വിഴിഞ്ഞം അന്താരാഷ്ട്ര ആഴക്കടൽ തുറമുഖത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും നിർണായകമായ വഴിത്തിരിവ് 2015-ലായിരുന്നു. വർഷങ്ങളോളം നീണ്ട പഠനങ്ങൾക്കും ചർച്ചകൾക്കും ശേഷം തുറമുഖ നിർമാണത്തിനായുള്ള കരാർ ഒപ്പുവെക്കുകയും പദ്ധതി യാഥാർഥ്യത്തിലേക്ക് കടക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഭാവിയെ മാറ്റിമറിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള വികസന പദ്ധതിയായാണ് ഇത് വിലയിരുത്തപ്പെട്ടത്.

വർഷം: 2015

സ്ഥലം: വിഴിഞ്ഞം, തിരുവനന്തപുരം

പ്രധാന സംഭവം: തുറമുഖ നിർമാണത്തിനായുള്ള കരാർ ഒപ്പുവെച്ച് പദ്ധതി ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചു.

വിഴിഞ്ഞത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽപ്പാതയ്ക്ക് വളരെ അടുത്തുള്ള സ്വാഭാവിക ആഴക്കടൽ പ്രദേശമാണെന്നതാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കണ്ടെയ്നർ കപ്പലുകൾക്ക് പോലും വലിയ തോതിൽ ഡ്രഡ്ജിങ് നടത്താതെ ഇവിടെ എത്തിച്ചേരാൻ കഴിയും. ഈ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ നേട്ടമാണ് പദ്ധതിക്ക് ദേശീയ പ്രാധാന്യം നൽകിയത്.

കരാർ നിലവിൽ വന്നതോടെ ബ്രേക്ക് വാട്ടർ നിർമ്മാണം, തുറമുഖ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ, കണ്ടെയ്നർ ടെർമിനൽ, റോഡ്-റെയിൽ ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവയുടെ നിർമാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. ഇതോടെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ വൻ അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനത്തിന് തുടക്കമായി.

പദ്ധതി ആയിരക്കണക്കിന് നേരിട്ടും പരോക്ഷമായും തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷ ഉയർന്നു. ലോജിസ്റ്റിക്സ്, കപ്പൽ സേവനങ്ങൾ, വെയർഹൗസിങ്, ചരക്ക് കൈകാര്യം, അനുബന്ധ വ്യവസായങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് പുതിയ സാധ്യതകൾ തുറന്നു.

അതേസമയം മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളുടെ പുനരധിവാസം, തീരശോഷണം, പരിസ്ഥിതി ആഘാതം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ പ്രതിഷേധങ്ങളും ഉയർന്നു. വികസനവും ഉപജീവന സംരക്ഷണവും ഒരുമിച്ച് ഉറപ്പാക്കണമെന്ന് വിവിധ സംഘടനകൾ ആവശ്യപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് സർക്കാർ വിവിധ പുനരധിവാസ പദ്ധതികളും അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസന നടപടികളും പ്രഖ്യാപിച്ചു.

വിഴിഞ്ഞം പദ്ധതി കേരളത്തിന് മാത്രമല്ല, ഇന്ത്യയുടെ സമുദ്രവ്യാപാര തന്ത്രത്തിനും വലിയ പ്രാധാന്യമുള്ളതാണെന്ന് വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തി. വിദേശ ട്രാൻസ്ഷിപ്മെന്റ് തുറമുഖങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കുകയും ഇന്ത്യയുടെ ചരക്ക് കൈമാറ്റ ശേഷി വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുമെന്ന പ്രതീക്ഷ ശക്തമായി.

2015-ലെ ഈ കരാർ ഒരു നിർമാണ പദ്ധതിയുടെ തുടക്കം മാത്രമായിരുന്നില്ല. കേരളത്തെ ആഗോള സമുദ്രവ്യാപാര ഭൂപടത്തിൽ ശക്തമായി അടയാളപ്പെടുത്താനുള്ള ദീർഘകാല വികസന സ്വപ്നത്തിന്റെ യഥാർഥ ആരംഭമായിരുന്നു അത്. ഇന്ന് വിഴിഞ്ഞം തുറമുഖത്തിന്റെ വളർച്ചയെ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ, 2015-ലെ ഈ കരാർ അതിന്റെ ഏറ്റവും നിർണായക നാഴികക്കല്ലുകളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.