കേരളത്തിലെ സമകാലിക ദളിത് ചിന്തകരിൽ ശ്രദ്ധേയനായ വ്യക്തിയാണ് സണ്ണി എം. കപിക്കാട്. എഴുത്തുകാരൻ, പ്രഭാഷകൻ, സാമൂഹിക നിരീക്ഷകൻ, ദളിത് അവകാശ പ്രവർത്തകൻ എന്നീ നിലകളിൽ അദ്ദേഹം പൊതുസമൂഹത്തിൽ സജീവ സാന്നിധ്യമാണ്. ജാതിവ്യവസ്ഥ, സാമൂഹിക അസമത്വം, ജനാധിപത്യം, ഭരണഘടന, മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാടുകളും പ്രഭാഷണങ്ങളും പൊതുചർച്ചകൾക്ക് പുതിയ ദിശകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. സമകാലിക കേരളത്തിൽ ദളിത് രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചും സാമൂഹിക നീതിയെക്കുറിച്ചും സംസാരിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് ഒഴിവാക്കാനാവില്ല.
സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങളെ വെറും വികാരപരമായ വിഷയങ്ങളായി കാണാതെ ചരിത്രപരമായും രാഷ്ട്രീയപരമായും അദ്ദേഹം വിലയിരുത്തുന്നു. ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ സ്വാധീനം വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, ഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം, പൊതുസ്ഥാപനങ്ങൾ, സാംസ്കാരിക ജീവിതം എന്നിവിടങ്ങളിലൊക്കെ എങ്ങനെ തുടരുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം നിരന്തരം ചൂണ്ടിക്കാട്ടാറുണ്ട്. നിയമപരമായി സമത്വം ഉറപ്പാക്കിയ സമൂഹത്തിലും സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യങ്ങൾ പലപ്പോഴും വ്യത്യസ്തമാണെന്ന വസ്തുതയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസംഗങ്ങളുടെയും ലേഖനങ്ങളുടെയും പ്രധാന ആശയം.
എഴുത്തിലൂടെയും പൊതുപ്രഭാഷണങ്ങളിലൂടെയും അദ്ദേഹം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന മറ്റൊരു പ്രധാന ചിന്ത ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഗുണമേന്മയെക്കുറിച്ചുള്ളതാണ്. ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ പുരോഗതി സാമ്പത്തിക വളർച്ചകൊണ്ട് മാത്രം അളക്കാനാവില്ലെന്നും സാമൂഹിക നീതി, അവസരസമത്വം, മനുഷ്യാഭിമാനം എന്നിവയും അത്രതന്നെ നിർണായകമാണെന്നും അദ്ദേഹം വാദിക്കുന്നു. ഈ സമീപനം കാരണം അക്കാദമിക് മേഖലകളിലും വിദ്യാർത്ഥികൾക്കിടയിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചർച്ചകൾക്ക് വലിയ സ്വീകാര്യത ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കേരളം സാമൂഹിക പരിഷ്കാരങ്ങളുടെ നാടെന്ന വിശേഷണം നേടിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ജാതി ഇന്നും പല രൂപങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കുന്നുവെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരീക്ഷണം. പൊതുസ്ഥലങ്ങളിലെ വിവേചനം കുറഞ്ഞെങ്കിലും ഭൂമിയുടെ വിതരണം, അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളിലെ പ്രാതിനിധ്യം, വിദ്യാഭ്യാസത്തിലെ അസമത്വം, സാംസ്കാരിക അംഗീകാരം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഇപ്പോഴും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട വിഷയങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ഈ വിഷയങ്ങൾ പൊതുസമൂഹം തുറന്ന് ചർച്ച ചെയ്യണമെന്ന് അദ്ദേഹം നിരന്തരം ആവശ്യപ്പെടുന്നു.
വിദ്യാഭ്യാസത്തെ സാമൂഹിക മാറ്റത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉപാധിയായി അദ്ദേഹം കാണുന്നു. പുസ്തകവായന, വിമർശനാത്മക ചിന്ത, ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ബോധവൽക്കരണം എന്നിവയിലൂടെ പുതിയ തലമുറ കൂടുതൽ നീതിയുക്തമായ ഒരു സമൂഹം നിർമ്മിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയാണ് അദ്ദേഹത്തിനുള്ളത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കോളജുകളിലും സർവകലാശാലകളിലും നടക്കുന്ന സംവാദങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം സജീവമായി പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. യുവജനങ്ങളുമായി നേരിട്ട് ആശയവിനിമയം നടത്തുകയും സാമൂഹിക വിഷയങ്ങളിൽ സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗമാണ്.
സാമൂഹിക നീതി എന്ന ആശയം ഒരു വിഭാഗത്തിന്റെ മാത്രം ആവശ്യമായി കാണരുതെന്നും അത് മുഴുവൻ സമൂഹത്തിന്റെ പുരോഗതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയമാണെന്നും അദ്ദേഹം ആവർത്തിച്ച് പറയുന്നു. ജാതിവിവേചനം ഇല്ലാതാകുന്നത് ദളിത് സമൂഹത്തിനുമാത്രമല്ല, ജനാധിപത്യത്തിനും മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കും രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവിക്കും ഗുണകരമാണെന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ വിവിധ പശ്ചാത്തലങ്ങളിലുള്ള ആളുകളുമായി സംവദിക്കാനും അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾക്കിടയിലും സംവാദം തുടരാനും അദ്ദേഹം പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു.
സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളുടെ കാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രഭാഷണങ്ങൾ വ്യാപകമായി പ്രചരിക്കുന്നുണ്ട്. വിദ്യാർത്ഥികളും ഗവേഷകരും സാമൂഹിക പ്രവർത്തകരും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്തകൾ ചർച്ച ചെയ്യുകയും അവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി പുതിയ സംവാദങ്ങൾ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വിമർശനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വന്നാലും പൊതുചർച്ചയിൽ നിന്ന് പിന്മാറാതെ തന്റെ ആശയങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്ന സമീപനമാണ് അദ്ദേഹത്തെ വ്യത്യസ്തനാക്കുന്നത്.
സമകാലിക കേരളത്തിലെ ദളിത് ചിന്തയുടെ പ്രധാന ശബ്ദങ്ങളിൽ ഒരാളായി സണ്ണി എം. കപിക്കാട് ഇന്ന് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. സാമൂഹിക നീതി, സമത്വം, ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങൾ, മനുഷ്യാഭിമാനം എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇടപെടലുകൾ കേരളത്തിലെ പൊതുസംവാദങ്ങൾക്ക് തുടർന്നും സ്വാധീനം ചെലുത്തുകയാണ്. ജാതിവ്യവസ്ഥയെ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു അധ്യായമായി മാത്രം കാണാതെ ഇന്നത്തെ സമൂഹത്തിലും അതിന്റെ പ്രതിഫലനങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം സാമൂഹിക ചിന്തയുടെ ഒരു പ്രധാന അധ്യായമായി തുടരുന്നു.
