാൻ ഈ നിയമം വഴിയൊരുക്കി. ഇതിലൂടെ പൗരന്മാർക്ക് അവരുടെ അടിസ്ഥാന അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ വിദേശ കോടതികളെ ആശ്രയിക്കാതെ സ്വന്തം രാജ്യത്തെ കോടതികളെ സമീപിക്കാനായി.
ഈ നിയമത്തിന് മുമ്പ് യൂറോപ്യൻ മനുഷ്യാവകാശ കൺവെൻഷനിൽ ഉൾപ്പെട്ട അവകാശങ്ങൾ ലംഘിക്കപ്പെട്ടാൽ പലപ്പോഴും പൗരന്മാർക്ക് യൂറോപ്യൻ മനുഷ്യാവകാശ കോടതിയെ സമീപിക്കേണ്ടിവന്നിരുന്നു. അത് സമയമെടുക്കുന്നതും ചെലവേറിയതുമായ നടപടിയായിരുന്നു. ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് ആക്ട് നിലവിൽ വന്നതോടെ ബ്രിട്ടനിലെ കോടതികൾക്ക് തന്നെ ഈ അവകാശങ്ങൾ നടപ്പാക്കാൻ അധികാരം ലഭിച്ചു.
ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശം, ന്യായമായ വിചാരണയ്ക്കുള്ള അവകാശം, സ്വകാര്യ ജീവിതത്തിനുള്ള അവകാശം, അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യം, മതസ്വാതന്ത്ര്യം, പീഡനത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം തുടങ്ങിയ നിരവധി അടിസ്ഥാന അവകാശങ്ങൾ ഈ നിയമത്തിന്റെ ഭാഗമായി ശക്തിപ്പെട്ടു. സർക്കാർ വകുപ്പുകളും പ്രാദേശിക ഭരണകൂടങ്ങളും പോലീസും മറ്റ് പൊതുസ്ഥാപനങ്ങളും അവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഈ അവകാശങ്ങളെ മാനിക്കേണ്ടത് നിയമപരമായ ബാധ്യതയായി.
പാർലമെന്റ് പാസാക്കുന്ന പുതിയ നിയമങ്ങൾ മനുഷ്യാവകാശങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുന്ന സംവിധാനവും കൂടുതൽ ശക്തമായി. ഏതെങ്കിലും നിയമം മനുഷ്യാവകാശങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തിയാൽ അത് സംബന്ധിച്ച് പാർലമെന്റിനെ അറിയിക്കാനുള്ള അധികാരവും കോടതികൾക്ക് ലഭിച്ചു. ഇതിലൂടെ നിയമനിർമാണത്തിലും മനുഷ്യാവകാശ സംരക്ഷണത്തിലും കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്വം ഉറപ്പാക്കി.
ഈ നിയമം ബ്രിട്ടനിലെ പൊലീസ് നടപടികൾ, ജയിലുകൾ, കുടിയേറ്റ നയം, ആരോഗ്യരംഗം, വിദ്യാഭ്യാസം, മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വ്യാപകമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തി. നിരവധി സുപ്രധാന കേസുകളിൽ ഈ നിയമത്തിന്റെ വ്യവസ്ഥകൾ കോടതികൾ പ്രയോഗിക്കുകയും പൊതുഭരണത്തിന്റെ നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിൽ അത് സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു.
അതേസമയം, ഈ നിയമം രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾക്കും വഴിവെച്ചു. ചിലർ ഇത് പൗരാവകാശങ്ങളുടെ ശക്തമായ സംരക്ഷണമാണെന്ന് വിലയിരുത്തിയപ്പോൾ, മറ്റുചിലർ കോടതികൾക്ക് അമിത അധികാരം നൽകുന്നുവെന്നും ദേശീയ പരമാധികാരത്തെ ബാധിക്കുന്നുവെന്നും വിമർശിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലെ മനുഷ്യാവകാശ സംരക്ഷണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന തൂണുകളിൽ ഒന്നായി ഈ നിയമം ഇന്നും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
1998 ലെ ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് ആക്ട് ബ്രിട്ടീഷ് നിയമവ്യവസ്ഥയെ കൂടുതൽ അവകാശകേന്ദ്രീകൃതമാക്കുകയും ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്ത ചരിത്രപ്രധാനമായ നിയമമായി തുടരുന്നു.
