ഇന്ത്യയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി അതിന്റെ വൈവിധ്യമാണ്. എന്നാൽ ഭരണത്തിൽ ഈ വൈവിധ്യം പലപ്പോഴും ഒരു പ്രശ്നമായി കാണപ്പെടുന്നു. രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്തമായ സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങളും സാമ്പത്തിക ഘടനകളും ഭൂമിശാസ്ത്രവും കാലാവസ്ഥയും ജനസംഖ്യാ ഘടനയും നിലനിൽക്കുമ്പോഴും ഒരേ രീതിയിലുള്ള നയങ്ങൾ നടപ്പാക്കാനുള്ള പ്രവണത ശക്തമാണ്.
ഇതിന് ഒരു ബദൽ സമീപനം ആവശ്യമാണ്.
ജില്ലകളെ വികസനത്തിന്റെ പരീക്ഷണശാലകളാക്കുക എന്ന ആശയം ഗൗരവമായി പരിഗണിക്കാം.
സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെയും കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെയും നിയമപരമായ ചട്ടക്കൂടിനുള്ളിൽ, ഓരോ ജില്ലയ്ക്കും പ്രാദേശിക ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ചില പുതിയ പദ്ധതികളും നയങ്ങളും പരീക്ഷിക്കാൻ കൂടുതൽ സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകാം.
തൊഴിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള പുതിയ മാതൃക ഒരു ജില്ല പരീക്ഷിക്കാം. മറ്റൊരു ജില്ല കൃഷി വിപണനത്തിൽ പുതിയ സംവിധാനം കൊണ്ടുവരാം. നഗര ഗതാഗതം, മാലിന്യസംസ്കരണം, ജലസംരക്ഷണം, ആരോഗ്യപരിരക്ഷ, വിദ്യാഭ്യാസം, ഡിജിറ്റൽ ഭരണസംവിധാനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലും പ്രാദേശിക പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്താം.
എന്നാൽ സ്വാതന്ത്ര്യം മാത്രം പോരാ. കൃത്യമായ അളവെടുപ്പും വേണം.
ഒരു നയം നടപ്പാക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ലക്ഷ്യങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കണം. ചെലവ് രേഖപ്പെടുത്തണം. ഫലങ്ങൾ അളക്കണം. സ്വതന്ത്രമായ വിലയിരുത്തൽ നടത്തണം. വിജയിച്ച മാതൃകകൾ മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കണം. പരാജയപ്പെട്ടവയിൽ നിന്ന് പഠിക്കണം.
ഇത്തരമൊരു സംവിധാനം ഇന്ത്യയുടെ വൈവിധ്യത്തെ ഒരു വലിയ നയപരീക്ഷണ ശേഷിയാക്കി മാറ്റും.
ഇപ്പോൾ ഒരു നയം നല്ലതാണോ മോശമാണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ് രാഷ്ട്രീയ വാദങ്ങൾ പലപ്പോഴും നടക്കുന്നത്. എന്നാൽ യഥാർത്ഥ ചോദ്യം അതല്ല.
അത് പ്രവർത്തിച്ചോ എന്നതാണ് ചോദ്യം.
ഒരു ജില്ലയിൽ വിജയിച്ച ഒരു ആശയം മറ്റൊരു ജില്ലയിലും പരീക്ഷിക്കാം. പല സ്ഥലങ്ങളിലും വിജയിച്ചാൽ സംസ്ഥാനതലത്തിലേക്കും ദേശീയതലത്തിലേക്കും കൊണ്ടുപോകാം.
ഇത് രാഷ്ട്രീയത്തെ പ്രഖ്യാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഫലങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റാനുള്ള വഴിയാകാം.
ഇന്ത്യയ്ക്ക് എല്ലായിടത്തും ഒരേ പരിഹാരം ആവശ്യമില്ല.
വ്യത്യസ്ത പരിഹാരങ്ങൾ പരീക്ഷിച്ച്, ഫലം അളന്ന്, ഏറ്റവും മികച്ചത് തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഭരണസംവിധാനമാണ് കൂടുതൽ ശക്തമായ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ആവശ്യം.
